Manganez kimyada bir elementtir ancak bu elementin diğer adı manganezdir. Manganez periyodik tablonun 7b grubunda yer alır.
Bir kimyasal elementin yapısı. Mangan günümüzde endüstride kullanılan çok önemli bir element olmasına rağmen elementin keşfedilme tarihi günümüze yakın dönemlere denk gelmektedir. Öyle ki manganez, 1774 yılında İsviçreli bilim adamı Carl Wilhelm Scheele tarafından keşfedildi. Aynı yıl bilim adamının asistanı tarihteki ilk manganezi üretti. Elementin kimyasal özelliklerine bakacak olursak kimyasal davranış olarak elementin demire benzediğini görürüz. Element 4 farklı tipte atrop içerir. Metalik halde bulunan mangan, yağışlı havalarda paslanma avantajı gösterir. Açık havada, yukarı çık. Element, yüksek sıcaklıklarda oksijen veya hava ile yanar. Bu özellikte element tamamen demire benzer. Eleman suyu ayırma özelliğine sahiptir. Bu ayrışmanın hızı maddenin sıcaklığına göre değişebilir. Öyle ki sıcak mangan suyu çok hızlı ayrıştırırken, soğuk mangan suyu yavaş ayrıştırır. Yine, bu element seyreltik mineral asitlerde kolayca çözünür. Bu bozunmadan sonra hidrojen ortaya çıkar.
Birçok element doğada bileşik halinde bulunur. Mangan da doğada diğer elementlerden oluşan bileşikler halinde bulunur. Bu öğenin tomurcukları var. Doğada en yaygın tomurcuklar sert manganez oksitler ve lusittir. Mangan madenleri günümüzde büyük önem taşımaktadır. Bu madenlerin yataklarının bir kısmı metamorfizma adı verilen kayaçların aşınması sonucu oluşmuştur. Havanın etkisiyle birçok mineral türünde kimyasal değişimler meydana gelir. Bu değişim sonucunda mineraller çözünebilir özellik gösterirler. Manganez için durum farklıdır. Bu metal çözünmez ve çözünmeyen oksitler formunda kalır. Minerallerin bu şekilde kimyasal değişimine neden olan hava çoğunlukla tropik bölgelerde görülür. Sonuç olarak, manganez yataklarında manganın yanı sıra kalıntı halde alüminyum ve demir cevherleri de bulunmaktadır. Bu yataklar çoğunlukla Hindistan, ABD ve Gana’da bulunur. Dünyanın en büyük manganez rezervleri Büyük Okyanus’un dibinde yer almaktadır. Bilimsel hesaplamalarla bu rezervlerin büyüklüğü nasıl belirlendi? Öyle ki Büyük Okyanus’un tabanında 112 milyar ton mangan bulunmaktadır. Pasifik Okyanusu’nda durum böyleyken, karadaki en büyük mangan rezervleri Rusya Federasyonu, Gabon, Avustralya ve Güney Afrika’da bulunuyor. Türkiye’de de çok sayıda mangan yatağı bulunmaktadır. Bu yataklar Erzinca’nın Tercan, İstanbul’un Çatalca ve Uşak’ın Banaz bölgelerinde bulunmaktadır.
Manganın en sık kullanıldığı alan demir çelik üretimidir. Ancak her demir çelik üretiminde mangan kullanılmaz. Manganez, sadece silis ve ferromanganezin kullanıldığı demir ve çelik üretiminde kullanılır. Manganez, demirde en önemli alaşım elementi olarak karbondan sonra gelir. Sıradan demir ve çeliğe yaklaşık %1 manganez eklenir. Demir ve çeliğe manganez eklenmesinin nedeni, manganezin çekme mukavemetini arttırmasıdır. Bu nedenle ağır yüklerin taşınmasında mangan elementi kullanılmaktadır.
katip:Erdoğan Gül
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]