Natüralizm felsefi bir hareket olarak doğdu ve sanata yansıdı. Natüralizm anlamına gelen Natüralizm, sanat ve edebiyatta ağırlıklı olarak natüralizmi amaçlar. Bilimsel bir bakış açısı sunan natüralizm, doğayı tüm yönleriyle sanata taşır. 19. yüzyılın ikinci yarısında edebiyatta kendini gösteren natüralizm, realizmle uyumlu özellikler taşır. Realizm hareketinde aklın liderliği, natüralizm sayesinde doruğa ulaşmıştır. Natüralistler gerçekçilikte yöntemlere deneyi de ekleyerek adeta bir laboratuvar ortamı oluşturmuşlardır. Natüralist yazarlar yarattıkları bu ortamda insanı ve toplumu bu şekilde ele almışlardır. Hippolyte Taine, Fransa’da ortaya çıkan natüralizmin temellerini attı. Taine, bilimsel yöntemlerle edebiyat eleştirisi yaparak bambaşka bir fikre ulaştı. Emile Zola, “Deneysel Roman” adlı kitabında natüralizmin özelliklerini edebiyat dünyasına tanıttı. Zola bu kitaptan sonra birçok natüralizm romanı yazdı ve adını bu akımla özdeşleştirdi.
Natüralizmin özellikleri
Doğa yazarları olayları ve kahramanları bir gözlemci olarak ele alırlar. Objektif bir bakış açısına sahip olan natüralistler olayları sorgulamadan, kahramanları değerlendirmeden okura sunarlar.
* Ampirik bir bakış açısıyla hareket eden natüralist yazarlar, kahramanları içinde bulundukları toplum ve yaşam biçimleri içinde sunarlar. Bu şekilde insanı oluşturan kavramları ortaya koyan natüralistler, onların sosyal çevrenin varlığına ve kalıtıma çok bağımlı olduklarını göstermektedir.
* Gerçekçilik ile gerçekçilik ve bilimsel yöntem açısından örtüşen Natüralizm, söz konusu akımla “sanatsal bakış” açısından zıtlık oluşturur. Gerçekçilikte “Sanat sanat içindir”. Natüralistlerin “toplum için sanat” kavramı. olarak değiştirilmiştir.
* Doğa eserlerinde kahramanlar toplumsal dışlanmaya maruz kalmış kişiler arasından seçilirken, genellikle köylüler ve işçiler arasından seçilir.
* Bilimsel bir bakış açısıyla hareket eden natüralistler, hayatın her alanını edebiyata taşımaya çalıştılar. Bu amaçla toplumdaki ahlaki açıdan iyi ya da kötü her olay ve kişi doğal bir iş olarak kabul edilir.
Dünya literatüründe önemli doğa bilimciler
Goncourt Kardeşler
*Emile Zola
* John Steinbeck
* Alphonse Daudet
*Adam majör
* Henrik Lipsen
Türk Edebiyatında Natüralizm
Natüralizmi edebiyatımıza sokan yazar Beşir Fuad’dır. Bashir Fouad, natüralizmi kurgusal eserlerde kullanmak yerine doğrudan bir ifade olarak kullanmıştır. Natüralizm akımını yazılarıyla edebiyat dünyasına tanıttı. Edebiyatta, roman türlerinde ve hikâyelerde bilimsel yöntemlerin kullanılması çağrısında bulunan Bashir Fouad sayesinde ülkemizde natüralizmle tanışmıştır. Böyle bir buluşmanın ilk örneği Ahmed Mithat Efendi’nin “Seyirci” adlı eseridir. 1891 yılında yazılan bu roman, edebiyatımızın ilk natüralist romanı olarak bilinir. Bu ilk örnek dışında Türk edebiyatında fizyonominin en önemli yazarının hiç şüphesiz Hüseyin Rahmi Gürpınar olduğu söylenebilir. Dönemin edebiyat-Cedide bağımsızlarından biri olan Hüseyin Rahmi Gürpınar, romanlarında tabiatın hareketini etkili bir şekilde uygulamıştır. Toplumu tüm yönleriyle ele alan Gürpınar, Mürebbiye romanında da bir kahramanın cümleleriyle doğayı okuyucuya harika bir şekilde anlatmıştır.
Kaynak:
Tanpınar, Ahmet Hamdi, Ondokuzuncu Yüzyılda Türk Edebiyatı Tarihi, Çağlayan Kütüphanesi, 1997
Çiçli, İsmail, Batı Edebiyatında Edebi Akımlar, Akshak Yayınları, 2011
katip:Kanan Yıldırım
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]