Mango, kapalı tohumlular, dikotiledonlar ve sakızgiller ailesinin Mangifera cinsine ait tropikal ve subtropikal ağaçların meyvesidir. Anavatanları Hindistan’dan dünyaya yayılan mangolar kendi içinde farklı türlere ayrılır. En bilinen çeşidi, birçok tropikal ve subtropikal bölgede yetişen ve dünyanın birçok yerinde pazarlanan Hint mangosudur.
Ağaçların üzerinde yetişen bir meyve olan mango ağaçları 40 metre yüksekliğe ulaşabilir ve 10 metre uzunluğa kadar meyve verebilir. Öte yandan, bazı türler farklı aşamalar sonucunda bodur ağaçlar şeklinde 2 ila 2,5 metre arasında meyve vermeye başladı. Uzun ömürlü bir ağaç türü olan mango ağaçları yüzlerce yıl yaşayabilmektedir. Çiçeklenme döneminde oldukça belirgin bir aroma yayan mango ağaçlarının meyvelerinin olgunlaşma süresi 3 ile 6 ay arasındadır. Tropik bir bitki olan mango ağaçlarının yaşayabilmesi için, olgunlaşma sırasında meyvenin tadını koruyabilmesi için sıcaklığın -4 dereceden az, 30 dereceden fazla olmaması gerekir.
Binlerce yıldır Güney Asya’da yetişen ve bölgesel geçim kaynağı olan mangonun dünya üretiminin %30-35’i Hindistan’da yapılıyor. Ancak dünya mango ticaretinde Hindistan’ın payı sadece %1’dir. Asya’nın bazı bölgelerinde olgunlaşma sırasında zehirli bitkilerle temas eden mangoların insan vücudunda alerjik reaksiyonlara neden olduğu biliniyor.
Geniş bir kullanım alanına sahip olan mango, C vitamini ve lifli bitkiler açısından oldukça zengindir. İnsan vücudu üzerinde düzenleyici bir etkiye sahip olan mango, yüksek potasyum içeriği ile saç, cilt, sinirler ve antioksidan için oldukça faydalıdır. Tadı türden türe değişmekle birlikte genel olarak tatlı bir meyvedir. Olgunlaşma evrelerinde yeşil olan mango tamamen tüketildiğinde sarı, turuncu ve kırmızıya döner. Olgunlaşmadan dalından koparılan meyveler kahverengi kutularda saklanarak yumuşatılır.
evrimciler tarafından avokado ile aynı ağaçtan elde edildiği iddia edilen mangonun tadı; Avokado, karpuz veya erik ile karşılaştırılabilir. Sos yapımından dondurma yapımına, konserve yapımından içecek yapımına kadar pek çok farklı alanda kullanılabilen mango, Güney’de çok sevilen ve kültürü yapılan bir bitki olmasının yanı sıra Asya’daki en popüler bitkilerden biridir. Yetişme koşullarına uygun ortam bulduğu Amerika. .
Aynı türün bulunduğu iklim ve coğrafi şartlara göre farklı ülkelerde farklı dayanıklılık veya hastalık gösterdiği gözlemlenmiştir. Dünyadaki tropikal meyve üretiminin neredeyse %50’sinin mangoya ayrılması meyvenin ne kadar sevildiğini ve talep edildiğini ortaya koymaktadır. Ayrıca başka bir tropikal meyve olan mangosteen (kalın mor kabuğunun altında yumuşak, beyaz, yenilebilir kısmı olan meyve) ile birleştirilen mango, bunun tamamen farklı bir çeşididir. Çeşitli alanlarda kullanılmasının yanı sıra önemli bir kültür unsuru olan bu bitki Hindistan, Filipinler ve Bangladeş’in milli meyvesidir. Aynı zamanda Bangladeş’in ulusal sembolüdür. Yaprakları Hint düğünlerinde dekorasyon amaçlı kullanılan mango, Hinduizm’de mükemmelliğin simgesidir. Avustralya’da ilk mango üretiminden elde edilen ve bir nevi dayanışma sembolü olan ürünler açık artırmada satılıyor ve kazanılan parayla zor durumda olan insanlara yardım ediliyor. İlk olarak 17. yüzyılda Amerikan kolonilerine ihraç edilen mango, günümüzde tüm dünyaya dağıtılmakta ve birçok farklı ülkede yetiştirilebilen çeşitleri içermektedir.
Tayland, Endonezya, Sri Lanka, İspanya, Küba, Orta Amerika ülkeleri, Jamaika, İsrail ve Çin gibi birçok farklı ülkede yetişen 1.000’den fazla mango çeşidi bulunmaktadır. Ülkemizde ise Akdeniz bölgesinde bulunan Antalya ve Mersin gibi sıcaklık değerleri yüksek olan şehirlerde soğuktan korunmaya önem verilerek yetiştirilebilir.
katip:İlham Gölü
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]