Koruyucu veya önleyici sağlık hizmetleri, hastalığı önlemek için alınan önlemlerden oluşur. sağlık; Farklı fiziksel ve zihinsel durumlardan oluşur ve çevresel faktörlerden, genetik yatkınlıktan, hastalık faktörlerinden ve yaşam tarzı seçimlerinden etkilenir. Hastalıklar, bireyler enfekte olduklarını fark etmeden önce başlayan dinamik süreçlerdir. Hastalık önleme. Birincil, birincil, ikincil ve üçüncül önleme olarak sınıflandırılabilen öngörücü önlemlere dayanmaktadır.
Her yıl milyonlarca insan önlenebilir sebeplerden ölüyor. 2004 yılında yapılan bir araştırma, tüm ölümlerin neredeyse yarısının önlenebilir davranışlardan ve risklerden kaynaklandığını gösterdi. Kardiyovasküler hastalıklar, kronik solunum yolu hastalıkları, yaralanmalar, diyabet, bulaşıcı hastalıklar, yetersiz beslenme ve hareketsiz yaşam tarzı, kardiyovasküler ve pulmoner hastalıklar dahil olmak üzere bulaşıcı olmayan hastalıkların önde gelen nedenleri arasındadır. Kronik hastalıkların prevalansındaki ve bu hastalıklara bağlı ölümlerdeki küresel artış göz önüne alındığında, koruyucu sağlık hizmetleri büyük önem taşımaktadır.
Hastalığı önlemenin birçok yolu vardır. Yetişkin ve çocuklara sağlıklı görünseler bile hastalık taraması yaptırmaları, hastalık için risk faktörlerini belirlemeleri, sağlıklı ve dengeli yaşam önerilerini tartışmaları, aşılarla korunmaları ve düzenli olarak doktora gitmeleri önerilir. Bazı önemli hastalık taramaları arasında hipertansiyon (yüksek tansiyon), hiperglisemi (yüksek kan şekeri), hiperkolesterolemi (yüksek kan kolesterol), kolon kanseri taraması, depresyon, HIV, sifiliz ve gonore, mamografi (meme kanseri taraması), kolorektal kanser taraması, Pap testi (rahim ağzı kanseri taraması) ve osteoporoz taraması. Genetik bozukluklara neden olan mutasyonları tespit etmek veya meme veya yumurtalık kanseri gibi belirli hastalıklara yatkınlığı tespit etmek için bazı genetik testler de yapılabilir. Ne yazık ki, bu önlemler finansal olarak uygulanabilir ve her birey için ulaşılabilir değildir.
İçindekiler
koruma adımları
koruyucu sağlık hizmetleri; Birinci, birincil, ikincil ve üçüncül koruma adımları olarak tanımlanırlar. 1940’larda Hugh R. Leavell ve E. Gurney Clark birincil koruma terimini ortaya attılar. Ardından Harvard ve Columbia Halk Sağlığı Okullarındaki araştırmacılar, bunu ikincil ve üçüncül korumayı içerecek şekilde yükseltti. Her ne kadar Stephen E. Goldstone, bu adımların bugün hala kullanımda olan birincil, ikincil ve üçüncül önleme terimleri olan “önleme, tedavi ve rehabilitasyon” olarak daha doğru bir şekilde tanımlanabileceğini öne sürdü. Moleküler biyolojideki, özellikle epigenetikteki ilerlemelerle birlikte bu adımların başına ilk (temel) çizgi koruması kavramı eklendi ve bu da hem fiziksel hem de duygusal çevresel koşulların önemli olduğunu gösterdi:
– İlk adım:
Gelecekteki ebeveynlere yardım etmeyi ve gebelik öncesi dönemden çocuğun birinci doğum gününe kadar güvenli fiziksel ve duygusal koşullar sağlamayı amaçlayan tüm önlemleri kapsar. İlk satır, yaşamın erken dönemlerinde risk faktörlerinin gelişimini önlemek için tasarlanmış önlemleri ifade eder.
