Gönüllülük günlük hayatta ve iş hayatında sıklıkla karşımıza çıkan bir terim ama ne anlama geldiğinin bilinmesi çok önemli. Peki gönüllülük nedir?
Aslında küçük yaşlardan itibaren öğrenilen gönüllülük ilkesi, yaşla birlikte doğrudan STK’ları ilgilendiren bir kavram gibi görünüyor. Öte yandan hayatın birçok alanını kapsayan gönüllülük kavramını ve gönüllülüğün ne anlama geldiğini içeriğimizde detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.
İçindekiler
gönüllülük nedir
Gönüllülük, en basit tanımıyla, herhangi bir karşılık beklemeden bir şeyi kendiliğinden üstlenme olarak yorumlanabilir. bu sorumluluğu taşıyan kişiye “Gönüllü olarak, kendi özgür iradenle.” onun adı. Gönüllüler kendi hayatları, sevdiklerinin hayatları ve içinde yaşadıkları toplum yararına faaliyetlerde bulunabilirler.
Bu faaliyetleri herhangi bir resmi veya özel kurum veya kuruluşa bağlı olarak bireysel olarak veya tamamen bağımsız olarak da yürütebilirler. Akla gelebilecek her konuda gönüllü çaba gösterilebilir.
Bu konular çoğu zaman ihtiyaç sahiplerinin ihtiyaçlarının karşılanması ya da ihtiyaçların oluşmasına yol açan temel sebeplerin ortadan kaldırılması şeklinde karşımıza çıkmaktadır. Çok yönlü bir kavram olan gönüllülük, sadece insan yaşamını değil, tüm canlıların yaşamını, kısacası yaşamın tüm biçimleriyle ilgilenebilecek çeşitli çalışma alanlarını kapsamaktadır.
Örneğin, hayvan yaşam alanlarını korumaya yönelik gönüllü çalışmalar, yangınlarda yok olan ormanlık alanların yeniden ağaçlandırılmasına yönelik faaliyetler, tatil geleneği haline gelen gönüllü yardımlaşmalar bu anlamda örnek gösterilebilir.
Gönüllülük kavramı tarihte ilk ne zaman ortaya çıktı?
gönüllülük nedir Artık soruyu cevapladığımıza göre, bu kavramın ilk kullanıldığı döneme odaklanabiliriz. “Gönüllülük” kavramı, kelimenin etimolojisinden de anlaşılacağı gibi manevi bir yönü vardır.
Kavramın, 1750 yılına kadar Fransa’da acil askerlik hizmetinde görev yapan sivilleri tanımlamak için kullanılan “voluntary” kelimesinden türediği sanılıyor. Voluntaire kelimesi, bireyin özgür iradesi anlamına gelen Latince “voluntarius” sıfatına dayanmaktadır.
Ancak ondokuzuncu yüzyılda iradecilik kavramının bugünkü kapsamına yakın bir noktaya geldiği görülmüştür. On dokuzuncu yüzyılın başında Amerika Birleşik Devletleri’nde başlayan ve ihtiyaç sahiplerine yardım amacıyla yürütülen gönüllü çalışmaların elbette ki payı çok büyük.
Öte yandan, gönüllülüğün Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra kurumsallaşmaya başladığı söylenebilir. Buna göre, iki pasifist Pierre Ceresole ve Hubert Paris’in 1920’deki savaşta zarar gören bir köyü restore etmek için organize ettikleri uluslararası gönüllülük çabası, gönüllülük kavramının uluslararası ve kurumsal bir boyuta ulaşmasında rol oynamıştır.
Bu hareketin ardından Ceresul ve Paris, gençlerin kültürler arası dostluklar kurmalarını sağlamaya odaklanan, gençler için uluslararası bir gönüllü hizmet programı başlatmak üzere çeşitli vakıflar kurdu. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra da benzer gelişmeler yaşanmış ve geçmişteki gönüllülük faaliyetlerinden savaş yaralarını sarmak için yararlanılarak birçok uluslararası gönüllülük programı başlatılmıştır.
Savaşın yol açtığı tahribatı onarmaya odaklanan gönüllü faaliyetler zamanla sosyal yardım alanına kaymış, yaşlı ve engelli bakımı gibi ihtiyaçlara odaklanmıştır. UNESCO (Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü), uluslararası gönüllü hizmet alanında aktif rol alan ilk ulusötesi kurum olmuştur.
