Günlük yaşantımızda sık sık LCD (likit kristal ekran) kullanan cihazlarla haşır neşir olmaktayız. Bu cihazlara örnek olarak; Dizüstü bilgisayarları, dijital kol cihazlarını veya cep telefonlarını verebiliriz. Ekranın zaman çizelgesi ile tam uyumlu olan LCD tamamen sabittir. Çünkü bu ekranlar çok daha ince, hafif ve az güç harcayan bir yapıya sahiptir. Bu nedenle de CRT (cathode ray tube) gibi görüntü teknolojilerine çok daha fazladır.
Kristal (sıvı kristal) yapılmış olup olmadığını öğrenmek ister misiniz? Bildiğimiz üzere kristal denince aklımıza kaya gibi sert bir madde gelir. Sıvı denince de saklama bir madde gelir. İyi olan yaşlı adam tarafından inceltilmiş bir kristal görmek ister misin?
Okulda öğrendiğimiz en temel kanuna göre; çıldırmış üç hali bulunur. Bunlar katı, sıvı ve gaz olarak sıralanır. Katı maddelerin şekillerini korurlar çünkü parçalarını değiştirmezler ve bir kuvvet altında dahi şekilde aynı kalırlar. Sıvı maddelerde ise durum bunun tam tersinedir ve ayrılmalar davranışlarını ve konumlarını korurlar, kesinlikle sıvı içinde her yerde hareket edip konumlarını çalıştırabilirler. Ancak bazı yapıları vardır ki bunlar katı hem de sıvı gibi davranabilirler. Yapılar bu halde olanlarda birleşmeler katılarda olduğu gibi davranışlarını korurken, sıvılardaki gibi farklı bileşenlerdeki hareket edip pozisyonlarını dağıtırlar. Ancak bu nedenle kristal yapılar gibi, ne sıvı ne de katı olarak nitelendirilemezler.
Nematik Fazlı Likit Kristaller
Doğada sadece katı, sıvı ve gaz değil daha birçok ara hal vardır. Like kristaler sıcaklık ve çıldırtıcı yapıya göre çok farklı halde bulunabilir. Bu hallerin LCD’lerin eklenmesini mümkün kılan kristallerin nematik fazıdır. Likit kristallerin en önemli özelliklerinden biri, elektrik akımından etkilenmeleridir. Nematic like kristallerin, kıvrık nematic’ler (TN: twisted nematics) adı verilen çeşidi uygulanan yayının gerilimine bağlı olarak düz kullanım yani kıvrık olmayan nematic’ler haline gelir.
Likit Kristal Çeşitleri
Kristal birimleri gibi termotropik ve liyotropik olarak kategorilere ayrılır. Termotropik benzeri kristalleri basınç ve en çok sıcaklıkla iç içe geçen yapıdır. Sabun ve deterjan dağıtıcıları kullanılan liyotropik sıvı kristalleri ise, karıştırıldıkları çözücüye bağlı olarak reaksiyona girerler. Termotropik benzeri kristalleri ne izotropiktir ne de nematiktir. İzotropik benzeri kristal ağlar yapısı gelişigüzel bir haldedir, buna karşı nematik’ler düzenli bir iç yapı sergilerler.
LCD’yi meydana getirebilmek için birkaç faktör bulunur;
- Işık polarize olabilmelidir. (Polarize: “Bir ışının etkilerini belirli bir yön çevirme” olarak açıklanır. Bunu biraz daha açmak isterse, örneğin bakışları makinesinde polarize filtreler kullanırlar; bu filtreler fotoğraflardaki su, kaya vb. gibi yüzeylerin yansımalarını alır. Bu sayede daha canlı renklere sahip fotoğraflara sahip olur elde Kristaller gibi polarize ışık iletebilmeli ve değiştirebilmelidir.
Bir likit kristal ekran üretimi, aslında düşünülenden çok daha kolay. İlk etapta camı ve likit kristalleri bi araya getirip, onları iki şeffaf elektrod görünümü. Örnek olarak onları en basit LCD’yi hayal edelim ve katmanlarını düşünelim, bunlar;
Katmanları harfleriyle gösterdiğimizde, (A): Arkadaki noktalarda ayna, (B): Sonraki ana elektrot düzlemine yerleştirilmiş yatay polarize cam tabakası, (C): İndiyum-tin oksit oksit maddesine sahip olan ana elektrot katmanı, (D): Hemen üzerinde benzeri kristal Katmanlar, (E): Sonraki bölme örgülerinin kullanılması bir cam katman daha, (F): Son polarize cam katmanına dik açıda yayılan bir diğer polarize cam katman.
LCD katmanlarının üç boyutlu görünümü
LCD’ler görüntülediği bütün pikselleri üç alt piksele ayırıp herbirini RGB renkleriyle tanımlar. RGB bileşenleri yani kırmızı (kırmızı), yeşil (yeşil) ve mavi (mavi) ana renklerinden oluşur. Bu renklerin düzenimiz alt piksellerde yapılanmış farklı tablolar sayesinde ara renkler oluşturuyor. Üç rengin tam birleşimi beyaz, pikselin ışığı absorbe edip yansıtmaması ise karanlık yani siyah rengi oluşturur.