– ilk okul:
Hastalığın oluşmasını önlemek için hastalığa neden olan etkenleri ortadan kaldıran veya vücudun hastalığa karşı direncini artıran yöntemleri kapsar. En iyi bilinen örnekler, hastalığa karşı aşılama, sağlıklı beslenme ve egzersiz rejimi ve sigaradan kaçınmayı içerir.
– lise:
Mevcut bir hastalığı saptamanın ve ilerleme belirtileri ortaya çıkmadan önce sorunu çözmenin yollarını kapsar. Örnekler arasında birçok kardiyovasküler hastalık için bir risk faktörü olan yüksek tansiyon tedavisi ve kanser taraması yer alır.
Yüksek eğitim seviyesi:
Rehabilitasyon ve tedavi yoluyla ölümcül sakatlığa neden olabilecek semptomatik hastalıkların zararını azaltmanın yollarını kapsar. Bu yaklaşımlar ayrıca hastalığın yayılmasını veya ilerlemesini durduran cerrahi prosedürleri de içerir.
Dörtlü seviye:
Sağlık sistemindeki gereksiz, aşırı veya yanlış müdahalelerin sonuçlarını hafifletmenin veya önlemenin yollarını kapsar.
Dünyada önlenebilir ölümlerin sıralaması
Dünyanın önde gelen önlenebilir ölüm nedenleri arasında yetersiz beslenme, kirlilik ve güvenli olmayan su ve sanitasyon yer almakta olup, gelişmekte olan ve gelişmiş ülkeler arasındaki sağlık eşitsizliklerini yansıtan ancak sıralamayı önemli ölçüde değiştirmeyen bazı farklılıklar vardır. Bu önlenebilir ölümlerin nedeni ve yaklaşık sayısı (milyon olarak) aşağıdaki gibidir:
hipertansiyon 7.8
Sigaralar 5.0
Yüksek kolesterol 3.9
yetersiz beslenme 3.8
Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyon 3.0
yetersiz beslenme 2.8
Fazla kilo ve obezite 2.5
Fiziksel hareketsizlik 2.0
Alkol 1.9
Katı yakıtların iç kirliliği 1.8
Güvenli olmayan su ve yetersiz sanitasyon (hijyen) 1.6
Eşleşen koruyucu sağlık hizmetlerinin maliyeti
Koruyucu sağlık hizmetlerinin maliyet etkin olup olmadığı konusunda genel bir fikir birliği yoktur. Ancak insanların yaşam kalitesini büyük ölçüde artırır. “İyi yatırım”ın ne olduğu konusunda farklı görüşler var. Bazıları, koruyucu sağlık hizmetlerinin maliyetleri, bu tür önlemlerin yokluğunda tedavi maliyetleriyle karşılaştırıldığında, önleme maliyetlerinin daha fazla tasarruf sağlaması gerektiğini savunuyor. Diğerleri, önlemlerin tasarrufla sonuçlanmasa da manevi açıdan da önemli olduğunu ve önemli sağlık yararları sağladığını savunuyor. Ayrıca koruyucu sağlık hizmetleri birçok farklı hizmetten oluşsa da genel olarak bir bütün olarak tanımlanmaktadır. Bireysel maliyetleri, tasarrufları veya her ikisini netleştirmeyebilir.
kaynak:
– Hugh Rodman Levell, E. Gurney Clark, “Kendi Topluluğundaki Doktorlar İçin Koruyucu Hekimlik”, McGraw-Hill.
Prathibha Varkey, Mayo Clinic Medical and Public Health Board Review, Oxford University Press.
— Michael Greger, Gene Stone, “Nasıl Ölmemeli: Hastalığı Önlediği ve Tersine Çevirdiği Bilimsel Olarak Kanıtlanmış Gıdaları Keşfedin”, Flatiron Books.
yazar: Juni Saraoğlu’nu aç
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]