İbn Sina der ki: “Müzik, sesleri ve bu sesler arasındaki zaman dilimlerini birbirleriyle olan uyumları açısından inceleyen bir matematik bilimidir.” Mevlana’ya göre, Tanrı’ya adanmışların ruhları müzikle beslenir. Shakespeare’e göre müzik, yeri ve göğü kimsenin karşı koyamayacağı şekilde sallar. Kelimeler ve sesler, insanların duygularını ifade etmeleri için vazgeçilmezdir.
Yunus el-Katib, İslam dünyasında musiki alanında ilk edebî eseri yapmıştır. İslam dünyasında müzik alanındaki en önemli eserlerden biri Yahya el-Mekki’nin 12.000 eser içerdiği söylenen “Kitab Ijani” dir. İlk İslam filozofu unvanını da elinde bulunduran Kennedy, müzik teorisi alanında ilk çalışmaları ortaya koyan filozoftur. Kindi, Arap müzik okulunun kurucusu olarak kabul edilebilir. Müzik üzerine şimdiye kadar yazılmış en sistematik eser, el-Farabi’nin el-Musiq el-Kebir’idir.
Güzel sesin İslam dininde önemi vardır. Peygamber’e ait rivayetler de vardır. Ezanın sözleri netleşince Peygamber Efendimiz: “Bu sözleri Bilal’e öğret, o halde Bilal ezanı okusun, çünkü Bilal’in sesi güzeldir” buyurdu. Ayrıca Ebû Musa el-Eş’arî’nin Kur’an-ı Kerim’i okuduğunu işiten Peygamberimiz, “Ey Ebû Musa, sen Davud’a kuyruklu yıldızlardan geldin.
İslamiyet öncesi Türk boyları kobuz ve dombra dedikleri enstrümanları çalarak şiir okurlardı. Türkler saz eserlerine “kök”, sesli eserlerine “dule” derlerdi.
Türklerin İslamiyet’i kabul etmesinden sonra musiki camilerde ve hanlarda icra edilmeye başlandı. Camilerde müezzinler ezan – tesbih – tamsah – tekbir şeklinde müzik çalarlardı. Tekke müziğine örnek olarak miyavlama, bağırma ve nefes alma ritüellerini gösterebiliriz. Tekkede çeşitli anmalar yapılırdı. Diz çökerek ve oturarak yapılan zikre Kod zikir denir. Ayakta ve rükû ile yapılan zikre kıyam kıyam zikri, erkeğin sağdan sola kol kola durmasına diffran zikir denir. Ayinlerde dervişler terennüm ederken zekat okunur. Dini müzik eserlerini Al-Zakirbasi yönetmektedir. Zikirde genellikle vurmalı çalgılar başı çeker. Mevlevi ayinlerinde ney, Bektaşi ayinlerinde saz dikkat çeker.
Mevlevi ayinlerinde sağ el yukarıya, sol el aşağıya bakar yani sağdan alınanlar halka dağıtılır. Baştaki para mezar taşı, para kefen, hırka ise mezar taşıdır. Samhani evreni temsil eder. Ney ideal insanı temsil eder.
uğul türkler tarafından bestelenmiş arapça sözlerle türk makamatına göre. Nefes, Bektaşi tarikatının şairlerinden oluşur ve ritüel sazla söylenir. Türk İslam musikisinde ilahiler önemli bir yere sahiptir. Allah’a veya Peygamber’e duyulan ilahi aşktan oluşur. Şiirler Allah, Peygamber, din adamları ve İslam dini hakkında şiirlerin çalgısız okunmasıdır. Mersiyeler ölen önemli bir kişi için yazılır. Ölen kişinin iyi yönleri vurgulanır. Mevlid, Peygamberimizin doğumu anısına yazılmış bir eserdir. Peygamber’in mi’râca yükselişini bir mucize anlatır. Tossier sadece Hz.
Bu konumuzun dışında ama musikinin hükmü Müslümanlar arasında birçok defa fikir ayrılıklarına sebep olmuştur, o yüzden bilgi vermek istiyorum. Peygamber’in kendisine seyahatlerinde şiir ve şarkı söylettiği yetkisiyle. Enceşe denilen sahabiler onun şarkısıyla develeri tutuşturunca Resûlullah: “Ey Enceşe, yavaş ol, bardakları kır” dedi (Buhari). Burada kupalar, deve üzerindeki hanımları ifade etmektedir. Peygamber şehre girdiğinde, bekleyenler o kadar çok şarkı söylediler ki, bu şarkı şimdi bile bir ilahi olarak söyleniyor. Peygamberimizin bayramlarda tef çalınmasına izin verdiğine dair Buhari ve Müslim’in rivayet ettiği iki sahih rivayet vardır. Peygamberimiz, düğünlerin tef çalarak duyurulmasını istemiştir: “Nikahı müjdele, camilerde yap ve tef çal.” Bu konuda Müslüman alimlerin farklı görüşleri vardır. Bu farklı görüşlerin nedeni, müziğin icra edildiği ortam ve müziğin içeriği ve amacıdır. Bu nedenle müzik hakkında kesin bir yargıya varılamaz. Müzik hakkında tasarruf ederken detayları bilmekle ilgili. Alimlerin görüşlerini tek tek vermeye kalkarsanız konu amacından çok uzaklaşıyor. Genel kanıya göre müzik içeriği bakımından baştan çıkarıcı ise, sizi rahatsız ediyorsa, zamanınızı çalıyorsa, sözleri uygunsuzsa vb. Denilebilir ki: Kimine haram, kimine buğz edilir, doğruyu, güzeli, hayrı çağrıştırıyor ve Müslüman oluyorsa caizdir. Tanrı bilir.
katip: rad
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]