Folat olarak da bilinen folik asit, B vitamini ailesinin bir üyesidir. (B9 Vitamini) Birçok alanda sağlığa yararlı olduğu geleneksel ve modern tıpta kabul görmektedir ve bu nedenle kadınlar için özellikle gebelik döneminde olmak üzere birçok alanda besin takviyesi olarak kullanılmaktadır.
Brokoli, mısır, portakal, tahıllar, et ve yeşil yapraklı sebzelerde yaygın olarak bulunan folik asit, DNA sentezi ve hücre bölünmesi süreçlerinde çok önemli bir rol oynar. Önemli folat eksikliği de makrositer anemiye yol açar.
Folik asit, nöral tüp defektlerini önlemesiyle ün kazanmıştır. Hamilelikten önce günde 400 mcg veya daha fazla folik asit alan kadınların nöral tüp bozukluğu ile doğma riskinin daha düşük olduğunu belirten birkaç makale vardır. Bu nedenle kadınların doğurganlık çağında folik asit almaları şiddetle tavsiye edilir. Hamilelik sırasında folik asit almak kötü bir fikir olmasa da etkisi önceki dönemlerde almaya göre çok etkili değildir. Daha önce nöral tüp bozukluğu olan bir çocuk doğuran annelerin günde en az 4 miligram folik asit almaları önerilir. Nöral tüp defekti ile doğan bebek oranının yüksek olduğu Kanada ve ABD, bunu önlemek için 1990’lı yıllardan itibaren beyaz una folik asit eklenmesini zorunlu hale getirdi. Bu strateji, sonraki yıllarda bu bozuklukla doğan çocukların yüzdesinde bir azalma ile doğru olduğunu kanıtladı.
Folik asidin vücuttaki etkisinin metotreksat, fenitoin ve trimetoprim gibi bazı maddeler tarafından azaltıldığı bilinmektedir. Bunların dışında doğum kontrol hapları, sigara ve alkol de folik asidin etkisini azaltır. Bu nedenle doğum yapmayı düşünen ve bu maddeleri kullanan kadınların günde 400 mcg’den fazla folik asit almaları önerilir.
Folik asidin yararlı olduğu bilinen bir diğer vücut bileşeni beyindir. Daha düşük bir folik asit konsantrasyonunun daha yüksek bir homosistein konsantrasyonuna (bir tür amino asit) bağlandığı bilinmektedir. Yüksek miktarda homosistein damar bozuklukları, rahim ağzı kanseri ve ben dejenerasyonunda rol oynar. Folik asidin antidepresan ilaç Prozac’ın etkisini arttırdığına ve şiddetli depresyon ve şizofreninin tedavisinde faydalı bir rol oynadığına inanılmaktadır. Otizm üzerine yapılan çeşitli araştırmalar, sorunun oksidatif stresin, folik asidin detoksifikasyonda başı çektiği metilasyon yoluna zarar vermesi olduğunu gösteriyor.
Elbette tüm bu faydalı yönlerinin dışında folik asitten kaynaklandığına inanılan ciddi rahatsızlıklar da bulunmaktadır. 1940’lardan beri folik asidin kanserle bağlantılı olabileceği ve hatta bir kemoterapi ilacı olan metotreksatın folik asit metabolizmasını inhibe eden bir anti-folat ajan olduğu düşünülüyordu. Aşırı folik asit tüketiminin potansiyel riskleri ile ilgili çalışmalar son zamanlarda artmaktadır. Böyle bir çalışma, folik asit ve kolon tümörleri arasındaki bağlantıya bakan çalışmadır.
Çalışmada, katılımcılara altı yıldan fazla bir süre boyunca günde 1 mg folik asit ve bir plasebo kullanmaları için rastgele atandılar. Çalışma öncesi folik asidin koruyucu etkisi olduğu düşüncesi elde edilen sonuçlarla tamamen değişti. Folik asidin tümör oluşumu üzerinde koruyucu bir etkisinin olmaması ile başta prostat kanseri olmak üzere çeşitli kanserlerin görülme sıklığında belirgin bir artış gözlenmiştir.
Ek olarak, 2009 yılında Norveç’te yaklaşık 7.000 kişiyle yapılan bir çalışmada, katılımcılara folik asit, B12 vitamini ve diğer vitaminler ile bir plasebo verildi. Çalışmanın sonuçlarına göre vitaminlerin kanser ve akciğer kanseri gibi diğer bazı ölümcül hastalıklara yakalanma riskini artırdığı gözlemlendi. Ayrıca folik asidin kalp hastalığına karşı koruyucu etkisinin olmadığı da anlaşılmıştır.
Son olarak, doğum kusurlarını önlemede etkisi gösterilmiş olmasına rağmen, olumsuz etkilerinin tam olarak kanıtlanmadığını ancak alınan zayıf sinyaller nedeniyle bu konudaki araştırmaların hız kazandığını belirtmekte fayda olabilir.
Kaynak:
http://www.pamelaegan.com/articles/folic-acid-benefits/
http://www.sciencebasedmedicine.org/index.php/the-benefits-and-risks-of-folic-acid-supplementation/
http://health.howstuffworks.com/wellness/food-nutrition/vitamin-supplements/folic-acid-benefits.htm
katip:Nihat Kelis
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]