Para politikası ve maliye politikası, bir ülkenin ekonomik faaliyetlerini düzenlemede kullanılan iki önemli araçtır. Para politikası genellikle faiz oranları ve para arzının kontrolü ile ilgilenir. Para politikası ülkelerin merkez bankaları tarafından belirlenir. Maliye politikası ise hükümetlerin vergilerde ve devlet harcamalarında yaptığı düzenlemelere verilen genel isimdir. Maliye politikası hükümet tarafından belirlenir.
Para politikası
Merkez bankaları genellikle ülke ekonomisini canlandırmak ve ülke ekonomisinin büyümesini kontrol etmek için para politikasını kullanırlar. Teoriye göre merkez bankası, bireyleri ve işletmeleri borçlanmaya ve harcamaya teşvik ederek ekonomik aktiviteyi artırmayı hedefliyor. Aksine, merkez bankaları, bireyleri ve işletmeleri yatırım yapmaya teşvik ederek ve harcamaları sınırlayarak enflasyonu ve gelişen bir ekonominin diğer sorunlarını önlemeye çalışır.
Merkez bankalarının para politikasını yürütmenin üç yolu vardır. bunlar; Açık piyasa işlemleri, zorunlu karşılık oranını değiştirir ve iskonto oranını belirler. Açık piyasa işlemleri, devlet tahvili ve hazine bonolarının günlük olarak alım satımı ile gerçekleştirilebilir. Merkez bankaları, zorunlu karşılık oranını belirleyerek kullandırabilecekleri kredi miktarını artırabilir veya azaltabilir. Merkez bankaları, iskonto oranıyla (bankalara verilen kredi faiz oranı) oynayarak kısa vadede para arzını artırabilir veya azaltabilir.
maliye politikası
Maliye politikasının genel amacı, toplam harcama miktarını, harcama dağılımını veya her ikisini birden değiştirmektir. Hükümetler maliye politikalarını hükümet harcamalarını ve vergi oranlarını kullanarak belirler.
Hükümet, ülke ekonomisinde yeterli ekonomik faaliyetin olmadığını düşünüyorsa, devlet harcamalarını artırarak ülke ekonomisinin gelişmesini sağlayabilir. Bu devlet harcamalarını karşılayacak kadar vergi geliri yoksa, hükümetler tahvil veya tahvil ihraç ederek halktan borç alabilirler. Bu durum bütçe açığına da neden olabilir.
Hükümetler vergi oranlarını artırarak ve ülke ekonomisindeki faaliyetleri yavaşlatarak ülke ekonomisinden para çekmekte ancak hükümetler genellikle ülke ekonomisini kalkındırmak için vergi indirimleri ve vergi affı uygulamaktadır. Maliye politikası ile ülke ekonomisini etkilemek Keynesyen iktisat düşüncesinin en önemli konularından biridir.
Devlet para harcadığında veya vergi politikasını değiştirdiğinde parayı nereye harcayacağına veya elindeki vergilerle ne yapacağına karar vermelidir. Hükümet bunu yaparken belirli toplulukları, sektörleri ve yatırımları hedef alabilir. Bu nedenle birçok maliye politikası aracı, ekonomistler ve politikacılar tarafından sıklıkla tartışılmaktadır.
Para politikası mı yoksa daha etkin maliye politikası mı?
Genişletici maliye politikası reel ekonominin gelişimi için daha etkilidir. Konu finansal ekonomi ise genişletici para politikasından yana olmak daha doğru olacaktır. Hem para politikası hem de maliye politikası farklı şekillerde işler ve farklı kişi ve kurumlar için caziptir.
Maliye politikası genel olarak tüketicileri olumlu etkilemektedir. Genişletici maliye politikası, istihdam ve gelir oranında artışa neden olur. Kısacası maliye politikası kamu talebini hedefler. Artan gelir sayesinde şirketler maliye politikasından da olumlu etkileniyor.
Ekonomi tam kapasiteye çok yakınsa, maliye politikasının kullanılması enflasyonu artırma riskini taşır. Enflasyondaki hızlı artış bazı işletmelerin karlarını olumsuz etkileyecektir. Öte yandan sabit geliri olan kişiler bu durumdan olumsuz etkilenecektir.
Öte yandan, para politikasının reel ekonomi üzerindeki etkisi daha az. Örneğin, Büyük Buhran döneminde ABD federal faiz oranlarındaki aşırı artış, deflasyonu ve ekonominin çökmesini engelledi, ancak büyük kayıplara uğrayan ekonominin canlanmasını sağlamaya yetmedi.
Para politikası ile maliye politikası arasındaki en önemli farklardan biri, para politikasının enflasyonu ve ekonomik büyümeyi etkilemede daha açık bir araç olmasıdır.
yazar: Serkan Arman Candemir
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]