İlk olarak 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkan “kuark” kavramı, bilim ve fizik dünyasında birçok şeyi değiştirdi.
Kuark, maddenin en küçük yapı taşı olan bölünmez atom hakkındaki bilgileri değiştirmiştir. Aynı zamanda kuarkların keşfinden sonra madde modelleme sistemi yeniden yorumlandı.
Kuarkların keşfi ile yeniden yorumlanan Madde Modelleme Sistemi, Standart Model olarak kabul edilmiş ve bilim dünyasına katkılarıyla tanınmaktadır. Günümüz bilim dünyasında kuarkın tanımı, maddenin temel bileşeni olarak kabul edilen temel parçacıktır. Kuarklar, maddenin hadronlarını oluşturan yapıların en gencini oluşturur. Ayrıca bu temel parçacıkların daha küçük parçalara bölünemeyeceği de söylenir.
Aslında son yıllarda kuarklar üzerine kapsamlı araştırmalar yapılıyor. Deneylerle yapılan araştırmaların en ünlüsü CERN deneyidir. Bu deney, bilim insanının yakından takip ettiği bir deney ve bu deneyle quarklar çok popüler hale geldi. Tüm dünyada bilinen bir deney olan CERN deneyi, maddenin temel yapı taşlarından biri olan kuark yani Higgs parçacığı olarak adlandırılan kuark üzerinde gerçekleşir. Deneyde bu parçacığın yapısı ve davranışı analiz edildi. Tanrı parçacığı olarak da adlandırılan bu kuark, kuark kavramının dünya çağında çok önemli bir yer edinmesine vesile olmuştur.
Maddenin en küçük yapı taşı denilince akla ilk gelen atomdur. Atom da farklı parçalar içerir. Bunlar atom çekirdeğini oluşturan nötronlar ve protonlardır. Atomların alt katmanlarında her zaman bilinen proton ve nötronların dışında başka parçacıkların da varlığının keşfedilmesi fizik dünyasına yepyeni bir soluk getirmiş ve fizik bilimi yepyeni bir döneme girmiştir.
Atom altı seviyelerdeki parçacıkların isimleri olan kuarkların keşfi, insanlık tarihinin en büyük deneyi olan CERN deneyinin bir diğer sebebidir ve kuarklar atom altı seviyede tek başına gözlenemez. Bunun nedeni Renk Tuzağı adı verilen fiziksel bir olgudur. Kuarklar sadece gözlenmezler, aynı zamanda hadron adı verilen parçacıklar olarak da var olurlar. Bu nedenle bilim adamları kuarklar hakkında sahip oldukları tüm bilgileri hadronlar sayesinde elde etmişlerdir.
Kuark türleri nelerdir?
Görünüşleri fizik biliminin çağını değiştiren atom altı parçacıkların incelenmesi sonucunda 6 farklı kuark türü olduğu anlaşıldı. Yukarı, aşağı, çekicilik, garip, alt ve üst gibi isimler verilen bu kuarklar farklı kütle özelliklerine sahiptir. Sözde aşağı ve yırtıcı kuarklar, en az kütleli kuarklardır. Parçacık bozunması adı verilen fiziksel bir olay sonucunda ağır kuarklar, en hafif parçacıklar olan yukarı ve aşağı kuarklara dönüşürler. Bu da evrende en fazla yukarı ve aşağı denilen parçacıkların varlığına yol açar.
CERN deneyinin ana konusu olan ve gözlemlenmek istenen Higgs parçacığı ve diğer kuark türleri çok yüksek enerji seviyelerinde meydana gelen olaylar tarafından tespit edilir. Örneğin, çok yüksek enerji seviyelerine sahip kozmik ışınlarda çekicilik, garip, yukarı ve aşağı kuarklar oluşur.
katip:Erdoğan Gül
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]