Farkındalık temelli sanat terapisi nispeten yeni bir kavramdır. Sanat terapisinin aksine bu terapi türü, farkındalık ve sanat terapisinin birlikte kullanıldığı terapi türüdür. Bu kavram ilk olarak psikolog ve yazar Laury Rappaport tarafından 2009 tarihli Farkındalık ve Sanat Terapileri adlı kitabında bahsedilmiştir. En basit ifadesiyle MBAT, farkındalık eğitiminin (örneğin meditasyon) faydalarını bir sanat terapisi ortamında birleştirir. Bu yazıda mindfulness temelli sanat terapisinin ne olduğu ve kullanım alanları hakkında bilgiler yer almaktadır.
İçindekiler
Farkındalık Temelli Sanat Terapisinin (MBAT) Tanımı
Farkındalık temelli sanat terapisi kavramını yaratmaya giden birkaç bileşen vardır. Bunlar aşağıdaki gibidir:
bilinç
Farkındalık kavramı Budist uygulamalardan doğmuştur ve beden ve bilinçteki duyguların ve fiziksel duyumların farkındalığına yapılan vurguyu yansıtır. Kişi dikkatli olduğunda, öz-farkındalık, deneyimler ve günlük yaşam üzerine derinlemesine düşünme konusunda gelişmiş bir yeteneğe sahip olur.
Sanat Terapisi
Sanat terapisi ilk olarak 1940’larda bir terapi yaklaşımı veya sanatı psikoterapinin bir parçası olarak kullanmanın bir yolu olarak popüler oldu. Bunun ne anlama geldiğini anlamak için bir örnek vermek gerekirse; Terapi olarak sanat tekniğinde, bir danışan olarak sanat, içindeki temel duyguları tanımlamanın ve salıvermenin bir yolu olarak yaratılır. Sanat psikoterapisinde, bir terapist yaratılan sanatı psikolojik problemler ve duygular hakkında içgörü geliştirmek için analiz eder.
Farkındalık temelli stres azaltma
Farkındalık temelli sanat terapisine giriş, farkındalık temelli stres azaltma (MBSR), müşterilerin durumlara kabul ve farkındalık noktasından yaklaşmalarına yardımcı olmak için kullanılır. Bu şekilde MBSR, kişinin kendini ve içsel duygularını anlaması için geliştirilmiş bir tekniktir. MBSR programı, vücut taraması ve meditasyon gibi teknikleri kullanır.
Farkındalık temelli sanat terapisi
Farkındalık ve sanat terapisi kavramlarını birleştirmek, ilk olarak Rappaport tarafından önerildiği gibi, farkındalık temelli sanat terapisi olarak bilinen terapötik bir terapiye yol açar. Bu terapi, bir sanat terapisi ortamında farkındalık felsefesini birleştirir. Başka bir deyişle, (bilinçli olarak) kendini keşfetme aracı olarak sanat yapmak, yaratıcı sürece girer.
MBAT, psikolojiyi geliştirmek için bir araç olarak yavaş yavaş kabul gördü, ancak özellikle hem tedavi hem de kontrol gruplarıyla yapılan çalışmalarda (MBAT’nin plasebodan daha iyi olduğunu doğrulamak için) araştırmaya dayalı kanıtlar hala eksik. Farkındalık temelli sanat terapisinin bir diğer adı, deneyimin bir parçası olarak odağı değiştirmeye odaklanmayı yansıtan “konsantrasyon odaklı sanat terapisi”dir.
MBAT kavramını önerirken Rappaport, psikoterapist Eugene Gendlin’in odak teorisinin çalışmalarını birleştirdi. Gendlin, terapide en fazla gelişme sağlayan danışanların içsel fiziksel benlikleriyle bağlantılı olan kişiler olduğunu belirtiyor. Özünde mindfulness sanat terapisi, hayal gücü ile beden arasında bağlantı kurar ve kelimelerle ifade edilemeyen duyguların ifade edilmesini sağlar.
Farkındalık Temelli Sanat Terapisinin (MBAT) Faydaları
Farkındalık temelli sanat terapisinin birçok faydası ampirik araştırmalarla tespit edilmiştir. MBAT’a yanıt olarak umut verici görünen bazı psikolojik sorunlar şunları içerir (özellikle eşlik eden hastalıkları olan kişilerde):
• Anksiyete bozuklukları
• Yeme bozuklukları
Uyuşturucu kullanımı (nüks önleme)
• Depresif bozukluklar
• Stresle ilgili problemler
• Öfke ile ilgili sorunlar
MBAT genellikle fiziksel hastalığı olan kişilerde koroner arter hastalığı (KAH) ve çeşitli kanser türleri dahil olmak üzere psikolojik endişeleri tedavi etmek için kullanılır. Bu bireyler için farkındalık temelli sanat terapisi, stres düzeylerini düşürmeye ve yaşam kalitelerini artırmaya yardımcı olabilir. Literatürde açıklanan MBAT’nin belirli psikolojik faydalarından bazıları şunlardır:
• Psikolojik istikrarın gelişimi
• İyileştirilmiş yaşam kalitesi (QoL)
• Sakin, odaklanmış bir dikkat durumunu yansıtan beyin modellerindeki değişiklikler
• Beyinde daha kalın ve daha gelişmiş gri madde alanları
• Beyinde konsantrasyona ve sanat yaratmaya izin veren nöral yollar geliştirmek
• Psikolojik sıkıntı anında farkındalığın azalmasını önleme
• Duygusal farkındalıkta artış
• Artan kontrol duygusu ve içsel düşünceleri paylaşma yeteneği
• Önemli gizli sorunlar hakkında farkındalığı teşvik edin
• Soyut duyguları aktarma becerisi
• Artan benlik saygısı ve kendini kabul etme
• Artan dikkat süresi
Son olarak, farkındalık temelli sanat terapisi faydalıdır çünkü pratik yapmak psikoterapi randevularına gitmekten daha kolay olabilir (kendi kendine yardım MBAT durumunda). Sanat temelli birçok farkındalık türü gibi meditasyon da evde kendi başınıza yapılabilir. Bu, bir terapistle etkileşimin yerine geçmese de, stresle mücadele etmek ve psikolojik zorlukları yönetmek için MBAT’ı günlük yaşamda uygulamanın birçok uygun maliyetli yolu vardır.
