Yabancı el sendromu çok nadir görülen bir nörolojik sendromdur. Bu sendroma sahip kişiler ellerinden birinin kontrolünü kaybederler ve bir elin işlevleri tamamen istemsiz hale gelir. Tek kelimeyle, kişi bilinçli olarak yapmaya niyetlendiği şeyi değil, başka bir şey yapar.
Örneğin kişi; Işığı kapattıktan sonra kontrolsüz elin ışığı açması gibi bazı durumlar ortaya çıkıyor ve bu durum sürekli tekrarlanıyor ve kişinin ışığı kapatmasına imkan kalmıyor. Ama daha da kötüsü istemsiz çalışan el uygunsuz davranışlar gösteriyor. Bu durumda, kişi birine tokat atabilir veya daha kötü fiziksel zarara neden olacak eylemlerde bulunabilir.
Burada karşılaştığımız sorun, beynin iki yarım küresindeki bir yanlış anlamadan kaynaklanmaktadır. Serebral hemisferler arasındaki iletişimi sağlayan korpus kallosumda ciddi hasar yabancı el sendromuna neden olabilir. Bu hasar genellikle beyin anevrizmaları, ensefalit, inme ve beynin iki yarım küresinin birbirinden tamamen ayrıldığı ameliyatlarda meydana gelebilir.
İçindekiler
Yabancı el sendromunun nedenleri nelerdir?
Sendromun ana nedeni, birincil motor korteks olarak adlandırılan beynin elleri kontrol eden bölgesinin Premotor Korteks’ten tamamen izole edilmiş olmasıdır. Bu durumda beynin iki bölgesinin aktif bağlantısı kesilir. Sonuç olarak beynin bir yarım küresi bireyin kontrolünde, diğer yarım küresi ise bilinçsiz olarak çalışır.
Beynin sol yarı küresi sağ tarafı kontrol ederken, beynin sağ yarı küresi sol tarafı kontrol eder. Yani beynin lobları ile vücudun iki yarısı birbirine tamamen zıttır.
Normalde iki yarım küre arasında köprü görevi gören korpus kallozum adı verilen bir bölüm bulunur ve bu köprü iki yarım küre arasında aktif ve sürekli bir bağlantı sağlar. Bu köprü kırıldığında beynin bir yarım küresi bize gerçek bir farkındalık duygusu verirken, diğer yarım küre bilinçsizce çalışmaya devam eder. Bu durum kişide yabancı el sendromunun ortaya çıkmasına neden olur.
Yabancı el sendromunun belirtileri nelerdir?
Yabancı el sendromu olan kişiler kontrolünü kaybettikleri ellerini diğer elleriyle durdurabilirler. İlk başta alışılmadık ve ilginç görünen bu sendrom, kısa sürede ölümcül bir sendroma dönüşebilir. Örnek verecek olursak bu kişilerde özeleştiri denen bir duruma da rastlanır: Bu bozukluğa sahip kişiler kendilerinden hiç memnun olmadıklarında kendilerini tokatlayabilir veya yumruklayabilirler. Aşırı durumlarda, bir kişi depresyona girerse, o kişinin kendini boğabileceği de bilinmektedir. Ayrıca eşe, çocuklara ya da tanıdıklara karşı aşırı nefret ya da tiksinme söz konusu olduğunda bu tür tutumlar uygulanabilmekte ve bu kişilerin zorla öldürülmesine neden olabilmektedir.
Uyku sırasında bile kendinizi tehlikeli hissetmenize neden olan bu rahatsızlığın tek çözümü, her an bu durumun farkında olmak ve kendinizi psikolojik olarak daha iyi hissetmektir. Günün her saatinde bilinçsiz hareketler yapma yeteneğine sahip olan uzaylı el sendromu, sıklıkla çekmecelerin açılıp kapanması, gömlek düğmelerinin açılıp kapanması gibi durumlara neden oluyor. Hastalığın tek ve en önemli belirtisi uzvun yabancı olduğu hissidir. Araştırmalara göre koldaki ani güç kaybı, el bölgelerinde hafif sıçramalar ve görmede psikolojik rahatsızlıklar bu sendromun ortaya çıkmasına neden oluyor. Bu belirtilerden birini veya tümünü yaşayan kişiler mutlaka bir hekime başvurmalıdır. Rahatlamayı sağlayacak en önemli tutumlardan biri, hastalığın yol açtığı durum gibi hastalığın başlangıcında elin kişiye kesinlikle zarar vermeyeceğine olan inançtır. Hiçbir tıbbi tedavisi olmayan bu hastalık erken yakalanırsa bazı durumların önüne geçebiliyor. Yabancı el ile ilişkili semptomlar olsa bile, doktora düzenli ziyaretler bir dereceye kadar semptomların yönetilmesine yardımcı olacaktır. Bu belirtiler sonucunda rahatsızlık varsa uygulanan veya uygulanacak tedaviler olumlu yönde destekleyicidir. Günümüzde bu hastalığa çözüm olarak sağ ve sol lob arasındaki iletişimi sağlayan köprüyü, yani korpus kollozum denilen bölgeyi kurmayı amaçlıyor ancak başarı henüz sağlanamadı.
Yabancı el sendromunda tedavi seçenekleri
Yabancı el sendromunun bilinen bir tedavisi yoktur. Çünkü yabancı el sendromu için ilaç seçenekleri ve tedavileri herhangi bir iyileşme göstermemektedir. Ancak bilim adamları, sendromun semptomlarını azaltmak için bazı tedaviler üzerinde çalışıyorlar. Felç veya beyin hastalığından sonra yabancı el sendromu olan kişiler, hastalığı geçirdikten bir süre sonra iyileşebilir. Ayrıca, nörodejeneratif hastalıkları olan kişilerde iyileşme daha az başarılıdır. Bu durum ayrıca nöromüsküler bloke edici ajanlar ve botulinum toksini gibi kas kontrol terapilerinin uygulanmasıyla tedavi edilebilir veya yönetilebilir. Benzodiazepinler bazı durumlarda başarılı olmuştur, ancak davranışsal yaklaşımlar çok daha yardımcı görünmektedir.
Bilişsel terapi teknikleri, öğrenme görevi davranış terapileri ve ayna kutusu terapisi semptomları yönetmede çok yardımcı olabilir. Görsel uzamsal eğitim teknikleri de bu konuda yardımcı olabilir. Bazen bir kişi ellerini bacaklarının altına saklayarak veya üzerine oturarak uzaylıyı sınırlamaya çalışır. Diğer zamanlarda, insanlar görevleri yapmaktan kaçınmak için bir nesneyi tanımadıkları bir elde tutmayı yararlı bulabilirler.
Bu sendroma sahip bir bireye veya başka bir kişiye, eylemlerin durdurulması veya alınması için sözlü emirlerin verildiği bir tedavi seçeneği uygulanabilir. Ancak bu yöntem uzun vadeli sonuçlar alınmasına izin vermemektedir. Bu nedenle bir doktor yabancı el sendromu için sadece mesleki ve fiziksel tedaviler önerebilir.
kaynak:
https://evrimagaci.org/yabanci-el-sendromu-bilincimiz-gercekten-ozgur-mu-666
https://flashresim.com/blog/saglik/yabanci-el-sendromu-nedir/
yazar: Yedi Kökenler
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]