Dünyadaki bazı madenler tarihsel süreçte insanlar için çok önemli ve hayati roller oynamıştır. Bu madenlerden biri de demir madeni. Demir, geçmişte özellikle avcılıkta insanlık için silah yapımında kullanılıyordu. Daha sonra savaşlarda kullanılmak üzere çeşitli silahların geliştirilmesinde kullanılan demir, medeniyet açısından en önemli rollerinden birini özellikle sanayi devriminde kazanmıştır.
Günümüz modern sanayi sanayisinde büyük öneme sahip bir malzeme olan demir, bazı sanayi dallarının hammaddesidir. Demir bir metal olmasına rağmen periyodik tablodaki atom numarası 26’dır. Sembolü Fe’dir. Bu sembol, demir anlamına gelen Latince “Ferrum” kelimesinden gelmektedir. Özellikle sanayi alanında önemli bir malzeme olan demirin, bilim adamları tarafından yapılan araştırmalar sonucunda farklı işlevlere sahip olduğuna inanılmaktadır. Demirli mineraller yerkabuğunda diğer minerallere göre daha fazla bulunur. Yer kabuğunda bulunan bu demir yüzdesinin, Dünya’nın manyetik alanına katkıda bulunması ve uzaydan ve güneşten gelen ve insanlar için tehlike oluşturan radyasyonun önlenmesinden sorumlu olması dikkat çekicidir. Yerkabuğundaki demir oranı yaklaşık %5’tir. Yerkabuğunda en çok bulunan metal, demir uzayda en bol bulunanlar arasındadır. Demirin nasıl oluştuğu sorusu, güneş ve gezegenlerin güneş sistemine varmasıyla cevaplanır. Demirin gezegenlerin ve güneşin oluşumunda ortaya çıktığına inanılıyor.
Demirin nasıl oluştuğu sorusu, güneş sisteminin oluştuğu 4,5-5 milyar yıl öncesine dayanmaktadır. Özellik olarak her yıldızın bir ömrü vardır ve yıldızlar ömürlerini tamamladıktan sonra bir Büyük Patlama meydana gelir. Ayrıca güneş sisteminin genç bir yıldızın patlaması sonucu oluştuğuna inanılmaktadır. Patlamanın ardından uzaya dağılan nebulanın yapısı, fizikte yerçekimi denen bir etki sayesinde yoğunlaşmaya başladı. Patlamanın ardından helyum ve hidrojen parçacıkları sistemin merkezinde bir araya geldi ve Güneş’in oluşumu sırasında diğer disklerden yoğunlaşan bazı maddeler dünyanın dört bir yanına dağıldı. Dünya oluşurken formasyona demir metali de katılarak nikel ile birlikte dünyanın çekirdeğini oluşturmuştur. Çekirdeklenme işlemi yoğunlaştırma ile sağlandı.
Dünyayı ve güneş sistemini şekillendirdiğine inanılan bilim dünyasında Big Bang yani Big Bang olarak adlandırılan bir olayda demirli metal dünyanın çekirdeğini oluşturdu. Bilim adamları bugün Dünya’nın çekirdeğinin hala nikel ve demir içerdiğini tahmin etseler de, teknoloji buna izin vermediği için bu kanıtlanamıyor. Demir, hidrojen ve helyum gibi daha hafif elementlerin yakıt olarak kullanılması sonucu oluşan ağır bir elementtir. Big Bang’den sonra oluşan ilk yıldızların çekirdeklerinde termonükleer reaksiyonlar gerçekleşmiş ve bu reaksiyonlarda yakıt olarak helyum ve hidrojen kullanılmıştır.
“Süpernova” adı verilen yıldız patlamalarından sonra yıldızların çekirdeklerindeki metalik element uzayın derinliklerine yayılır. Patlamanın ardından uzaya saçılan metalik element, yeni oluşan yıldız ve gezegenlerin oluşumunda da görev alıyor. Dünya, oluşumunun ilk aşamalarında meteor yağmurlarına maruz kaldı. Göktaşlarında bulunan demir elementi, Dünya’ya çarpmalarından sonra yer kabuğunda kaldı. Yerkabuğunda en çok bulunan demir metali, yerkabuğuna oluşum sırasında ve meteor yağmurları sonucunda eklenmiştir.
katip:Erdoğan Gül
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]