Diğer bir işlev sözcükleri sınıfı bağlaçlardır. Kısa çizgiler, ilgili kelimeleri, kelime öbeklerini ve cümleleri birbirine bağlayan kelimelerdir. Diğer kelime türlerine göre sayıları oldukça azdır. İşlevlerine göre bağlaçlar aşağıdaki gruplara ayrılır:
a) dizi ilişkileri: ve, ile.
b) Fonksiyonların denklemi: ya, ya da, ya da,
c) Karşılaştırma bağlaçları: dA… dA, ya… ya, her ikisi… ve.
d) / bağlaçlarıyla başlayan bir cümlede, ancak, yalnız, ama, çünkü vb.
e) Sonlandırma ilişkilendirmesi: dA, dahi, hatta vb.
Cümleleri veya aynı görevi taşıyan kelimeleri birbirine bağlayan ve aralarında anlam ilişkisi kuran kelimelere denir.
“İle” – “ve” bağlantıları: aynı görevdeki kelimeleri birbirine bağlar.
Evin ve bahçenin kapısı açıktı. (Tamamlayıcı)
– Bu radyo Adana ve Mersin’de yayın yapmaktadır. (dolaylı nesne)
– Akşam arkadaşıma gidip sana her şeyi anlatacağım.
“Biz bu dünyada cehennemi ve cenneti yaşadık.(Makale)
Ev ve okul arasında gidip gelir. (Tamamlayıcı)
Ailesi yarın bize gelecek. (konular)
Uyarı: İki tür ‘ile’ vardır, biri bağlaç, diğeri edattır. Cümledeki ‘by’yi ‘ve’ ile değiştirebilirsek bağlaç, değilse edat olur.
– “Bazen yanarız, bazen menekşelerle konuşuruz.(edat)
– “Para ile mont ve mont aldım.(Be)
Bağlayıcı “DE”: eşitlik, benzerlik anlamını ekler.
– Ben de bu filmi izledim.
“Aslı’nın da bunu anladığını sanmıyorum.
Abartı anlam katar:
– Hani çocuğun okuduğu şiir de şiirdi.
– Yani aldıkları araba bir araba.
Aşağılama şu anlama gelir:
– Sınavı kazanacaksın ve ben göreceğim.
-sanki bu işten anlıyor ve hakkında konuşuyorsun.
– Büyüyünce bir erkek olacak ve bizimle ilgilenecek.
Sitem anlam katıyor:
– Okula kadar geldin ve merhaba demedin.
-İzmir’e kadar geldin ama bana uğramadın.
Şaşırma, inat, akıl yürütme ve yıldırma anlamlarını da ekler:
– Kardeşin bizimle geliyor mu? (Şaşırma)
“Oğlum” diyor, “Sana kalemi vermeyeceğim.” (uzlaşmazlık)
Ailesiyle tartıştı ve evden ayrıldı. (sebep)
“Gel de göreyim.”
Ama, ama şu anlamlarda kullanılır:
Pansiyona kayıt oldu ama yerleşmedi.
“Bize geldi ama fazla bir şeyi kalmamıştı.”
Uyarı: Türkçede iki tür “de” vardır, biri bağlaç, diğeri durum ekidir. Cümleden “de”yi kaldırdığımızda cümle yapısı bozuksa bitişik, değilse bağlaç olarak ayrı ayrı yazılır.
Bakkalda sebze de satılıyor.
Aisha da okulda kaldı.
“BUT”, “BUT” bağlayıcısı: zıt anlamlara sahip iki tümceyi birleştirir.
– Sınava iyi hazırlandı ama üniversiteyi geçemedi.
– Her sabah spor yaptı ama kilo veremedi.
Koşullu, pekiştirmenin anlamını ekler:
– Dışarı çıkabilirsin ama eve erken geleceksin.
– Seninle sinemaya geleceğim ama meşgul değilsem.
-Sana bu kitabı alacağım ama sen okuyacaksın.
