Televizyonun çocuklar üzerindeki etkileri
Çoğu zaman, televizyon izlemek eğitici veya faydalı olabilir. Çoğu zaman televizyonun eğlenceli etkileri fark edilir. Televizyonda izlenen görsel hareketler çocukların ilgisini çekerek öğretilerin akılda kalmasını kolaylaştırır. Ancak burada dikkat edilmesi gereken bir nokta var ki o da izlenme süreleri. Çünkü izleme dönemleri çocuklar üzerindeki olumlu etkileri ortadan kaldıracak ve olumsuz yönleriyle karşılaşacaktır. Doğru yönlendirmeye sahip aileler, bu etkilerden elde edilebilecek fayda için çok önemli olacaktır.
Televizyon izleyen günümüz çocuklarının sadece şiddet içeren oluşumlar göreceği varsayımı tüm dünyada halen tartışılan ancak net bir sonuca varılamayan bir durumdur. Çünkü hamile kalmakla ilgili hala bilinmeyen birçok gerçek var. Bu tür bilişler tam olarak ortaya çıkmadan televizyonun çocuklar üzerindeki etkilerini tam olarak açıklamak pek yardımcı olmayacaktır. Ülkemizde yazı görmeden görsele geçilmiş olması çocukların okumadan çok izleme isteğinde etkili olmaktadır. Çünkü bilindiği gibi ülkemizde matbaa icadından 500 yıl sonra kullanılmaya başlanmıştır. Gazete ve kitap okuma alışkanlığının düşüklüğünü de bu nedene bağlayan birçok kişi var.
Yeni doğan bebek aynı anda anne babası ve TV ile iletişim halindedir. Çünkü birçok ailede televizyon izlense de izlenmese de sürekli açıktır. Çocuğun televizyonda gösterilen hareketlere ilgi gösterdiğini gören ebeveynler ise çocuğa televizyon izleterek daha sakin olabileceğine inanırlar. Bu nedenle televizyonun çocuklar üzerindeki etkileri de şekillenmektedir. Bu etkileri sıralayacak olursak:
davranışsal etkiler: Yapılan açıklamalara göre son dönemde çocuklarda ciddi oranlarda “dikkat eksikliği bozukluğu” ve “hiperaktivite bozukluğu” görülüyor. Buna genel olarak bakarsak, ana etkilerin bilgisayar ve televizyonlardan kaynaklandığını not ediyoruz. Maalesef burada yine ailelere ciddi bir görev düşüyor. Çünkü bilgisayar ya da televizyon karşısında duran çocukların oyalandığını düşünerek onlara müdahale etmemek bu rahatsızlıklara neden olabiliyor. Bu çocuklar daha çok hızlı hareket eden nesnelere odaklandıkları için durağan nesnelerden kaçınırlar. Bu çok olumsuz bir etkidir.
Bireysel tüketicilerin oluşumu: Özellikle çocukların reklama olan ilgisini biliyoruz. Mizaçlı çocuklar genellikle reklam durumunda televizyona uyum sağlayabilirler. Bunun başlıca sebebi kısa ömürlü ve hareketli olmalarıdır. Ayrıca reklamlarda kullanılan sloganlar genel olarak etkileyici ve çekici olacağı için imaları tehlikeli olabilmektedir. Halihazırda çok ciddi bir kitlenin çocuklardan oluştuğu düşünüldüğünde, çoğu reklam seçeneğinin çocuklara hitap etmesi oldukça normal karşılanmalıdır.
Cinsiyet ayrımcılığı: Özellikle çizgi filmlerin çoğunda kahramanın bir cinsiyet tanımı vardır. Bu nedenle çizgi film karakterleri genellikle çocuklarda cinsiyetlerinin gerektirdiği davranışlara örnekler vermektedir.
Ebeveyn etkisi: Çocuklar televizyonda gördükleri ebeveyn ilişkilerini de ebeveynlerine atfederler. Bu nedenle programdaki aile yapısı çok aktif bir davranışsal rol oynamaktadır.
Şiddet eğilimleri: Bilinenin aksine yapılan araştırmalar televizyonun tek başına şiddete yol açmadığını, şiddete teşvik ettiğini ortaya koymuştur. Şiddetin algılandığı günümüzde normal kabul edilmelidir. Çünkü şiddet sahnelerini sadece film ve haberlerde değil, reklamlarda da görmek mümkün. En önemli tehlike ise çok sık gördüğümüz şiddet unsurlarının çocukları normalleştirmesidir. Bazı programlarda karşılaşılan şiddete rağmen başkahramanın yeniden ayağa kalkabilmesi, çocukları bir olumsuzluk durumunda karşılaşabilecekleri zarardan habersiz bırakabilir.
Düşünmeye etkisi: Yazılı basının insanları düşündürdüğü ve yorumladığı kanıtlanmış bir gerçektir. Televizyon takıntısı nedeniyle okuma oranlarının düşük olması, çocukların yorumlama ve düşünme yeteneklerini kullanmalarını da olumsuz yönde engellemektedir.
Kültürel etki: Genelde yabancı programların özellikle çizgi filmlerin yabancı kökenli olması nedeniyle üretici kültürün etkileri çocuğa aktarılabilmektedir. Bu nedenle çocuklar kendi kültürlerinden uzaklaşabilmektedirler.
Dil etkisi: Dizilerde kullanılan kelime sayısı çok az olduğu için çocuklar üzerinde olumsuz etkileri olabiliyor. Ayrıca Türkçe kelimelerden uzak durmak gibi olumsuzlukları da bulunmaktadır.
Kaynak:
http://www.meb.gov.tr
katip:Baki Erdoğan
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]