Otoskleroz, orta kulak ve iç kulak yapılarında anormal kemik oluşumu ile seyreden, zamanla işitme kaybına yol açabilen kronik bir kulak hastalığıdır. Halk arasında “iç kulak kireçlenmesi” olarak bilinen bu durum, özellikle genç ve orta yaş grubundaki bireylerde yavaş ilerleyen işitme sorunlarının önemli nedenlerinden biridir. Hastalık çoğu zaman sinsi başlar ve ilk dönemlerde fark edilmesi zor olabilir.
İşitme kaybının yanı sıra kulakta çınlama ve nadiren denge sorunları da otosklerozun klinik tablosuna eşlik edebilir. Erken dönemde teşhis edildiğinde hastalığın ilerleyişi kontrol altına alınabilir ve uygun tedavi yöntemleriyle işitme kaybı önemli ölçüde düzeltilebilir. Bu nedenle otosklerozun ne olduğu, nasıl belirti verdiği ve hangi tedavi seçeneklerinin bulunduğu konusunda bilinçli olmak büyük önem taşır.
Otoskleroz Nedir?
Otoskleroz, orta kulakta bulunan ve ses titreşimlerinin iç kulağa iletilmesini sağlayan kemikçiklerden özellikle üzengi kemiğinin (stapes) hareket kabiliyetinin azalmasıyla ortaya çıkan bir hastalıktır. Normalde esnek olması gereken bu kemik, otosklerozda anormal kemik dokusu nedeniyle sertleşir ve hareket edemez hâle gelir.
Bu durum:
Ses iletimini bozar
Orta kulaktan iç kulağa ses geçişini azaltır
Zamanla işitme kaybına neden olur
Hastalık bazı kişilerde yalnızca orta kulağı etkilerken, bazı vakalarda iç kulak yapıları da tutulabilir.
İç Kulak Kireçlenmesi Ne Anlama Gelir?
İç kulak kireçlenmesi ifadesi, otosklerozda görülen anormal kemik sertleşmesini tanımlamak için halk arasında kullanılan bir terimdir. Bu kireçlenme:
Gerçek anlamda kireç birikimi değildir
Normal kemik yapısının bozulmasıdır
Kemik yenilenmesinin anormal şekilde gerçekleşmesidir
Bu süreç, işitme mekanizmasının hassas dengesini bozar.
Otoskleroz Neden Olur?
Otosklerozun kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, hastalığın gelişiminde rol oynadığı düşünülen bazı faktörler vardır.
Genetik Faktörler
Otoskleroz:
Ailesel yatkınlık gösterebilir
Birinci derece akrabalarda daha sık görülebilir
Bu durum, genetik faktörlerin hastalıkta önemli rol oynadığını düşündürür.
Hormonal Etkenler
Hastalığın:
Kadınlarda daha sık görülmesi
Gebelik dönemlerinde ilerleyebilmesi
hormonal faktörlerin etkili olabileceğini düşündürmektedir.
Viral ve Bağışıklıkla İlişkili Faktörler
Bazı araştırmalar:
Viral enfeksiyonların
Bağışıklık sistemiyle ilişkili mekanizmaların
otoskleroz gelişiminde rol oynayabileceğini göstermektedir.
Otoskleroz Kimlerde Daha Sık Görülür?
20–45 yaş arası bireylerde
Kadınlarda
Aile öyküsü olanlarda
Beyaz ırkta
daha sık görülmektedir. Ancak her yaş ve cinsiyette ortaya çıkabilir.
Otoskleroz Belirtileri Nelerdir?
Otoskleroz belirtileri, hastalığın evresine ve tutulan kulak yapılarına göre değişiklik gösterebilir. Belirtiler genellikle yavaş ilerler.
En Sık Görülen Otoskleroz Belirtileri
Yavaş ilerleyen işitme kaybı
Tek kulakta veya iki kulakta işitme azalması
Fısıltı seslerini duymakta zorlanma
Telefonda konuşurken zorlanma
İşitme kaybı çoğu zaman fark edilmeden ilerler.
İletim Tipi İşitme Kaybı
Otosklerozda en sık görülen işitme kaybı türü:
İletim tipi işitme kaybıdır
Bu durumda:
Ses kulağa gelir
Ancak iç kulağa iletilemez
Bu, özellikle düşük frekanslı seslerde belirgindir.
Kulakta Çınlama (Tinnitus)
Otoskleroz hastalarının önemli bir kısmında:
Sürekli veya aralıklı çınlama
İnce tiz sesler
şeklinde kulak çınlaması görülebilir.
Denge ve Baş Dönmesi Olur mu?
Çoğu hastada denge problemi görülmez. Ancak:
İç kulak tutulumu varsa
Nadir durumlarda
baş dönmesi ve dengesizlik hissi ortaya çıkabilir.
Otoskleroz İlerler mi?
