İklimlendirme, ortamdaki havayı ısıtarak veya soğutarak, havadaki nem miktarını azaltarak, havayı filtre ederek tozdan arındırarak insanların daha ferah bir ortamda yaşamasını sağlayan bir araçtır. Günümüzde işyerlerinde, evlerde, araçlarda, ofislerde ve daha birçok yerde yaygın olarak kullanılmaktadır.
İlk modern klima sistemi, genç bir elektrik mühendisi olan Willis Haviland Carrier tarafından 1902 yılında bir matbaa fabrikasında sıcaklık ve nemi kontrol etmek için geliştirildi. Bu sistem, doğru kağıt boyutlarını almak, mürekkep hizalamasını sağlamak ve kağıt hasarını önlemek konusunda çok başarılı olmuştur. Bu sistem şu şekilde çalışır: Taşıyıcı borular yardımıyla sisteme verilen sıcak hava, soğutma sistemine beslenir ve burada borularla soğutulur. Buradan tesise soğuk hava verildi. Belirtildiği gibi, kurulan ilk klima sistemi sadece soğutma amaçlıydı.
Klimalar ilk keşfedildiğinde geniş bir kullanım alanına sahip değillerdi ancak özellikle sıcak yaz aylarında tiyatrolarda ve mağazalarda insanların rahat etmesini sağlamak için kullanılıyordu. Tüm teknolojik ürünlerde olduğu gibi klimalar da ilk keşfedildiğinde kurulum maliyetinin yüksek olması nedeniyle her yere değil de insanların yoğun olduğu bazı yerlere kuruluyordu.
İnsanların kendilerini rahat hissettikleri ortam sıcaklığı, havadaki neme bağlıdır. Aşırı sıcaklık, aşırı nemden daha iyidir. Örneğin; 40°C ve %10 bağıl nemdeki hava, 30°C ve %80 bağıl nemdeki havadan daha iyidir. Çünkü yüksek nemde insan vücudunun sıcaklığa tepkisi yavaşlar. Bu nedenle klimaların havayı soğutmaktan çok havadaki nemi ayarlaması önemlidir.
Klimaların ana bileşenleri;
buharlaştırıcı: İçerisindeki sıvıyı ısıtıp buharlaştırarak ortam sıcaklığını düşüren kısım.
Kondenser: Enerji vererek içindeki sıvıyı soğutarak ortam sıcaklığını yükselten kısımdır.
serpantin: Sıcak veya soğutulmuş bir sıvının sıcak veya soğuk bir yüzeyle temasını artıran bir metaldir. Koyu yeşil renktedir.
Soğutucu: Sıvı halden gaz hale, gaz halden de yoğuşma ile sıvı hale geçebilen kimyasal bir gazdır.
Termodinamiğin ikinci yasası, klimaların nasıl çalıştığını açıklar. Basitçe açıklamak gerekirse, klima içerisindeki soğutucu gaz sıvı veya gaz haline geçerek havanın sıcaklığını düzenler.
Klimalar havayı dışarı verirken havayı nasıl temizler? Klimaların çalışma prensibi, dış havayı alıp, kondenser ve evaporatör vasıtasıyla ısıtmak veya soğutmak ve fan vasıtasıyla dışarı atmaktır. Bu işlem sırasında dışarıdan alınan hava filtrelerden geçerek tekrar taze hava olarak dışarı verilir. Ancak şuna dikkat etmek gerekir: Klimaların sağlıklı çalışması ve uzun ömürlü olması için filtrelerin sık sık temizlenmesi gerekir.
Klimaların neden suyu dışarıya tahliye ettiğini görelim. Sıcak hava evaporatörden geçer ve içindeki nem buharlaştırıcıya yapışır. Burada yoğunlaşan nem su damlacıkları şeklinde dışarı atılır.
kaynak:
www.elektrikport.com
yazar: Segedim Aydın
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]