Model mühendisliği veya minyatür mühendisliği, makine veya makine mühendisliği becerilerini harmanlayarak normalden çok daha küçük ve model sayılabilecek ürünler üreten/geliştiren daldır. Endüstri Devrimi’ne kadar ve sonrasında popüler bir hobi olarak mühendislik denilince akla gelen en önemli mesleklerden biriydi. Endüstriyel üretim ve makine tasarımı büyük ölçüde manueldi ve bireysel beceri meselesiydi. Tıpkı mimaride olduğu gibi makine tasarımında da belli isimlerin ön planda olduğu bir ortam vardı. Sanayi devrimi ile birlikte her türlü seri ürünün otomasyonla üretilmesi model mühendisliğine farklı bir boyut kazandırmıştır.
Günümüzde maket mühendisliği daha çok hobi olarak her türlü makine ve cihazı geliştirip kullanmak veya sergilemek faaliyetini ifade etmektedir. Klasik dönemden kalma tarihi makinelerin geliştirilmesi ve kullanılması şeklinde yaygınlaşsa da her türlü araç ve makinenin modellerinin üretilmesi şeklinde karşımıza çıkan bir faaliyettir. Model mühendisliği denilince akla ilk olarak lokomotifler, her türlü kara taşıtları, deniz taşıtları ve model uçaklar gelmektedir. İşin püf noktası, tipik bir mühendisin geçmişte veya günümüzde üretilmiş ve kullanılmış her türlü aracı tasarlamasıdır.
Prototip mühendisleri geliştirdikleri araçlarda herhangi bir motor örneğini kullanabilirler. Basit iki zamanlı Rolls-Royce Merlins’ten güneş enerjisiyle çalışan Sterling motorlarına, jet uçaklarına ve gaz türbinlerine kadar çok çeşitli örnekler Model Mühendisine alternatif olabilir.
Model mühendisliği hiçbir zaman herhangi bir aracın veya makinenin çalışmayan bir modelini üretmemelidir. Modellerin mühendisliğindeki temel felsefe, üretim otomobilin aktif olarak kullanılabilmesidir. Üretilmekte olan aracın biçiminden çok işlevsellik ön plana çıkıyor ve bu noktada çeşitli sosyal medya platformlarında görülebilen kullanılabilir araçların birçoğu model mühendislerinin eseri.
Form mimarisi, birçok ülkede kulüp veya dernek şeklinde düzenlenen maket mühendislerinin yılın farklı zamanlarında bir araya gelerek ürünlerini tanıttığı etkinliklerle desteklenmektedir. Bu organizasyonlar, çeşitli araçlarla göz kamaştırıcı görüşlerin sunulduğu salonların yanı sıra basının ve kamuoyunun da ilgi odağı haline gelmiştir. Model mühendisliği alanındaki ilk topluluk, 1898’de İngiltere’de Model ve “Society of Experimental Engineers” adı altında çalkalandı. Bu Londra topluluğu daha sonra Avustralya, Güney Afrika, Kanada, Hollanda ve İsviçre gibi ülkelerde çeşitli isimler altında yer aldı. Tipik mühendislik araçları, fuar ve festivallerin yanı sıra müzelerde ve teknoloji fuarlarında da karşımıza çıkıyor. Birçok şirket veya kuruluş, ürünlerinin çekiciliğini artırmak için modüler mühendisliğe başvurur. Tipik mühendisliğin günümüzde birçok eğitim kurumunda çıraklık ve yüksek lisans derecelerinin bir parçası olduğunu da belirtmek gerekir.
Eskiden maket mühendisleri küçük atölyelerde çoğunlukla el becerisi ve sınırlı imkanlarla üretim ve tasarım yaparken, günümüzde gelişmiş teknolojik imkanlar sayesinde model mühendisleri her türlü aleti kullanmaktadır. Geçmişte, model mühendisinin herhangi bir parçayı üretmek için özel döküm kalıpları ile bireysel parçalar geliştirmesi ve ardından uygun metal eritme malzemeleri elde etmesi ve bunları eriterek parçalara ayırması gerekiyordu. AutoCad, CNC (bilgisayarlı sayısal kontrol), lazer kesim ekipmanları, torna tesviye makineleri, 3D baskı ve üretim makineleri model mühendisleri tarafından giderek daha fazla kullanılmaktadır. Hassasiyet gerektiren araç tasarımlarının artmasıyla birlikte gelişmiş elektronik aletlerin kullanımı da kaçınılmaz hale geldi.
Prototip mühendisleri arabalarını gelişmiş endüstriyel atölyelerde ve kendi tesislerinde geliştirebilirler. Hatta tipik mühendis olarak bilinen kişilerin sıklıkla kullandığı yerleri, garajlarını, arka bahçelerini ya da evlerinde atölye olarak kullandıkları yerleri tercih ederler.
Tipik bir mühendis, teknolojinin tüm olanaklarından yararlansa da, işinin teknik yönüne odaklanarak zamanda takılıp kalmaz. Doğrudan malzeme talebine bağlı olmadığı için geliştirilen makine veya araç, bir ayda veya birkaç yılda üretilebilir. Bu anlamda kalite ve özgünlük model mimarın birinci önceliğidir.
Model mühendisliği günümüzde birebir yapılan bir hobi faaliyeti olarak görülse de kurumsal bir çatı altında maket mühendislik hizmeti veren firmalar bulunmaktadır. Örneğin İngiltere’deki Cro Fittings, model lokomotifleriyle her yıl fuarlarda dikkat çeken bir firma. Şirket, İngiltere’de form mühendisliğini bir endüstri haline getirmeye öncülük etti.
kaynak:
https://en.wikipedia.org/wiki/Model_engineering
http://www.nameng.org.uk/index.php/what-is-model-engineering.html
yazar: Erdal Oğur
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]