İnsan sağlığına etkisi olan birçok tıbbi aromatik bitki bulunmaktadır. Ancak bunlar insanlar tarafından pek bilinmez. Bu nedenle bu bitkilerin ekimi çok sık yapılmamaktadır. Bu tıbbi aromatik bitkilerden biri de Melissa officinalis’tir.
Balzam, Labitae familyasına ait bir Akdeniz bitkisidir ve yaprak tüyleri ve tırtıklara göre üç alt türü vardır. Bu türlerden sadece Melissa officinalis limon kokuludur. Melisa 60-100 cm boy yapan çok yıllık otsu bir bitkidir. Hoş aroması ile uzun süredir bilinen ve kullanılan bir bitkidir. Arı sürülerini çekmedeki etkinliğinden dolayı bu bitki halk arasında melisa olarak da anılmaktadır. Bu şifalı bitki ülkemizde ağırlıklı olarak Bursa, Bilecik, Bolu, İstanbul, Ankara, Amasya, Samsun, Kütahya, Malatya ve Tunceli illerinde yetiştirilmektedir. Akdeniz iklimine sahip bölgelerde park ve bahçelerin dekorasyonunda süs bitkisi olarak da kullanılmaktadır.
Yapraklar oval veya kalp şeklindedir ve ucu sivridir. Bazı çeşitlerde yaprakların üst yüzeyinde tüyler bulunur. Tohum ve/veya sebze kısmından kesilerek üretilir. Ancak tohumların çok küçük bir yapıya sahip olması ve tarlada üniform dağılımı garanti edilemediği için klonlama üretiminden daha çok yararlanılmaktadır. Balzamın kimyasal bileşimi incelendiğinde flavonoidler (luteolin-7-glucoside, rhamnazine), polifenoller (kafeik asit, protokaffeik asit, rosmarinik asit), tanen, terpenler (citral, citronellal, linalool, citronellol, geraniol) not edilebilir. , nerol), triterpenik asitler (pomoli, ursolik asit) ve uçucu yağlar. Yeşil kısımlarında %0,01 ile %0,3 oranlarında uçucu yağ içerir. Yapraklardaki uçucu yağ içeriği yeşil kısımdan biraz daha yüksektir. Bu esansiyel yağın ana bileşenleri %39 sitronelal, %33 sitral (sitronellol, linalool) ve geraniol’dür.
Bitkinin yaprakları ve çiçekli dalları kullanılır. Bu nedenle bitki çiçeklenme döneminde toplanır. Çorba, sebze yemeği, yumurta, tatlı, peynir gibi bazı yiyeceklerde az miktarda kullanılır. Gıda sanayinde, alkolsüz içeceklerde, parfüm sanayinde, kozmetik sanayinde, bazı ilaçlarda, bazı dondurma ve tatlılarda baharat olarak da kullanılmaktadır.
Bitki içeriğindeki etken maddelere zarar vermek ve bitkideki uçucu yağın bitkiden uzaklaşmasını önlemek için ısı uygulanarak kurutma yönteminden kaçınılır. Bu nedenle gölgede kurutulması tercih edilir. Eriyik su damıtılmış olarak elde edilirse daha etkili olduğu söylenir. Kazdan elde edilen bir damla suda bulunan kuvvetin, tatlı su kaynatılarak elde edilen 25 gramda bulunmadığı tespit edilmiştir. Balzam bitkisinin insan sağlığına birçok faydası bulunmaktadır.
Bazılarını sıralayacak olursak;
* Mide ağrılarının giderilmesinde etkilidir.
* Ateş düşürücü
* Antidepresan görevi görerek sinirleri yatıştırmada etkilidir.
* 2 gr. Melisa yağı yorgunluğu gidermek için kullanılır.
* yüksek tansiyonu düşürür
* Kalp çarpıntısı ve nefes darlığının giderilmesinde etkilidir.
* Kalp hastalığı için en büyük çare
* Yüksek kalp atış hızını yavaşlatır
* Akıllı geliştirici
* Bağırsak ağrılarının giderilmesinde etkili olduğu bildirilmektedir.
Kaynak:
www.wikipedia.org
Karagöz A., Yazgan M., Kuş S. ve Cevahir G., 2004. Melissa Officinalis L. Subsp. Officinalis bitkisinden hazırlanan ekstraktların antiviral aktivite potansiyellerinin değerlendirilmesi
Katar D. ve Gürbüz B., 2008. Yaban mersininde (Melissa officinalis L.) farklı bitki yoğunlukları ve azot dozlarının sert çekirdekli meyve verimine ve bazı özelliklere etkisi
katip:Çiğdem Kocayel
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]