Asırlık bir millet ve dünyaya hakim olan bir ırk, konuşulan ve kullanılan diller zaman içerisinde muhakkak değişmiş ve alıntılar yapılmıştır. Tarih boyunca birçok dil kullanılmış ve bunlara eklemeler yapılmıştır. Bu yazıda şimdiye kadar kullanılan dillerden ve yapılan değişikliklerden bahsetmeye çalışacağım…
Uzun savaşlarda ve fethedilen topraklarda birçok milletle iletişim sağlanmış ve dillerinin bir kısmı alınmıştır. Buna kısmen kültürel farklılık ve değişim diyoruz. Dil ve alfabe olarak 5 farklı alfabe bize yansıdı.
1) Göktürk Alfabesi:
Yazılarına Göktürk veya Orhun denilmiş ve Orhun’a yerleşen Türkler tarafından kullanılmış ve düzenlenmiş, Hunlar, Göktürkler ve Türk boyları bu alfabeyi kullanıp eklemeler yapmışlardır. Göktürk alfabesi 38 harften oluşmakta olup, dördü sesli ve sekiz sese tekabül etmektedir, geri kalan harfler ünsüz durumundadır. İlginç olan ok, ko, uk, ku, uk, kü, nç, nd gibi hecelerin tekil harflerle görünmesidir. Bu alfabe sağdan sola yazılır ve bu şekilde okunur.
2) Uygur alfabesi:
Bu alfabeye Göktürklerden sonra kurulan Uygurlar adını vermiştir. 18 işaret ve sembolden oluşur, 4 ünlü ve kalan harfler ünsüz olarak bilinir. Sağdan sola doğru yazılır ve harfler yan yana yazılır. Bu makalenin yazarlarına Bakshi, Bakshigiri veya Sorbhi denir.
3) İslami Arap Alfabesi:
Türklerin İslamiyet’i kabul etmesinden sonra meydana gelen bu dönemde bu alfabe ön plana çıkmış ve yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Arap alfabesi 28 harften oluşur, ancak Türklerin kullandığı 31 ve 36 harften oluşur. Türk İslam tarihindeki birçok eser bu alfabe ile tanıtılmıştır. Sağdan sola yazılır. Kullanımı zor gibi görünse de harfleri öğrenmek çok zor ya da zor değil.
4) Kiril alfabesi:
Kiril alfabesi emperyalizmin zorlama bir uygulamasıdır bu cümleyi ilk okuduğumda anlayamadım ama size şöyle anlatabilirim. Ruslar, sınırları içinde Türklere tek alfabe yasağı getirip farklı sembol ve şekillerle dolu alfabeleri bir araya getirdiler. Otuz sekiz harf. On bir sesli harf ve geri kalan harfler bir ünsüz içindedir. Soldan sağa doğru yazılır. Rusya’da Türklerin kullanım alanı.
5) Latin alfabesi:
İlk kez 1925 yılında Türk Azeriler tarafından kullanılmıştır. Ülkemizde ise Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşundan sonra 1928 yılında kullanılmaya başlanmıştır. 8 sesli harf vardır ve geri kalanı ünsüzdür. Türk Türklerinin ve Avrupalıların kullandığı bu alfabe, kullanılan diğer alfabelere göre öğrenmesi daha kolay ve basittir. Bu beş alfabeye ek olarak Türkler daha birçok alfabeyi kullanmışlardır ancak uzun süredir kullanımda olan ve bizi etkileyen alfabeler hakkında bilgi verilen beş alfabedir.
katip: Ali Ersoy
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]