Kolezyum. (orijinal dilinde Collesseum) veya Flavianus Amphitheatre, İtalya’nın başkenti Roma’da bulunan bir amfitiyatrodur. Dünyanın bilinen en büyük amfitiyatrolarından biri olan antik anıt, MS 80’de tamamlandı. Dış duvarı 50 metrenin biraz altında olan binanın çevresinin büyüklüğü hakkında çok az şey biliniyor.
Yapının alt kısmında gladyatörlerin veya vahşi hayvanların ringe çıkarıldığı parkurlar bulunurken, üst kısımda katlı tribün özelliği gösteriliyor. Binlerce hayvanın kurban edildiği ve hatıra paralarının basıldığı bina, tam anlamıyla romanın merkezinde (kalbinde) yer alır. Klasik tarzdaki Yunan amfi tiyatrolarının aksine yamaca yaslanmayan ve serbest duran yapı, aynı zamanda Roma mimarisi ve mühendisliği açısından keşfedilen en görkemli yapılardan biridir. Anıtta gladyatör dövüşleri yaygın olarak yapılırdı ve amacı seyirciyi veya zaman zaman imparatoru eğlendirmekti. Halk gösterileri, mimik, infaz, savaş canlandırmaları ve sembolik hayvan avı için de kullanılan yapı, Roma İmparatorluğu döneminin bir simgesi ve en popüler turistik cazibe merkeziydi. Aynı zamanda zaman zaman dini merkez olarak da kullanılan yapı, Papa’nın başlattığı “Kutsal Haç Yolu”nun başlangıç noktasıdır.
Tahminen 50 ila 80 bin seyirci kapasiteli olarak inşa edilen yapı, yaklaşık iki bin yıldır ayakta kalsa da çok zor günler geçirmiş. 20. yüzyılda büyük yangınlar geçiren ve büyük onarımlardan geçen yapı, genel olarak 18. yüzyılın sonlarına kadar bütünlüğünü korumuştur. 19. yüzyılda ve 1990’lı yıllarda toplam beş kez çeşitli bakım ve onarım çalışmaları yapılmış ve çeşitli kurtarma projeleri gündeme getirilmiştir. Planlanan 2011 yenileme, onarım ve bakım planı anıt için tasarlanmıştır.
Tarihsel döngüde imparator, Katolik Kilisesi tarafından kutsal sayıldığı için halkı aylaklığa alıştırdığı bahanesiyle zaman zaman, bazen de yetkililer tarafından bakım ve onarımı için ziyarete kapatmıştır. Dönemin bazı büyük sanatçıları tarafından konser salonu olarak tercih edilse de yapının durumu buna izin vermemiştir. Aynı zamanda yapının bazı yerlerinde onlarca farklı türde bitki yetişir ve nasıl oluştuğu konusunda farklı görüşlere sahip botanik bir varlıktır. Her yıl binlerce kişi tarafından ziyaret edilen yapının beğeni düzeyi ve tarihi değeri oldukça yüksektir. Artık bir kültür öğesi olan yapı, birçok filme, bazı şarkılara ve bazı video oyunlarına konu olmuştur. Gladyatör, rol aldığı filmlerin en ünlüsüdür ve Hulk ile ilgili sahneler en yoğun olanıdır. Film için mekan belli aşamalarda belli kişiler tarafından incelenmiş ve elde edilen bilgilere göre oldukça yüksek bir simülasyon oluşturulmuş ve binanın 180’li yıllardaki tahmini görünümü elde edilmiştir. Tarihsel olarak filmde gladyatör dövüşleri denilince akla gelen bir isim olan Maximus, 180’li yıllarda bu arenada simülasyon sayesinde savaştı.
Ancak bugün, binanın büyük bir kısmı yıkılmış ve bazı taşları hatırayı canlı tutmayı seven turistler tarafından çalınmıştır. 1980’li yıllarda UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne giren yapı, İtalya’nın en önemli tarihi yerlerinden biridir ve İtalya’nın 5 sentlik madeni parasının üzerindedir. Bina, 1940’ların sonunda İtalya’da idam cezasının kaldırılmasının da etkisiyle uluslararası kampanyanın bir simgesi haline geldi. Bina, günümüzdeki bazı stadyumlara, kütüphanelere, oditoryumlara ve tiyatrolara ilham kaynağı olmuş ve bu yapıların planları tamamen bu devasa anıtın ana hatlarına göre çizilmiştir. Bu tarihi eser, 2007 yılında İsviçre merkezli bir kuruluşun yaptığı oylama sonucunda Dünyanın Yeni Yedi Harikası’ndan biri olmayı başarmıştır.
Kaynak:
laorusse kutusu
katip:İlham Gölü
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]