Hiç sağınızı solunuzu karıştırdınız mı? Örneğin direksiyon dersi alıyorsunuz ve hoca sola dönmenizi söylüyor ve siz durup hangi yöne gideceğinize karar veremiyorsunuz. Eğer öyleyse yalnız değilsiniz, nüfusumuzun büyük bir kısmı sağı solu ayırt etmekte zorlanıyor.
Sol-sağ ayrımı, duyusal ve görsel bilgi, dil işlevi ve hafıza kapasitesi gibi çeşitli yüksek nöral işlevlerin bütünleşmesini içeren karmaşık bir nöropsikolojik süreçtir. Bazıları için bu doğuştan gelen bir yetenektir, ancak diğerleri için oldukça sorunludur. Ayrıca sağlık çalışanları başka bir sorunla karşı karşıyadır. Bir doktor veya hemşire bir hastayla yüz yüze durduğunda, sağ tarafları hastanın sol tarafına karşılık gelir. Diğer bir deyişle, hastanın sağını solundan ayırt edebilmesi için zihinsel görüntüleri döndürmesi için görsel uzamsal işlev sağlanmalıdır.
Bir yolculukta yanlışlıkla diğer yöne dönmek dünyanın sonu olmasa da, bazı durumlarda sağ ve sol arasındaki ayrım ciddi sonuçlar doğurabilir. Tıp tarihindeki en trajik hatalardan bazıları, hastaların yanlış tarafındaki ameliyatlardan kaynaklanmaktadır. Örneğin tarihte yanlış böbreğin alınması ve yanlış bacağın kesilmesi gibi bazı trajik hatalar olmuştur. Bu hataları önlemek ve azaltmak için sistemler ve kontrol şemaları mevcut olsa da, bu hatalar yine de meydana gelebilir. Bu hatalarda en önemli faktör insan faktörüdür.
Hatalar insan davranışının doğal bir özelliğidir. Bazen hata yaparız, ancak sağ ve sol ayrımı yapmak biraz yanlış olabilir. Bilimsel araştırmalar, sağı ve solu ayırt etmekte zorlananların çoğunlukla kadınlar olduğunu gösteriyor. Bu bilimsel çalışmalar, erkeklerin görsel-uzaysal işlevinin daha gelişmiş olduğunu göstermektedir.
Dikkat dağıtma etkisi:
Hastaneler ve diğer sağlık tesisleri çalışmak için yoğun ve karmaşık yerlerdir. Klinisyenlerin çalışmaları sırasında dikkatlerini dağıtan birçok faktör vardır. Telefonlara cevap vermek, kalp monitörlerini biplemek, meslektaşların sorularını cevaplamak ve aile üyeleriyle konuşmak oldukça dikkat dağıtıcı olabilir. Böyle bir ortamda çalışmak çok zor olabilir.
Journal of Medical Education’da yapılan bir araştırma, bu tür dikkat dağıtıcı kesintilerin tıp fakültesi öğrencilerinin sağ-sol ayrım becerileri üzerindeki etkisini inceledi. Objektif olarak sapmaların olduğu normal çalışma ortamlarında 234 tıp fakültesi öğrencisinin sağ-sol ayrım yetenekleri değerlendirildi. Sonuçlar çok şaşırtıcıydı. Arka plan gürültüsü ve dikkat dağıtan şeyler bazı öğrencilerin sağlı sollu kafasının karışması için yeterliydi. Aynı zamanda sağı soldan ayırmaya çalışırken onlara başka sorular sormak yön karıştıranların sayısını arttırdı. Dikkat dağıtma etkisi yaşlılarda ve kadınlarda daha etkiliydi.
Genellikle bir kişinin sağ ile sol arasında ayrım yapma yeteneği hakkında net bir fikri yoktur. Sağ ve sol ayrımını iyi yaptığını sanan birçok kişi testi geçemedi.
Ayrımcılık teknikleri:
Sağ ve solu karıştıranlar genellikle kendi tekniklerini geliştirirler. Örneğin, sol başparmağı sağ bileğe koyarak analog bir L harfi yapın. Ancak bu teknikler yetersiz kalabilir ve her durumda bu sorunu çözmeyebilir. Tıp eğitiminde sağ ve sol ayrımının yapılması ve bu konuda çok dikkatli olunması gerektiği anlatılmalıdır. Bu hata yapma eğilimini azaltmak için eğitim sürecinde bazı stratejiler belirlenmelidir. Öğretmenler ve öğrenciler, yetişkinlerin de sağı ve solu ayırt etmekte zorlandıkları konusunda bilgilendirilmelidir. Örneğin öğrencilere sağ sol ayrımını ölçen online psikometrik testler uygulanabilir. Böylece daha dikkatli hale getirilebilirler.
Dikkat dağıtıcı unsurları azaltmak da önemlidir. Örneğin, uçuşun kritik aşamalarında, gereksiz dikkat dağıtıcı şeylerden kaçınmak için pilotlar tüm gereksiz konuşmalardan kaçınmalıdır. Bu nedenle kokpit kurallarına ve diğer stratejilere uyum çok önemlidir.
Kaynak:
http://www.iflscience.com/brain/why-some-people-have-trouble-telling-left-right-and-why-it-s-so-important
katip:Tülay Ersoy
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]