İlk bakışta eleştirel okuma kavramı, okurun karşıt bir bakış açısıyla okuması ve okuduğu her cümleye eleştiri amacıyla yaklaşmasıyla zihnimizde anlam kazanır. Bununla birlikte, bu kavram bir okuma yöntemidir – bilgi çağındaki herkesin biraz okumak için kullanması gereken bir tekniktir. Eleştiri kavramı üzerindeki olumsuz izlenim, bu kavramın da olumsuz bir bakış açısıyla yapılacağına işaret etmektedir. Biraz sonra açıklayacağımız gibi, eleştirel okuma aslında bilgili okuyuculardır. Doğru ve faydalı bilgiye ulaşmayı hedefleyenlerin benimsediği bir pozisyondur.
“Bir metni kendi bilgi ve deneyimlerimizle karşılaştırarak algılamak ve onu mantıksal bir süzgeçten geçirerek geçerli ve yararlı bilgilere ulaşma çabası” olarak tanımlanabilecek eleştirel okuma, mutlaka okunması gereken bir okuma yöntemidir. hayatımızda etkili bir şekilde kullanılabilir. Bilgi çağındayız ve bilginin öneminin her geçen gün arttığı bir dünyada yaşıyoruz. Ancak bilgi kirliliğinin her geçen gün artması ve doğru/faydalı bilgiye erişimin zorlaşması nedeniyle bilgi kaynaklarını kullanmak zorundayız. Bunun için okumalarımızı verimli kılmak ve doğru bilgiye daha çabuk ulaşabilmek için eleştirel okumalar yapmalıyız. Her bilginin bize doğru şeyleri öğretmeyeceğini, bazı bilgilerin de işimize yaramayacağını aklımızdan çıkarmamalıyız.
21. yüzyılda bilgi emeğin önüne geçmiştir ve bu süreç giderek bu yönde gelişmektedir. Bilgiye ulaşmanın en basit ve en doğru yolu okumak olduğundan, elde ettiğimiz bilgilerin çoğunu bu yolla elde ederiz. Okumak basit bir süreç gibi görünse de dikkatli bir okuyucu olmak oldukça zordur. Çünkü yazarlar bazen cümlelerinin arasına bazı sırlar koyarlar, bazen de üzerinde uzun uzun düşünerek elde edebileceğimiz bazı şeyler yazarlar. Bu nedenle normal okumayla göremediğimiz bazı noktaları görebilmek için her satırı düşünerek değerlendirmek, zihnimizde yapılandırmak ve mantıksal bir süzgeçten geçirmek gerekir. Bu, ortalama bir okuyucunun yapamayacağı bir okuma etkinliğidir.
Kuşkusuz her metin eleştirel olarak okunamaz. Örneğin, eleştirel okuma tarzında bir şeyler öğretmeyi amaçlamayan bir macera romanı, duygusal bir şiir veya fantastik metinler okumak anlamsızdır. Çünkü eleştirel okuma doğru bilgiyi bulmayı amaçlar. Bu tür metinler bir şey öğretme amacı taşımadığından, bu metinlerde doğru bilgiyi bulmaya çalışmak ve bilgiyi mantıksal bir süzgeçten geçirerek okumaya çalışmanın hiçbir anlamı yoktur. Ancak eleştirel okuma, günlük yaşamda gerekli olan kendi küçük okumalarımız da dahil olmak üzere doğru ve yararlı bilgilere erişmek için yaptığımız her okumada gerekli ve anlamlıdır.
Edebiyatımızdaki eleştiri örneklerinde gördüğümüz yazarın dilsel anlatım yönünü değerlendirmeye çalışmak ve her sözüne şüpheci yaklaşımlar sergilemek eleştirel okumayla bağdaşmaz. Buradaki amaç, yazarın estetik ilgilerini veya üslubunu yargılamak değildir. Eleştirel okuma, bize yararlı olan kısımlara odaklanmak, gereksiz detayları göz ardı etmek, düşüncelerimizi yanıltacak cümleler hakkında doğru yargılarda bulunmak, yanlış bilgileri akıl ya da mantık açısından sorgulamak gibi amaçlı okumanın bir yönüdür.
Eleştirel okumada iç dünyası hakkında sık sık sorular soran okuyucunun dikkati, bilgiye şüpheci yaklaşması, kendi yetkinliklerinin farkında olması, merak duygusu, mantık ve muhakeme becerileri öne çıkar. Eleştirel okuyucu genellikle geniş bir kelime dağarcığına sahiptir, çok yönlü düşünebilir, pratik düşünür, dilin tüm yönlerine hakimdir ve fikirler arasındaki geçişlerin ve bağlantıların gayet iyi farkındadır. Bu nedenle, bu okuyucular genellikle toplumun beyin ekibini, üretken ve yaratıcı yanları gelişmiş insanları oluşturur.
YerelHaberler
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]