LCD katmanları bi buluşmalarında paneller oluşur. Panellerin çalışma mantığı in basit bir şekilde, üzerinde özelleşmiş parçacıklar iyon yüzeyi tarafından şekillendirilmesi ve elektrik akımıyla görüntü oluşturma şeklindedir. Örneğin, dijital bir saat çalmak her piksel görevini yapmaz. Sadece oluşturmak için gereken karakterler için çeşitli şekiller barındırır ve biraların her biri için bir elektrik devresi atandığından küçük bir sinyalle kolayca görüntü oluşturur. Bunun daha gelişmişi ise, pasif matris panellerdir ve bunlarda her satır ve sütuna atanmış elektrik devreleri sayesinde, o satırda veya sütunda bulunan herhangi bir pikselde renk oluşturulabilir. Bu tip paneller özellikle tepki sureleri ve parlama konusundaki eksiklikleri nedeniyle artık kullanılmamaktadır.[…]en çok kullanılanı aktif matris panellerdir. Bu panellerde ince film transistör (TFT: ince film transistör) kullanılır. TFT ekran olarak da bilinen aktif matris panellerin, pasif matris panellere göre görüntüleri, tepki süresi, kontrast ve görüş açısı yansımaları vardır.
LCD’lerin üstün oldukları teknik özellikler:
- Kontrast: Zıtlık oranı olarak da bilinen bu kavram, en parlak ve en koyu renklerin ışıma gücü (parlaklık) arasındaki orana verilen addır. Kontrast oranı ne kadar fazla olursa, beyaz ile siyahın arasındaki zıtlık da o kadar fazla olur. Yani beyaz tam beyaz, siyah tam siyah görünür Tüketim: LCD panellerin kullanım miktarları, CRT’lere oldukça az. Örneğin 19 inçlik bir CRT Flat monitör ortalama 120 Watt güç tüketirken, 19 inç bir LCD monitör en fazla 40 Watt çekmektedir. edilebilmektedir. Görüntü kalitesi üzerinde büyük rol oynayan renk kalitesi olarak da, LCD’ler daha iyi sonuç vermektedir.
LCD’lerin zayıfladıkları teknik özellikler:
- Çözünürlük: LCD’ler sahip oldukları ekran oranı ve piksel gücüne bağlı olarak kumaş çıkışlı olarak belli bir doğal çözünürlüğe sahiptir. Bu bölümleri indirildiğinde çıktıklarında düzen bozulur ve cihaz özel birkaç yöntem yapılandırması oluşturur. Ancak bu metodların hepsinin görünümünü keskinliğini bozar ve LCD’lerin doğal grafikleri dışında gönderici ve donuk görüntü verirler.Nokta Aralığı: LCD’ler nokta aralığı konusunda CRT’lere eğilimli biraz daha kötüdür. Kaliteli CRT monitörlerde nokta aralığı yani her piksel arasında görüntülenmeyen aralık değeri 0.15mm’lere düşebilmektedir. Ancak bu değer en iyi LCD monitör dahi 0.22 mm’den küçük olamamaktadır. Bu nedenle LCD’ler bu konudaki işlemleri geride bırakmaktadır. Ancak bu onlar için bir zarar oluşturmamaktadır. Çünkü LCD’lerin sahip olduğu yüksek kontrast oranı sayesinde çok keskin görüntüler elde edilebilmektedir. Ama aralığa gerek yok küçük ve yüksek kontrasta sahip LCD monitörler en keskin görüntüyü veriyor. Tepki suresinin düşük olması istenen yerlerde, örneğin; oyun ve filmlerde CRT monitörler donanımıdır. CRT monitor 0.1ms’nin altında tepki süreleri varken, LCD’lerde bu değer en düşük 1ms seviyelerinde yüksek. Bu özellikle çok hareketli görüntülerde, gölgeleme efektine neden olmaktadır. Edebiyat “ghosting” olarak geçen bu olay, hareketli bir görüntünün arkasında onun gölgesi şeklinde ortaya çıkar. Günlük bir aksiyon filmi hızla hareket eden bir kanat, arkasında sanki gölgesi varmış gibi bir silüet oluşur. Bu insanın gözünü yoran bir şeydir ve LCD’lerde film izleyenlerin bakışlarının kanlanması ve yaşaması bu nedenledir. Tepki süresi LCD’lerde en düşük 1ms’dir. Ama hiçbir monitör sürekli 1ms’lik tepsi süresini sağlayamazlar. Çünkü bahşiş geçen 1ms’lik değer gri geçişler arasındaki geçiş süresine bağlı olarak uygulanır. Siyah-beyaz geçişleri arasında ise bu değer 25-30ms’lere varabilmektedir. Bu nedenle özellikle fps (birinci şahıs nişancı) tarzındaki bilgisayar oyunlarında, profesyonel oyuncular genellikle CRT monitörlerini tercih etmektedir.Görüş Açısı: LCD’lerin en olumsuz oldukları nokta budur. Ekrandaki en iyi panel matrislerinden biri TFT panel panel yani nasıl yapıldığını öğrenmek isterseniz kolayca bulabileceğiniz TFT panel paneldir. CRT monitor in görüş açısı LCD’lere göre çok daha olası. Bu sayede CRT monitörde film izleyen 5 kişinin hepsi aynı hazzı alabilirken, LCD’lerde yandan bakanlar karanlık ve gizli bozuk görüntüyle izlemektedir.
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]