“Soğuk ama dışarısı çok soğuk.
– Büyük bir bahçesi vardı ama çok büyüktü.
Bağlaç ‘ama’, ‘sadece’: Ama anlamında kullanılıyorsa bağlaç, sadece anlamında kullanılıyorsa edat, ismi anlatmak için kullanılıyorsa sıfattır. önünde ve bir fiili tanımlamak için kullanılıyorsa bir zarftır.
– Geziye sadece bizim sınıfımız katıldı. (edat)
– Bu adam evde yalnız yaşıyor. (durum)
Yalnız insanlar karamsar bir hayata bakış açısına sahiptir. (karakteristik)
– Onunla konuşacağım ama fikrim değişmeyecek.
“Bunu sadece sen halledebilirsin. (edat)
– Yoğun trafikte zorlukla çalışabiliyorum. (durum)
– Bütün gün evde yalnızdım. (aday sıfat)
– Filmi seyredebilirsin ama yarın erken kalkman gerekiyor. (B)
Bağlayıcı “KI”: konuyu pekiştirir.
Ben yedi iklimin kralıyım.
– Fransa eyaletinin valisisiniz.
Bir sebep ve sonuç vardır:
– Kötü bir gün geçirdi, çok sinirli görünüyor.
– Seninle konuştuğun için minnettarım.
Şüphe, acıma, sürpriz, amaç izi, varsayım:
-Beni tanımıyorsun… (Şikayet etme)
– Başımı kaldırdım ve onu karşımda gördüm. (Şaşırma)
– Arabayı çizmiş olabilir mi? (Şüphe)
“Kimseye ihtiyacın olmasın diye sana iş buldum. (As)
– O kadar geç saatlere kadar çalışmış olmalı ki sabah kalkamadı. (tahmin)
Bağlayıcı “HEM … HEM”: karşılaştırılan tüm öğeler anlamlarını verir, koordinasyon sözcükleri birbirine bağlar.
– Arabayı ve evi devralacak. (Önemli olmak)
Ucuz ve kaliteli ayakkabılar satın. (karakteristik)
Üniversitede çalışıyor ve okuyor. (Cümle)
NE… NE BAĞLAYICI: Cümleyi anlam olarak olumsuz yapar ve iki karşılaştırma cümlesinden hiçbiri anlamını vermez.
Sallamak yok, mendil yok, kol yok. (konu)
Adam kızına ne aradığını sorar. (aktif)
Kızı vermez ve dünyayı rencide etmez. (Cümle)
Bu seni ilgilendirmez, beni de ilgilendirmez. (Hedef)
Not: Zıt iki sıfatı birleştirirse orta ve orta anlamını verir.
Kız ne zayıf ne de şişmandı.
Konuşan adam ne uzun ne de kısaydı.
veya bağlayıcı:
Karşılaştırılan bir öğeyi ifade etmek için kullanılır.
Ya bu deveyi otlatacaksın ya da bu diyarı terk edeceksin. (Cümleler)
Ya Ayşe ya Özlem kırdı aynayı. (konular)
Oturma odası veya mutfak penceresi kırıldı. (tamamlamak)
Beni alacaksın ya da beni takıma alacaksın (nesne)
Diğer kişiler:
– O gün çok hasta olduğum için okula gelemedim. (sebep)
“Bu maçı kazanacağız, hatta şampiyon olacağız.(Takviye)
“Söz verdiğine göre, sözünü tutacaksın.
– Bu mağazadaki elbiseler çok güzel ve ucuz.
– Sanki dağları sen yarattın.
– Bütün evi paramparça ettiği ortaya çıktı.
“Kardeşinizin yanından geçerseniz selam söyleyin.
– çok geç. ya da bir kaza geçirdi.
– Ders çalışmıyor. Üstelik yaramazlık yapıyor.
İyi bildiğiniz sorularla başlayın.
Sizinle veya bizimle çalışabiliriz.
– Yazsa da yazmasa da.
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]