Farkındalık Temelli Sanat Terapisi (MBAT) Örnekleri
Uygulamada, MBAT genellikle bir terapi ortamında alınsa da, bu etkinliklerin çoğunu evde uygulamak mümkündür. Bir fikir verebilmek için bazı mindfulness temelli sanat terapisi teknikleri hakkında bilgi sahibi olmak gerekir. MBAT, evde kendi başınıza yapılsa bile, yaşam hakkında daha büyük bir farkındalık geliştirmenin eğlenceli bir yolu olabilir. Haftada bir saat dikkatli ve ustaca yapılan egzersizin önemli zihinsel sağlık yararları sağlaması muhtemeldir. Bu tedavinin tekniklerinden bazıları şunlardır:
Profil: Bu bir kendini kabul etme alıştırmasıdır. Profilini olabildiğince gerçekçi bir şekilde anlatmaya çalışmalı ve resimde tespit edilen kusurlar kabul edilmelidir.
• Sanat malzemelerini dikkatle incelemek: Sanata dikkatli bir gözle, beş duyunun tümü kullanılarak bakılmalıdır. Ne görüyorsun, hissediyorsun, dokunuyorsun, duyuyorsun, tadıyorsun? Duyusal uyaranlara katılım ve sanatın tüm biçimlerine verilen tepkiler günlük yaşamda izlenmelidir.
• Duyguları İfade Etmek İçin Sanatı Kullanma: Resim yaparken, şekil verirken, çizerken veya başka bir şekilde sanat yaratırken, vücudun deneyimlediği duygu ve hisler kanalize edilmelidir. Çizerken veya resim yaparken hissedilen herhangi bir fiziksel his not edilmelidir. Hafta boyunca yaşanan mutlu ya da stresli olaylar sanat aracılığıyla ifade edilmelidir.
Ağrı seviyelerine dikkat edin: Fiziksel bir hastalık nedeniyle kronik ağrı çekiyorsanız, sanatı yaparken ağrı seviyelerinin nasıl değiştiğine dikkat edin.
• Basit sanatsal içerik oluşturma: Bu terapide anlamlı sanat eserleri üretmeye çalışmak gerekli değildir. Örneğin ayak tabanlarını boyayarak ve kağıt üzerinde yürüyerek sanat yapılabilir.
• Kolaj oluşturma: Duyguları ifade eden bir kolaj oluşturulabilir.
• Tedavi öncesi ve sonrası değerlendirme: Bu tedaviden sonra ruh sağlığında bir iyileşme olup olmadığını anlamak için kişinin nasıl hissettiğini değerlendirmesi gerekir.
Farkındalık temelli sanat terapisini (MBAT) çocuklarla kullanma
Farkındalık temelli sanat terapisi, travma veya fiziksel hastalık geçirmiş ve hastaneye kaldırılmış çocuklarda kullanılmıştır. Örneğin, çocuklardan geleceği hayal etmeleri veya nasıl hissettiklerini paylaşmaları istenebilir. Çocuklarla birlikte kullanıldığında, MBAT’in öz-farkındalığı, dayanıklılığı ve öz-şefketi arttırdığı gösterilmiştir.
Farkındalık Temelli Sanat Terapisinde (MBAT) Alternatif Teknikler
Geleneksel sanat yapımına ek olarak, farkındalık temelli sanat terapisi, drama terapisi ve müzik terapisini içerebilir. MBAT formatları, sanatı duyguları dönüştürmek ve rahatlamayı geliştirmek için kullanır. Örneğin, çocuklar fiziksel hastalık, oyuncuların nefes alması ve resimli talimatlar içeren bir oyun izleyerek farkındalıkla meşgul olmayı öğrenebilirler.
Palyatif Bakım ve Farkındalık Temelli Sanat Terapisinde (MBAT)
Farkındalık temelli sanat terapisi, yaşamının sonuna yaklaşan hastalar için maneviyat, yaşamın anlamı, inanç ve barış ile bağlantı kurmaya yardımcı olabilir. MBAT, hastalığın fiziksel semptomlarını azaltmaya yardımcı olamazken, palyatif bakımın hedeflerini yansıtarak, sıkıntılı zamanlarda duygusal refahı ve psikolojik gücü artırmada yararlı olabilir.
Sonucunda; Farkındalık temelli sanat terapisi, özellikle fiziksel hastalık veya yaşam sonu korkuları gibi diğer sorunlarla mücadele edenler arasında psikolojik sorunları yönetmeye yardımcı olacak bir yol sunmak için farkındalığı sanatla birleştirir. Kişinin veya sevilen birinin bu tür sorunları varsa, bir psikoterapist veya başka bir akıl sağlığı uzmanı tarafından verilen veya evde kendi başınıza uygulanan bir MBAT testi, yaşam kalitesini ve genel ruh sağlığını iyileştirmede yardımcı olabilir.
kaynak:
https://www.verywellmind.com/mindfulness-based-art-therapy-4588189
https://www.alongsideyou.ca/wp-content/uploads/2017/01/ArtandMindfulnessForFamilies.pdf
yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]