İnsan yaşamının çeşitlenmesi, insanların birbirleriyle olan ilişkilerinin artması ve çevre kirliliği ile birlikte hastalık türleri de artmıştır. Artan hastalıklar konusunda toplumda farkındalık oluşmuş ve önlem alma süresi önem kazanmıştır. Bu bağlamda “dezenfeksiyon” ve “sterilizasyon” gibi kelimelerin kullanımı artmıştır. Genelde bu iki kelime toplum tarafından aynı anlamda kullanılmaktadır. Fakat bu iki kelimenin anlamları birbirinden farklıdır. Bunlardan sterilizasyon, herhangi bir nesnenin içindeki veya üzerindeki mikropları öldürme işlemidir.
Arınma işleminde vücut üzerinde veya üzerinde sadece hastalığa neden olabilecek zararlı mikroplar öldürülür. Toplumda bu iki kavram arasında bir karışıklık vardır. Bu kafa karışıklığı, yapılan işlemlerin ve bu işlemlerde kullanılan malzemelerin birbirine çok benzemesinden kaynaklanmaktadır. Çünkü sterilizasyon işleminde antiseptik etkisi olan bazı maddeler de kullanılmaktadır. Oksijenli su, böyle bir malzemenin bir örneğidir. Son yıllarda gelişen ve modern tıp olarak adlandırılan tıp dünyasında sterilizasyon hayati bir rol oynamaktadır. Özellikle cerrahi müdahalelerde kullanılan aletler bu konuda çok önemli rol oynamaktadır. Cerrahi müdahale sonucunda bu aletlerin üzerinde bazı mikroorganizmalar bulunmaktadır. Sağlık açısından önemli riskler taşıyan bu aletler bir sonraki cerrahi müdahaleden önce kesinlikle sterilize edilmekte ve bu sterilizasyon işlemi uluslararası standartlara göre gerçekleştirilmektedir. Ülkemizi ele alacak olursak ülkemizde sağlık açısından tehlikeli olan cerrahi aletler “konteyner” adı verilen demir damarlar vasıtasıyla yapılmaktadır. Bu aletlerin içine cerrahi aletler yerleştirilir ve bu aletler “otoklav” adı verilen bir cihazla sterilize edilir. Sterilizasyon işleminde otoklav, işlem sırasında ozon gazı ve ultraviyole radyasyon kullanır.
Son yıllarda sterilizasyon işleminde ıslak termal buhar kullanılmaktadır. Sterilizasyon işleminde ıslak su buharının kullanılması cerrahi mücadeleler sonrasında vücuda yerleşen mikroplar sonucu oluşan komplikasyonların ciddi oranda azalmasını sağlamıştır. Sterilizasyon işleminde kullanılan otoklavlar ülkemizde yaklaşık 40 yıldır kullanılmaktadır. Otoklav aletlerinin ilk örneklerinde aletlerin üzerinde kalan mikropları öldürmek için su buharı kullanılıyordu. Geliştirilmekte olan ilk otoklavlarda su buharı kullanılmasının nedeni, su buharının mikropları öldürme gücü ve insan sağlığına herhangi bir zararının olmamasıdır. Sterilizasyon işleminde temizlenecek aletler 130 derecenin üzerindeki sıcaklıklarda ve 2 ATM atmosfer basıncına çok yakın değerlerde yaklaşık 2 ila 3 dakika bekletilir. Bu sayede aletler sterilizasyon işlemini tamamlayarak üzerlerinde bulunan tüm mikroorganizmalardan arındırılmış olur. Sterilizasyon işleminde kullanılan süre ortam şartlarına göre değişmektedir. Öyle ki düşük basınçlı ve düşük sıcaklıktaki çalışma ortamlarında sterilizasyon süresi 7-8 dakikayı bulmaktadır. Aletler bu süre içinde alet içinde kalır ve kullanıma uygun hale gelir.
Ameliyatta kullanılan aletlerin sterilize edilmesi sürecinde su buharı dışında farklı teknikler kullanılmaktadır. Radyasyona maruz kalma ve filtreleme yöntemi bunlardan biridir. Bazı yöntemler süreçteki tüm mikropları yok edemediği gerekçesiyle terk edilmiştir.
katip:Erdoğan Gül
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]