Edebi anlamda olmasa da ilk Türk harf örnekleri bin yıl önce Doğu Türkistan’daki Uygurlara aittir. Mektubun Türkçe karşılığı “betik/bitik”tir. İslam’ın gelişinden sonra “harf” kelimesi yayıldı.
Devan edebiyatında söylem, inşa (düz yazı) içinde değerlendirilmektedir. inşaat, seçilmiş nesir anlamına gelir; Ancak “münşeat” kitaplarındaki bu yapılar edebiyatımızda yazılan ilk risaleler olarak kabul edilmektedir. Tanzimat dönemine kadar mesaj inşa başlığı altındaydı. Halk edebiyatında anonim kültür içinde değerlendirilebilecek türkülere, manilere, âşıkların manzum/mensur mesajlarına, asker mektuplarına yansıyan bir başka harf dizisi daha vardır.
Uzaktaki herhangi bir dosta veya dosta gönderilen veya kamu kurumları arasındaki iletişimi sağlayan yazı türüdür. Mesajlarda istek ve arzuları ifade eden duygu ve düşüncelere yer verilir.
Mektupta kullanılacak anlatım, okuyacak kişinin kültür düzeyine göre değiştirilir. Elbette, bir arkadaşa yazılan mektupta kullanılan dil, bir büyüke yazılan mektubun dilinden farklı olmalıdır.
Edebiyatımızda karakter türü Tanzimat döneminde gelişmeye başlamıştır. Özellikle Abdülhak Hamid Tarhan ile Namık Kemal’in birbirlerine yazdıkları mektuplar bu gelişmenin önemli ve tipik örnekleridir. Alimlerin, yazarların, siyasetçilerin konuşmaları, devrinin özelliklerini yansıttığı için bir “belge” niteliğindedir.
Mektup yazarken dikkat edilmesi gerekenler:
Karakter türü için de diğer türlerde olduğu gibi nasıl yazılması veya hangi özelliklere sahip olması gerektiğine dair belirlenmiş kurallar yoktur. Mektubun sınırları tam olarak belirlenemez çünkü yazara sınırsız yazma özgürlüğü verir ve yazan kişi farklı mesleklerden, kültürlerden, yaşlardan ve durumlardan olabilir. Ancak mektup yazarken dikkat edilmesi gereken noktalar vardır. Harf türünün nasıl yazıldığını belirtmek mümkün olmasa da, harf türüne göre her harfin olmazsa olmaz bir şartı barındırdığını söyleyebiliriz:
• Harfler bir başlık ile başlamalıdır.
• Resmi bir makama mektup yazılıyorsa çizgisiz kağıt ve renksiz zarf kullanılmalı; Ancak özel mesajlar için renkli ve desenli kağıt ve zarf yazıları kullanılabilir.
• Mektup, yazıldığı kişi/kuruluşa uygun bir üslupla yazılmalıdır.
• Sağ üst köşeye tarih yazılmalı ve kişi mektubun sonuna adını yazarak imzalamalıdır.
E-posta/mesajda da dikkat edilmesi gereken noktalar var. Konu başlığında, ne hakkında yazdığımıza dair bir veya iki kelime yazılmalıdır. Harflerde olduğu gibi, e-postalar/mektuplar bir başlık ile başlamalı ve bitiş kelimeleri içermelidir. E-postanın/mesajın kime veya kime gönderildiği dikkatlice belirtilmelidir. Bir gruba e-posta/mesaj gönderilecek ise Kime/Kime alanına değil Gizli alanına kişilerin e-posta/mesaj adresleri yazılmalıdır. Bu sayede alıcıların birbirlerinin email/mesaj adreslerini görmeleri engellenmiş olur. Her e-posta/mesajlaşma adres sistemi bu özelliğe sahiptir.
Günümüzde iletişim yöntemlerinin çeşitliliği ve teknolojinin sunduğu olanaklarla birlikte mektup tercih edilen bir iletişim yöntemi olmaktan çıkmıştır. Bunda en büyük etken telefon, cep telefonu ve sonrasında internet kullanımının yaygınlaşmasıdır. Ancak e-postalar/mesajlar ve cep telefonlarından yazılı bilgi/mesaj gönderme seçenekleri sayesinde mesaj, yüzyılımızda farklı bir biçimde yaşamaya devam etmektedir.
Günümüzde iletişim özelliğini yitiren mektup, tür olarak ortadan kalkmıştır. Mektubun ortadan kalkmasının temel nedeni, bireyin iletişim özgürlüğünü genişletmektir.
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]