Bölgenize Göre Haberler
Edebi anlamda olmasa da ilk Türk harf örnekleri bin yıl önce Doğu Türkistan’daki Uygurlara aittir. Mektubun Türkçe karşılığı “betik/bitik”tir. İslam’ın gelişinden sonra “harf” kelimesi yayıldı. Devan edebiyatında söylem, inşa (düz yazı) içinde değerlendirilmektedir. inşaat, seçilmiş nesir anlamına gelir; Ancak “münşeat” kitaplarındaki bu yapılar edebiyatımızda yazılan ilk risaleler olarak kabul edilmektedir. Tanzimat dönemine kadar mesaj inşa …
Arapça “hafıza”, “kalp” anlamına gelen “dhekira” kelimesi günümüzde “hafıza” olarak kullanılmaktadır. Arapça’da “hatırlamak” anlamına da gelen “zikir” kökünden türeyen “tezkire” veya “tezakir” kelimeleri de hafızanın eş anlamlısı olarak kullanılmıştır. Eski edebiyatta “tercüme-i hal” ve “şerh-i hali” gibi türler otobiyografi olarak anılarla iç içe geçmiştir. Toplum, Doğu’daki hatıra yazarlarının hayatını örnek aldığından, hatıraların eğitici bir yönü …
Edebi bir tür olarak belleğin başlangıcı erken dönemlere kadar gitmektedir. Birçok araştırmacı Xeneohon’u ilk yazar olarak kabul etmektedir. II. Ondokuzuncu yüzyılda Romalıların da hatırat yazdıkları kaydedilmiştir. Komutan Sheila’nın anıları bunlardan biri. 13. ve 14. yüzyılların bazı tarihi olaylarını özetleyen kitaplar da hatıra olarak kabul edildi. Bu tür kitaplarda genellikle savaşlardan bahsedilir. Anılar, Orta Çağ ve …
Dergi, Türk edebiyatına Tanzimat ile girmiş ancak diğer türler gibi gelişememiştir. Klasik dönem takvimlerinin adları ile Avliya Çelebi’nin Siyahatname’si tam olarak türün özelliklerini taşımasa da ilk günlüklere örnek olarak dikkat çekmektedir. Batılı anlamda ilk hatıralar, yönetmen Ali Bey’in 1898 tarihli seyahatnamesidir ve adı seyahatnamedir. Nigar Binti Osman’ın Servet-i Fünun döneminde yazdığı ve ölümünden sonra 1959’da …
Şerif Dugan, tarihteki ilk hatıra örneklerinin antik Yunan ve Roma dönemlerine kadar dayandığını söylüyor. Yazara göre Antik Yunan’daki bazı takvimler yılın belirli zamanlarında meydana gelen gök hareketlerini günlük hayata aktarmıştır. Hallmann’a göre günlük daha önce sadece günlük işler için tutuluyordu. Öncelikle günlükleri kullanan Romalıların “commentarii” adını verdikleri belgeler, yapılan işlerin unutulmaması için şahıslar ya da …
Bugünkü bilgilerimize göre Türkçe yazılmış ilk seyahatname, tanıdığımız denizcilerden Seydi Ali Reis’in Miratül-Memalik’idir. Eser, Portekizlilerle savaşırken Hint Denizi’nde fırtınaya yakalanıp Gujarat’a çıkan Seydi Ali Reis’in Hindistan, Afganistan, Buhara ve Maveraünnehir üzerinden Edirne’ye dönerken yaşadığı maceraları konu alıyor. Ünlü âlimlerimizden Katib Çelebi’nin Cihanuma adlı eseri de seyahatnamelerde bulunan bazı özellikleri içermektedir. Katib Çelebi, Osmanlı Devleti’nin birçok …
Edebiyatımızda belli konularda “ilk” olma özelliği bulunan, daha önce örneği bulunmayan eserler, aşağıda sıralanmıştır. Ayrıca dünya edebiyatındaki ilkler de Türk edebiyatındaki ilklerden sonra verilmiştir.– İlk şiir çevirisini yapan: Şinasi– İlk makaleyi yazan: Şinasi– İlk fıkra yazarı: Ahmet Rasim– İlk siyasetname: Kutadgu Bilig– İlk yarı gazete: Ceride-i Havadis– Batılı tekniği uygun ilk roman: Halit Ziya Uşaklıgil/Aşk-ı …
Laila, Maknoun, Hasreef, Sherine, Youssef, Zuhaila, vb. Popüler edebiyatımızda yer alan Kerem ile Aslı, Tahir ile Zahar, Arzu ile Kanber vb. Madah Hikâyeleri Battal Gazi, Hayber Kalesi vb. dinî ve tarihî hikâyeler bir yana, Avrupai anlamdaki hikâye ve roman türleri Türkiye’ye Tanzimat edebiyatı ile girmiştir. Tercüme ile başlayan bu süreç gelenekle devam edip gelişerek kendi …
Cumhuriyetin ilk yıllarında Abdülhak Hammet Tarhan (1852-1937), Jinab Shihab al-Din (1870-1934), Ali Ekrem Bolayir (1867-1937), Samia Rıfat (1874-1932) ve Faik başta olmak üzere, Servet I Fünunlu Ali Ozansoy (1875-1950), Hüseyin Siret Özsever (1872-1959), II. İkinci meşrutiyetten sonra Celal Sahir Eruzan (1863-1935), Süleyman Nazif (1869-1927), Mehmet Emin Yurdakul (1869-1944), Ziya Kokalp (1876-1924), Mehmet Akif Ersoy (1873-1936), …