Gönüllülük kavramının Türkiye tarihindeki yeri de dünya geneli ile benzer bir paralellik göstermektedir. Türkiye’de gönüllülük yönünde büyük bir atılımın yaşandığı tarihler genel olarak doksanlı yıllara kadar uzanıyor. Bu dönemde halen aktif olarak faaliyet gösteren önemli ve büyük gönüllü kuruluşlar oluşturulmuştur.
Bugün İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü verilerine göre ülkemizde kayıtlı 300 binden fazla dernek var. Geleneksel bir bakış açısıyla toplumumuzda işbirliği ve dayanışmanın büyük önem taşıdığı düşünüldüğünde, ülkemizde gönüllü faaliyetler için büyük bir potansiyel olduğu açıktır.
2012 yılından bu yana birçok çalışma yürüten Toplum Geliştirmede Gönüllü Elçileri Projesi, toplumumuzda “gönüllülük” kavramının farkındalığını artırmak ve gönüllülük faaliyetlerini yaygınlaştırmak amacıyla faaliyetlerini sürdüren bir sosyal sorumluluk projesidir.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayelerinde hayata geçirilen Toplumsal Kalkınma Gönüllü Elçileri Projesi, koruyucu aile hizmetinden kadınların mesleki eğitimine kadar pek çok alt alanı içeriyor. Toplumun mevcut durumunu iyileştirmek ve gelecek nesiller için daha parlak bir gelecek sağlamak Gönüllü Elçiler Projesi gibi sosyal sorumluluk projelerini desteklemek çok önemlidir.
Emine Erdoğan’ın himayesinde hazırlanan ve Türk gastronomi tarihine ışık tutan “Asırlık Tariflerle Türk Mutfağı” kitabı hakkında bilgi almak için buraya tıklayabilirsiniz.
Gönüllülük türleri nelerdir?
gönüllülük nedirGönüllülüğün tarihsel gelişimi nasıldı gibi gönüllülük kavramını anlamaya yönelik soruların yanıtlarını artık biliyorsunuz. Peki kaç farklı gönüllülük türü vardır?
1. Resmi ve gayri resmi gönüllülük
Adından da anlaşılacağı üzere resmi veya özel bir kurum/kuruluş tarafından gerçekleştirilen gönüllülük türüne formal gönüllülük, diğer bir deyişle formal gönüllülük denir. Öte yandan, herhangi bir kurum veya kuruluştan bağımsız olarak yürütülen gönüllülük faaliyetleri ise informal gönüllülük olarak tanımlanmaktadır.
2. Sürekli veya aralıklı gönüllülük
Gönüllü olarak uzun süreli ve düzenli olarak çalışan kişilerin yaptığı gönüllülük türüne sürekli gönüllülük denir. Gönüllülerin yalnızca ihtiyaç duyulduğunda hizmet verdiği bir gönüllülük şekli, aralıklı gönüllülük veya kısa süreli gönüllülük olarak adlandırılır.
3. Uluslararası Gönüllülük
Gönüllülerin kendi ülkeleri dışında sorunları çözmek için yaptıkları gönüllü faaliyetlere uluslararası gönüllülük denir.
4. Çevrimiçi gönüllü olun
Çevrimiçi olarak yürütülen gönüllülük faaliyetleri de çevrimiçi gönüllülük olarak kabul edilir.
5. Kısmi gönüllülük
SMS ile bağış göndermek gibi çok basit eylemler gerçekleştirerek gönüllülüğe kısa süreli destek sağlamak da küçük gönüllülük kapsamına giriyor.
6. Kurumsal Sosyal Sorumluluk
Şirketler ve kâr amaçlı kuruluşlar tarafından üstlenilen resmi gönüllü faaliyetlere kurumsal sosyal sorumluluk denir.
Gönüllülüğün toplumsal ve bireysel faydaları nelerdir?
Gönüllü çalışma, bireylerde sorumluluk duygusunun gelişmesine büyük katkı sağlar. Örneğin, kendine ve çevresine karşı daha duyarlı, empati kurabilen, iletişim becerilerini geliştiren, dünyamızı oluşturan diğer tüm varlıklara saygı duyan insanlar üzerinde gönüllülüğün önemli etkileri vardır.
Öte yandan gönüllü faaliyetlerin toplumsal bir boyutu olduğunu da unutmamak gerekir. Buna göre gönüllü çalışmanın toplumda toplumsal farkındalığı geliştirmek, girişimciliği artırmak, toplumsal ilişkileri güçlendirmek, toplumu toplumsal sorunları ortadan kaldıracak çözümler üretmeye teşvik etmek gibi birçok faydası olduğu söylenebilir.
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]