Hipofiz bezinin arka kısmında salgılanan ve sadece kadınlarda önemli rol oynayan bir hormondur. Hipotalamusun nöronlarında sentezlenir. Bu sinirlerin uzantıları hipofiz bezinin sapından geçerek arka hipofiz bezine yani nörohipofize gelir. Oksitosin, döllenmeyi kolaylaştırmak, doğuma yardımcı olmak, emzirmeye yardımcı olmak gibi işlevlere sahiptir.
Döllenmeyi kolaylaştırıcı etkisi: Cinsel ilişki sırasında kadın genital organlarından kaynaklanan bazı sinir uyarıları sinir lifleri içerisinde iletilerek hipotalamusa ulaşır. Bu uyarıları alan hipotalamus, kadının rahmine bu şekilde oksitosin gönderir. Rahim oksitosin hormonunun etkisiyle ritmik olarak kasılmaya başlar. Vakum etkisi yapan bu kasılmaların etkisiyle rahme boşalan spermler rahme çekilir. Üreme sisteminin asidik ortamı nedeniyle spermler orada uzun süre yaşayamaz. Ancak rahmin içi alkol olduğu için spermler bir süre burada yaşarlar. Bu nedenle rahmi çekilen sperm için yumurtanın döllenme olasılığı daha fazla artar.
Doğumu kolaylaştırıcı etkisi: Oksitosin hormonu, doğum sırasında hamile kadının rahminin güçlü bir şekilde kasılmasını sağlar. Doğum başladığında, baş rahmin boynunu (serviks) gerer. Germe sonucunda sinirsel bir dürtü ortaya çıkar. Bu uyarı hipotolomusa iletilir. Uyarıyı alan Hipotolomus, oksitosin hormonu kana karışarak rahme girdiği için kasılmaların gücünü artırır. Bu kasılma sonucunda bebeği rahimden çıkarmak kolaylaşır. Bu basınç rahim ağzını sinir uyarılarına ulaşana kadar daha da gerecektir. Rahim bir süre kasıldıktan sonra yorulacağı için ara verecek ve dinlenecektir. Bir süre kasıldıktan sonra kasılmalar devam eder ve dinlenme süreleri giderek kısalır. Rahim kasılmaları sadece oksitosin tarafından değil başka mekanizmalar tarafından da sağlanır. Dolayısıyla bu hormon yoksa doğumun gerçekleşmeme ihtimali yoktur. Bu hormonun eksikliği sadece doğum süresinin uzamasına neden olur.
Emzirmeye etkisi: Bebek emmeye başladığında annenin meme ucunu uyarır. Bu impulslar sinir lifleri aracılığıyla Hipotolomusa iletilir. Uyarıyı alan hipotolomus, hipofiz bezini etkileyerek oradan prolaktin salgılanmasını artırır. Prolaktin, meme bezinde bulunan ve süt miktarını artıran bir hormondur. Hipotolomus ayrıca oksitosin salınımını da arttırır. Oksitosinin kan yoluyla memeye ulaşması, süt kanallarının etrafındaki düz kasların kasılmasına neden olur. Bu kasların kasılması anne sütünün sağım etkisi ile bebeğin ağzına akmasına neden olur.
katip: Elif Açıkgöz
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]