Ülkemizde de son yıllarda özellikle büyük şehirlerin kalabalık yerlerinde rastladığım rengârenk şemsiyelerle kaplı sokaklar gibi somut, çok boyutlu işlerin baş aşağı çevrildiği sanat ve dizilerin bir araya geldiği sanatı bir çoğumuz merak etmişizdir. Sevilen şehirlerin yerlerinin yanında kalp işareti olan şehrin adının yazılı olduğu harflerden oluşan. Özünde moda olan birer sanat eseri olarak düşündüğümüz bu çalışmalar aslında enstalasyonlar, yirminci yüzyılda ortaya çıkan biraz yeni ve sıra dışı bir sanat anlayışı.
“Kurulum”, Fransızca “kurulum” kelimesinden diğer dillere taşınmıştır. Tesisat kelimesi Türkçe’de “yerleştirme, yerleştirme, döşeme, yerleştirme” anlamlarına gelmektedir. Türkçe’de enstalasyon sanatı olarak bilinir.
Enstalasyon sanatı, geleneksel sanat kavramlarından tamamen farklı bir içerik ve öze sahiptir. Sanat tasnifinde de oldukça karmaşık bir yere sahiptir. Enstalasyon sanatı, malzeme olarak mekan ve her türlü görsel malzeme kullanılarak oluşturulan eserde dramatik performansa yer verebilmektedir. Enstalasyon sanatı, doğayı insan yapımı sanat eserleriyle birleştiren bir çalışmadır. İğnenin etkilemek gibi amacının yanı sıra, ilgi ve algıyı artırarak belirli bir konu hakkında farkındalık yaratması da söz konusudur. Enstalasyon sanatı, belirli bir mekan için bütünleşik bir yapıya sahip olmakla birlikte, ortamdan bağımsız olarak da sunulabilmektedir. Enstalasyon sanatı, mekana yeni ve etkileşimli bir anlam ve değer verir. Mekâna gömülü olan eser, mekândan bağımsız olmayıp mekânla bütünleşen bir özelliğe sahiptir. Enstalasyon, diğer sanatlardan farklı olarak izleyici yorumunun ve katılımının en önemli unsur olduğu bir sanat türüdür.
Meydanlar, sokaklar vb. enstalasyon sanatını gerçekleştirmek için iç ve dış mekanlar olarak kullanılabilir.
Enstalasyon hem kullanılan malzeme, hem malzeme kullanımı hem de performans açısından çok katmanlı ve karmaşık bir sanatsal sistem.
İçindekiler
Enstalasyon sanatının tarihi
Yerleştirme sanatı oldukça yeni ve genç bir sanattır. 1960’lı yıllarda Avrupa’da ortaya çıkan bu sanat, “toplama ve ekolojik düzenleme” terimlerini ifade etmek için kullanılmıştır. Kompozisyon, sanat olarak değil, eserleri sergilendiği gibi düzenleme tekniği olarak görülüyordu. Sanat galerileri ve mimarlar, enstalasyonu işlerine dikkat çekmek ve işin mekandan bağımsız olamayacağını vurgulamak için kullanmışlardır. 1970’lerden beri yerleştirme, çağdaş mimari ve sanatın en çok tartışılan biçimi haline geldi. 20. yüzyılın başında Marcel Duchamp ve Kurt Schwitters gibi sanatçılar enstalasyon sanatının öncüleri oldular. Enstalasyon 1970’li yıllardan itibaren bugünkü yapısına kavuşmuştur. Enstalasyon sanatının ilk sınıflandırması Robert Smithson tarafından yapılmıştır. Smithson enstalasyon sanatını mekana bağlı ve mekandan bağımsız olmak üzere iki kategoriye ayırmıştır. 1980 yılından itibaren enstalasyon sanatı örneklerinde doğal malzemelerin yanı sıra video, ses, bilgisayar, internet gibi araç ve ortamlar dijital destek unsurları olarak yer almıştır.
enstalasyon sanatı işlevi
Enstalasyon sanatının, üretilen esere hayranlık duymamızı sağlamanın çok ötesinde işlevleri ve amaçları vardır. Günümüzde daha çok sosyal mesajlar göndererek farkındalık yaratmak için kullanılmaktadır. Hayatın her yerinde karşımıza çıkabilecek enstalasyon çalışmaları savaş, yolsuzluk, kadına şiddet, pedofili gibi her türlü güncel temayı işleyebilme avantajına sahiptir.
Toplumsal bir mesaj vermenin yanı sıra bir şehre kimlik kazandırmak ya da bir yerin varlığına ilgi ve değer katarak görünürlüğünü artırmak enstalasyonun temel amaçlarından biridir. Yine son yıllarda sergiler ve olimpiyat oyunları gibi geleneksel etkinliklere ilgi uyandırmak için enstalasyon sanatı çokça kullanılmaya başlandı. Enstalasyon sanatını yukarıdaki amaçlar için değerli kılan, o sanatın mekânı veya etkinliği bütünleştiren ve izleyiciyi sanata dahil eden odağıdır.
Türkiye’de sentetik sanat
Ülkemizde enstalasyon sanatında yetişmiş çok fazla sanatçı olmamasına rağmen bu sanata ilgi oldukça yoğundur. Son yıllarda hemen her şehirde sokak tavanlarından sarkan şemsiyelerle süslenen mekanlar ortaya çıktı. Yine bu doğrultuda birçok çalışma teknolojinin de etkisiyle moda biçiminde çok hızlı yayılmıştır.
https://www.youtube.com/watch?v=RV7VNWrZPY
kaynak:
https://www.wannart.com/enstalasyon-sanati-ve-mekan-sinirlarini-asan-5-ornegi/ https://kavrakoglu.com/tag/enstalasyon-sanati/
yazar: Erdal Oğur
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]