Bir t-testi veya Student t-testi, iki veri kümesinin ortalamaları arasında anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemeye yönelik istatistiksel bir yaklaşımdır.
Başka bir deyişle, t-testi, iki veri setinin aynı popülasyondan mı yoksa farklı bir popülasyondan mı geldiği sorusunu yanıtlar. Örneğin, yeni geliştirilen bir ilacın kan basıncı üzerinde yan etkisi olup olmadığını test ettiğimizi varsayalım. Testi yaparken diyelim ki 40 gönüllü üzerinde çalışıyoruz ve grubu ikiye ayırıp bir gruba ilacı veriyoruz diyelim diğer gruba da aynı ilacı plasebo denilen ama vermeyen kapsüllerden verelim. İlaç içerirler ama hasta bunu ilaç zanneder.
Plasebo grubunun ürettiği ortalama kan basıncının 11,2 standart sapma ile 120,8 olduğunu ve aynı ilacı verilen plasebo grubunun değerlerinin 13,4 standart sapma ile 130,6 olduğunu varsayalım. Bu sonuçlara göre t-testi yapıldığında elde edilen veriler tek bir veri seti olarak mı elde edilmiştir? (Yurt-1) Yoksa iki ayrı veri kümesi mi? (Yurt-2) değerlendirmeye götürecektir.
Durum 1 sıfır hipotezini temsil eder (1 = 2). Yani birinci grubun ortalaması ile ikinci grubun ortalaması arasında anlamlı bir fark yoktur ve tüm sonuçlar aynı popülasyondan gelir. Bu sonuca göre üretilen ilacın tansiyon üzerinde herhangi bir yan etkisi bulunmuyor. Durum 2, birinci grubun ortalamasının ikinci grubunkinden farklı olduğunu ve verilerin iki farklı popülasyon grubundan geldiğini gösterir. Bu sonuca göre ilaç kan basıncını yükseltici etkiye sahiptir.
İlk bakışta, yukarıdaki örnekte olduğu gibi, Durum 2’nin daha doğru olduğu düşünülebilir ve eğer öyle düşünüyorsanız, muhtemelen doğrudur. Ancak 1. durumun doğru olduğunu düşünenlerin kesinlikle yanıldığını söyleyebilir miyiz? Burada alfa değerinden bahsetmek uygun olacaktır.
alfa değeri
Alfa değeri, sıfır hipotezini kabul etmezseniz, verileri 100 kez topladığınızda tahmininizin dışında kalacak bu tür verilerin sayısını temsil eder. Alfa değerini 0,05 olarak seçerseniz 100 üzerinden 5 kat hata payınız olur. Kalan 5 kat Durum-I geçerlidir ancak diğer 95 veri Durum-2 için uygundur. Yapılan 100 testin tamamında gerçek ilaç verilen kişilerde tansiyonun yükseldiğini fark edeceksiniz.
T-testi hesaplamaları genellikle sıfır hipotezinden yapılır. T dağılım eğrisi ortalamalar arasındaki farkın sıfıra yakın bir dağılıma sahip olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte, ortalama fark sıfırdan önemli ölçüde farklı görünüyorsa, alternatif bir hipotez oluşturulur. Yukarıda bahsettiğimiz alfa seviyeleri sıfır hipotezinden ne zaman vazgeçilmesi gerektiği hakkında bilgi verir.
Kaynak:
http://www.socialresearchmethods.net/kb/stat_t.php
http://www.cvgs.k12.va.us:81/DIGSTATS/main/inferant/d_tdist.htm
katip:Nihat Kelis
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]