Genellikle bir kelime eklendiğinde, kelimenin sonundaki ünsüz düşer. Bu azalma, güçlü ve zayıf ünsüzlerin yapışma eğilimine göre değişir. Bununla birlikte, kök/gövde ünsüzleri genellikle daha düşük olma eğilimindedir. Bu akustik fenomene “ünsüz damla” denir.
Statik düşüşün meydana geldiği yerler:
1. Türkçede çift ünsüz yoktur. Bu nedenle Arapçadan dilimize geçen ve sonunda iki ünsüz olan kelimeler yalın halde kullanıldığında ünsüzlerden biri düşer.
Örnek: sağ > sağ, reddet > reddet, hisset > hisset, kayın > kayın, zim > zim, hol > hal, civciv > kontrol, afv > af…
K sesiyle biten kelimelere -cik eki getirilirken kelime sonundaki k harfinin küçültüldüğü görülür:
Örnek: küçük>küçük, altsimge>küçük, küçük>küçük, küçük>küçük, büyük>büyük…
Not: Bu ekin somut isimler türettiği durumlarda kelimenin sonuna k harfi düşmez.
Örn: kulak > kulak kepçesi, karın > karıncık, kapakçık > kapakçık…
– Ünsüz çiftleriyle biten bazı alıntı kelimelerde t sesi telaffuzda azalma eğilimi gösterse de yazıda korunur.
Örnek: double, rast, free…
Farsça “hane” kelimesinden türetilen birleşik kelimelerde “ha” hecesi korunmalıdır.
Örnek: hastane, şekerleme, postane, muayenehane, büro, sarfan, dökümhane, yurt, yemekhane, dershane, eczane…
– Dilimize Fransızcadan giren sürpriz kelimesindeki r harfi yazıda ve konuşmada saklıdır.
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]