Evet. Tedavi edilmediğinde:
İşitme kaybı artabilir
İletim tipi kayıp, mikst veya sensörinöral kayba dönüşebilir
Ancak ilerleme hızı kişiden kişiye değişir.
Otoskleroz Nasıl Teşhis Edilir?
Tanı, kulak burun boğaz uzmanı tarafından yapılan değerlendirme ile konur.
Tanı Yöntemleri
Ayrıntılı hasta öyküsü
Otoskopik muayene
Odyometri (işitme testi)
Timpanometri
Gerekli durumlarda BT
İşitme testleri tanıda en önemli araçtır.
Otoskleroz ile Karıştırılan Hastalıklar
Kulak zarı problemleri
Orta kulak enfeksiyonları
Kulak kemikçik zinciri bozuklukları
Ayırıcı tanı doğru tedavi için büyük önem taşır.
Otoskleroz Tedavisi Nasıldır?
Otoskleroz tedavisi, hastalığın şiddetine ve hastanın işitme kaybı düzeyine göre planlanır. Tedavi seçenekleri cerrahi ve cerrahi dışı yöntemleri içerir.
İşitme Cihazı Kullanımı
Hafif ve orta dereceli vakalarda:
İşitme cihazları
Günlük yaşam kalitesini artırabilir
Cerrahi istemeyen veya uygun olmayan hastalarda tercih edilir.
Otoskleroz Ameliyatı (Stapedektomi / Stapedotomi)
İleri derecede işitme kaybı olan hastalarda en etkili tedavi cerrahidir.
Ameliyatın Temel Mantığı
Sabitlenen üzengi kemiği çıkarılır
Yerine protez yerleştirilir
Ses iletimi yeniden sağlanır
Bu ameliyatla işitmede belirgin düzelme sağlanabilir.
Otoskleroz Ameliyatı Kimlere Uygulanır?
İletim tipi işitme kaybı belirgin olanlar
Genel sağlık durumu uygun olanlar
İşitme siniri sağlam olanlar
Her hasta için uygunluk ayrı değerlendirilir.
Ameliyatın Başarı Oranı Nasıldır?
Deneyimli merkezlerde:
Başarı oranı oldukça yüksektir
Çoğu hastada işitme anlamlı şekilde düzelir
Ancak her cerrahide olduğu gibi riskler mevcuttur.
Ameliyatın Olası Riskleri
Geçici baş dönmesi
Kulak çınlamasında artış
Nadiren kalıcı işitme kaybı
Bu riskler düşük olmakla birlikte hastaya detaylı anlatılmalıdır.
İlaç Tedavisi Var mı?
Otosklerozu tamamen durduran bir ilaç tedavisi yoktur. Ancak:
Bazı ilaçlar
Hastalığın ilerleyişini yavaşlatmayı
amaçlayabilir. Etkinlikleri sınırlıdır.
Otoskleroz Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmezse:
İşitme kaybı ilerler
Sosyal iletişim zorlaşır
Yaşam kalitesi düşer
Erken müdahale bu olumsuzlukları azaltır.
Otoskleroz ve Gebelik İlişkisi
Gebelikte:
Hormonal değişiklikler
Hastalığın ilerlemesini hızlandırabilir
Bu nedenle gebelik öncesi değerlendirme önemlidir.
Otosklerozdan Korunmak Mümkün mü?
Tamamen önlemek mümkün değildir. Ancak:
Erken tanı
Düzenli takip
Uygun tedavi
işitme kaybının kontrol altına alınmasını sağlar.
Otoskleroz Psikolojik Etkiler
İşitme kaybına bağlı olarak:
Sosyal izolasyon
Özgüven kaybı
Depresyon
görülebilir. Tedavi bu açıdan da önemlidir.
Otoskleroz ile Yaşam
Uygun tedaviyle:
Hastalar aktif yaşamlarını sürdürebilir
İletişim becerileri korunabilir
İşitme rehabilitasyonu sürecin önemli bir parçasıdır.
SSS – Sık Sorulan Sorular
Otoskleroz tamamen iyileşir mi?
Cerrahiyle işitme büyük oranda düzeltilebilir, ancak hastalık tamamen ortadan kalkmaz.
Otoskleroz ameliyatı kesin çözüm mü?
Çoğu hastada uzun süreli ve etkili sonuçlar sağlar.
Otoskleroz iki kulağı da etkiler mi?
Evet. Zamanla her iki kulak tutulabilir.
Otoskleroz işitme cihazıyla düzelir mi?
Hafif ve orta vakalarda işitme cihazı faydalıdır.
Otoskleroz genç yaşta görülür mü?
Evet. Genellikle genç erişkinlikte başlar.
Otoskleroz baş dönmesi yapar mı?
Nadiren ve genellikle iç kulak tutulumu varsa görülür.
Otoskleroz kalıcı sağırlık yapar mı?
Tedavi edilmezse ileri derecede işitme kaybına yol açabilir.
Yazar: Bekir BULUT
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]