diak. Yarı iletken özelliklere sahip iki ve dört bölgeli elektronik devre elemanıdır. Yapı olarak diyota benzer. Diyot, iki bölgeli bir yarı iletken elemandır ve diyot, ters yönde bağlanmış iki paralel diyot gibidir.
DIAC bölgesi olarak bahsettiğiniz dört alanın parçası, yarı iletken doping bölgeleridir. Yapısı ve sembolü şekilde gösterilmiştir. DIAC açıkken, T1 pozitif ise akım T1’den T2’ye, T2 pozitif ise T2’den T1’e akım akar. Diyotlarda çalışma voltajı yaklaşık 0,6 veya 0,7 volt iken DIAC’ta çalışma voltajı üretilme amacına göre değişir. Genel olarak, bir DIAC, 20V ile 50V arasında bir çalışma voltajına sahiptir.
Akımın bu yarı iletken elemandan akması için belirli koşulların karşılanması gerekir. Diakınız için akım-gerilim diyagramı şekilde gösterilmiştir. Akım akışı, Vt1t2 geriliminin pozitif ve negatif değerlerinde ters çevirme gerilimi V(B0) geçtikten sonra oluşur. Aslında bu değeri aşmadan küçük bir akım akar, buna kaçak akım denir ve ihmal edilebilir düzeydedir.
Şekilden de görülebileceği gibi diak uçlarına uygulanan gerilim V(B0)’ı geçtikten sonra hızla artmaktadır. Diak terminallerine uygulanan voltajın V(B0)’ı geçtikten sonra bir dereceye kadar azaldığına dikkat edin. Bu azalma endüstride kullanılan DIAC’da yaklaşık %20’dir. Diak ile ilgili datasheet’e link üzerinden ulaşabilir ve değerlendirmelerde bulunabilirsiniz. Diyak’ın yapısı, şekli ve boyutları gibi özelliklerini öğrenebilirsiniz.
Diak’ın birçok kullanımı vardır. Bu devrelerden bazıları şunlardır: Triyak sürücü devreleri, bir elektrik ışık kaynağının kısılması yani parlaklığının ayarlanması, termostat kontrol sistemleri, motor kontrol sistemleri. Bahsettiğiniz bu sistemlerin birçoğu başka bir yarı iletken bileşen olan triyak tarafından düzenlenirken, triyaklara güç sağlamak için diaklar kullanılır.
Kaynak:
Bersen Yayınevi / Elektronik / M. Sait Türköz
http://www.taitroncomponents.com/catalog/Datasheet/DB3.pdf
katip: Selçuk Arslan
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]