Karahanlılar, Gazneliler ve Delhi Kutup Minar’da görüldüğü gibi Türkler farklı minare şekillerini denedikten sonra Selçuklular İran’da masif ölçülerde ince silindirik minareler yaptırarak kendi zevklerine en uygun şekli bulmuşlardır.
Alt kısımdaki 1122 sekizgeni, üstteki kalın silindirik araba minaresi ve 1129 tarihli Sin minaresi gibi İsfahan yakınlarındaki bazı istisnalar dışında, çokgen veya dörtgen alt kısım tamamen ortadan kalktı.
Bunların en eskisi Damghan Maskid-i Kumasi’nde Tuğrul Bey zamanından kalma 1058 tarihli yukarı doğru incelen Selçuklu silindirik minaresidir. Ortada geniş desenli bir kuşak ve diğer beş çok ince kuşak tarafından belli belirsiz bölümlere ayrılmış olsa da güçlü bir şekilde yükselir.
Bunun dışında baklava işlemeli düz silindir gövde, sadece tuğla kakma, geometrik desen ve açık mavi veya turkuaz sırlarla süslenmiş kufi çinilerden oluşan ince bir desen bandından oluşmaktadır. Bu minare, Selçukluların tuğla mimarisinin ilk eseri olması açısından özel bir yere sahiptir. Bugün Yok Edilen Onur çok daha üstündü. Seef’teki Meydan Camii’nin minaresi 1060 yılında, iki üç yıl sonra, ikinci Selçuklu minaresi olarak, yine Toğrul Bey döneminde yapılmıştır.
Pâmenâr Camii’nin fazla önem arz etmeyen zarif silindirik minaresi ve İlhanlı alçı süslemeleri, Alparslan zamanından kalma Selçuklu alçı kabartmalarıyla kaplanmıştır. Tuğla üzerine oyulmuş ve Mevlânâ ile bezenmiş kûfi yazıt kuşağı, Damgan minaresinden sonra ikinci Selçuklu kitabesidir. Minarenin gövdesinde başka süsleme yoktur. Sıradan tuğlalardan oluşan bir sıra halinde yükselir. Onuru yerle bir edildi.
İran’da onbirinci. YY. Sonuna kadar inşa edilen diğer Selçuklu minareleri, Kişan’daki 1073 tarihli Cuma Camii’nin minareleri ve İsfahan yakınlarındaki Parsian Kumasi Camii’nin 1097 tarihli minareleridir. XII. Şimdi Selçukluların yerleştiği bu zarif silindirik minareler, yüzyıl boyunca ve sonrasında gelişmeye ve zenginleşmeye devam etti.
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]