porselen. Genellikle beyaz, çok sırlı, seyreltildiğinde yarı saydam olan ve çoğunlukla renksiz, suya dayanıklı şeffaf bir sırla kaplanmış, güçlü bazlar ve hidroflorik asit dışındaki maddelerden etkilenmeyen, bir tür toprak hamurundan yapılmış eşya olarak tanımlanır. Porselen 2-3 mm kalınlığa kadar yarı saydamdır. Yoğunluğu 2,20’nin üzerinde ve su emme kapasitesi 0,5’in altındadır. Ana malzeme olan porselen hamurunda sertleştirici olarak kuvars veya çakmaktaşı veya feldispat, kalsiyum fosfat veya sentetik sır karışımları kullanılır.
Porselen çanak çömleklerde pişirim için gerekli sıcaklığa göre ikiye ayrılır. Buna göre 1400 santigrat derece ısı gerektiren porselene sert porselen, pişirilmesi için 1200 santigrat derece ısıya ihtiyaç duyan porselene sert porselen, pişirilmesi için 1200 santigrat derece ısıya ihtiyaç duyan porselene yumuşak porselen denir. porselen.
Geriye dönüp porselenin tarihine bakacak olursak;
Porselen ilk olarak yeşim taşını taklit etmek isteyen Çinliler tarafından yapılmıştır. Marco Polo, Çinlilerin yapım tekniklerini uzun süre gizli tuttukları Avrupa’ya götürüldü. Çin porseleni bu dönemde Avrupalılar için çok değerliydi. Avrupa’da porselen yapmaya yönelik ilk girişimler 15. yüzyılın başlarına rastlar. 1470 yılında Camillo da Urbinoca, Venedik’te ilk kez ince porselen yaptı. Hamura yağ özelliği veren kaolen yerine kil kullanılması nedeniyle sert porselene göre daha düşük bir değere sahip olan bu porselen türü, 18. yüzyılın başlarına kadar Avrupa’da üretilen tek porselen türü olarak kabul edilir. Avrupa sert porselen üretiminde, porseleni kaolinle işleyen litofan tekniği ilk olarak 18. yüzyılın başlarında keşfedildi. Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde bazı şehirler önemli porselen üretim merkezleri haline gelmiştir. Bunlar arasında Fransız atölye porselenlerinden Almanya yapımı Saksonya porselenlerinin ünü günümüzde de devam etmektedir. Ondokuzuncu yüzyıldan itibaren atölye sınırlarını aşarak önemli bir sanayi dalı haline gelen porselen sektörü, teknolojik ilerlemeye paralel olarak hız ve kalite açısından önemli bir gelişme göstermiştir.
Yapım halinde
Porselen hammaddesini oluşturan kaolin, kil, feldispat ve kuvars öncelikle yıkanır ve temizlenir. Daha sonra bu homojen karışım su ile emprenye edilerek ince bir bulamaç hazırlanır ve özel işlemlerden geçirilerek cam hamuru kıvamına gelen bu bulamaç, üretilecek olan malın cinsine göre kesilerek hazırlanır. kalıplar, daha sonra yavaş yavaş kurutulur ve pişirilir. Pişirme sıcaklığı porselenin cinsine göre değişir. İlk pişirim işleminden sonra kalıplardan çıkarılan ve halen gözenekli bir yapıya sahip olan porselen kalıbın kusurları düzeltilir ve ardından sırlanarak tekrar fırınlanarak parlaklık ve geçirimsizlik elde edilir. Yumuşak porselenler için birinci pişirim, sert porselenler için ikinci pişirim işleminden sonra dekorlama işlemi yapılır. Bu nedenle sert porselen üçüncü bir pişirim gerektirir.
Çağlar boyunca değerini koruyan seramiğin Türkiye’deki tarihi çok eskilere dayanmaktadır. Ortadoğu’nun en iyi seramiklerinin 16. ve 19. yüzyıllar arasında İznik’te yapıldığı bilinmektedir. Türkiye’de porselen sektörünün gelişimi 1892 yılında Yıldız Porselen Sanayii’nin kurulmasıyla başlamıştır. 1962 yılında Sümerbank Yıldız Porselen adını alan bu kuruluş günümüzde faaliyetlerini sürdürmektedir. Ayrıca Tuzla’da kurulan İstanbul porselen sanayii 1963 yılında, Sümerbank Yarımca porselen ve karo sanayii 1968 yılında üretime başlamıştır. Bu fabrikaların üretime başlamasından sonra ülkenin porselen ihtiyacı büyük ölçüde yerli üretim yapılarak, ve hatta son yıllarda ihraç edilmektedir. Bir porselen parçasının ihracat durumunu aşağıdaki tablodan kontrol edebiliriz.
Kaynak:
http://kimyabilim.com/seramik-ve-porselen-nedir-hammaddesi-nerelerde-kullanir.html/
katip:Gilan Gencay
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]