Türkçede alfabetik sıra, kelimelerin sözlükteki sıralarına göre düzenlenmesi demektir. Her harfin alfabedeki yeri ve sırası belirtilir. Bunun için sözlükler hazırlanırken kelimeler alfabedeki harflerin sırasına göre dizilir. Bu düzenlemeye “alfabetik” veya “sözlük” de denir.
Türk alfabesindeki harflerin sırası “a, b, c, ç, d, e, f, g, ğ, h, i, i, j, k, l, m, n, o, ö, p, r, s, ş, t, u, ü, v, y, z”. Kelimeleri alfabetik ya da sözlük sırasına koymamız istendiğinde önce ilk harfe bakarız. İlk harfi yukarıdaki sırayla en üste yazıyoruz. Ardından sıradaki ilk harfi listeleyerek devam ediyoruz. Baş harfi aynı olan kelimelerin ikinci harflerinin sırasına bakar ve hangisinin önce geldiğini belirlemeye çalışırız.
Kelimeleri alfabetik olarak düzenlemek en çok sözlüklerde ve ansiklopedilerde işe yarar ve bunu gösterir. Bunu zihinlerinde yapabilenler sözlükte aradıkları bir kelimeyi rahatlıkla bulabilirler. Sözcüğün alfabedeki sırasını ve ondan önce ya da sonra gelecek sözcükleri tahmin edemezsek sözlük kullanmak çok zor bir süreç olacaktır. Bu nedenle ilkokulda bununla ilgili etkinlikler yapılmaktadır.
Şimdi size “bahçe, okul, yazlık, defter, kalem, saat” kelimelerini alfabetik olarak nasıl sıralayacağınızı gösterelim. Önce kelimelerin ilk harflerine bakıyoruz. “b, o, y, d, k, s” harflerine rastlıyoruz. Şimdi bu harfleri alfabetik sıraya dizip “b, d, k, o, s, y” sırasını buluyoruz. Bunu yaparken de kendi içinizdeki alfabeyi ifade edebilirsiniz. Daha sonra bu harflerle başlayan kelimeleri “bahçe, defter, kalem, okul, saat, yazlık” gibi alfabetik sırayla yazıyoruz.
Yukarıdaki örnekte kelimelerin ilk harfleri her zaman farklı olduğu için sıralaması çok kolaydır. Baş harfi aynı olan kelimeleri sıralarken önce ikinci harflere bakarız. İkinci karakterler eşleşirse üçüncü ve kalan karakterler görülür. Örneğin “tavuk, tilki, tavşan” kelimelerini alfabetik olarak sıralamak istersek ilk harfler hep “t” ile başladığı için ikinci harflere bakarız. Dolayısıyla “tavuk” veya “tavşan” kelimesi gelmelidir. Çünkü ikinci harfi “a” dır. Ama ikisinde de ikinci harf “a” olduğu için üçüncü harfe bakıyoruz. Üçüncü harfler aynı olduğu için dördüncü harflere bakıyoruz ve dizideki ilk kelimenin “tavşan” olması gerektiğini anlıyoruz. Buna göre sıralama “tavşan, tavuk, tilki” şeklinde olmalıdır.
Şimdi karıştırılmış ve alfabetik sıraya göre düzenlenmiş aşağıdaki örneklere bir göz atın:
Karışık: oyuncak, kitap, kalem, oyuncak bebek, kahve
– Alfabetik sırayla: bebek, kahve, kalem, kitap, oyuncak
– Karışık: telefon, bulut, ders, öğretmen, deniz
– Alfabetik sırayla: bulut, deniz, ders, öğretmen, telefon
– Karışık: perde, antalia, süs, kesimler, tekerlek
– Alfabetik sırayla: kesimler, antalia, perde, süs, tekerlek
– Karışık: kedi, misafir, araba, gezi, kıyafet
– Alfabetik sırayla: araba, giysi, kedi, misafir, gezi
– Karışık: erdem, çeşit, Türk, bozkurt, baharatlı
– Alfabetik sırayla: bozkurt, erdem, sıcaklık, sınıf, Türk dili
Çalışmalarınızdan herhangi biri için çok sayıda kelimeyi alfabetik olarak sıralamanız gerekiyorsa, bunu Microsoft Office Excel kullanarak yapabilirsiniz. Öncelikle kelimelerinizi sıraya dikkat etmeden alt alta yazmalısınız. Aynı sütuna yazdığınız kelimelere dikkat ettikten sonra yukarıdan aşağıya doğru seçin ve programın üst kısmındaki menülerin “Veri” bölümüne gidin. Bu bölümün altında “A’dan Z’ye Sırala” bölümünü göreceksiniz. Yukarıda gösterilen bu düğmeye tıklayarak, kelimeleri anında alfabetik olarak sıralayabilirsiniz.
YerelHaberler
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]