Bologna Süreci Avrupa’da bir yüksek öğretim alanı oluşturmak için tasarlanmış bir süreçtir. Süreç, yüksek öğretimde üye devletler arasında akademik standartlar geliştirmeyi amaçlamaktadır. Üye Devletlerin eğitim sistemleri arasındaki farklılıkları azaltmayı amaçlar.
Yakın zamana kadar süreçte üye ülke sayısı 45 idi. Ancak Karadağ’ın bağımsızlığı ve Kazakistan’ın da sürece katılmasıyla üye ülke sayısı 47’ye çıktı ve ülkeler halen etkinliklerini sürdürüyor. Süreç normal anlaşmalar gibi değil. Çünkü sürece dahil olan ülkeler arasında bir anlaşma, protokol vb. Yok. Sürece gönüllü olarak katılırlar ve süreçteki kazanımları ve hedefleri hayata geçirmek devletlerin elindedir. Yani Bologna Sürecinde alınan kararlar devletleri bağlayıcı nitelikte değil. Bologna Süreci çerçevesinde kurulacak yükseköğretim alanında, Üye Ülke vatandaşları, akademik kariyer veya yükseköğrenimden faydalanmak amacıyla özgürce ve rahat bir şekilde seyahat edebileceklerdir. Operasyonun bir diğer amacı da üye ülkelerde eğitim sistemlerini ve eğitimle ilgili işletmeleri cazip hale getirmektir. Amaç yükseköğretim birliğini sağlamak olsa da sürecin asla istemediği durum standartlaştırılmış bir yükseköğretim programı veya sistemidir. Süreç, ülkelerin özgün eğitim sistemlerindeki farklılıkların güvence altına alınması ve bu farklılıklar arasında bir denge ve birlik kurulmasına dayanmaktadır.
Bologna Süreci, adını İtalya’daki Bologna Üniversitesi’nden alıyor. Öncelikle burada bu süreçle ilgili fikirler ortaya atılmış ve tartışılmıştır. 1998 yılında İtalya, İngiltere, Almanya ve Fransa’nın eğitim bakanlıkları ortak bir bildiri yayınladılar. Bu reklamın adı Sorbonne Deklarasyonu’dur. Bu açıklamada sürece ilişkin fikirler ortaya atılmış ancak resmi olarak 1999 yılında yayınlanmış ve ilgili bakanlar sürece imza atmıştır. Aynı zamanda operasyona bu yıl 29 Avrupa ülkesi katıldı. Bologna sürecinin açıklanmasıyla ilk hedefler belirlendi.
Bu hedefler:
1- Kolay anlaşılır ve karşılaştırılabilir diploma ve/veya dereceler oluşturmak,
2-) Yükseköğretimde lisans ve lisansüstü olmak üzere iki aşamalı not sistemine geçilmesi.
3-) Avrupa Kredi Transfer Sistemini (ECTS) uygulamak,
4-) Öğrenci ve öğretim elemanlarının hareketini sağlamak ve genişletmek,
5- Yükseköğretimde bir kalite güvence sistemleri ağı kurmak ve yayınlamak.
6-) Yükseköğretimde Avrupa boyutunu geliştirmek.
Türkiye bu sürece 2001 yılında katılmıştır. Aynı yıl Kıbrıs Rum yönetimi ve Hırvatistan da sürece katılarak üye ülke sayısını 32’ye çıkarmıştır. 2001 yılında Prag’da toplam 32 ülkenin katıldığı toplantıda 6 ana hedefe 3 yeni hedef eklendi. Bu yeni hedefler şunlardır:
– yaşam boyu öğrenmeyi teşvik etmek,
– Öğrencilerin ve yükseköğretim kurumlarının sürece aktif katılımını sağlamak,
Avrupa yüksek öğrenim alanını cazip hale getirmek.
2003 yılında Berlin’de başka bir toplantı yapıldı. İki yıllık bir süreçte sürece katılan Lihtenştayn (Lihtenştayn) dahil olmak üzere toplantıya toplam 33 ülke katıldı. Aynı zamanda Bologna sürecinde 7 ülke daha bu toplantıda yer aldıklarını açıkladı. Bu ülkeler Rusya, Arnavutluk, Makedonya, Sırbistan, Karadağ, Bosna Hersek, Andorra ve Vatikan’dır. Bu toplantı 40 üye ile tamamlandı. “Avrupa Araştırma Alanı (ERA) ile Avrupa Yüksek Öğrenim Alanı (EHEA) ve doktora çalışmaları arasında işbirliğinin sağlanması” başlıklı toplantıda yeni bir hedef daha belirlendi. Ayrıca süreci hızlandırmak adına üç öncelik dile getirildi. Bu öncelikler şunlardır:
– yüksek öğretimde iki aşamalı bir derece yapısı (lisans ve lisansüstü),
– yüksek öğrenim diplomalarının ve/veya derecelerinin ve öğrenim sürelerinin tanınması,
Kalite güvencesi.
2005 yılında Bergen Konferansı’nın toplanmasıyla birlikte sürece katılan ülke sayısı 45’e yükselmiştir. Konferans Norveç’in Bergen kentinde düzenlendi. Bu konferansta 2007 yılına kadar ulaşılması beklenen 4 ana uygulama alanı belirlendi. Bunlar:
– Avrupa Yüksek Öğrenim Alanı ile Avrupa Araştırma Alanı arasında sinerji yaratmak,
– Bologna Sürecinin sosyal boyutunun güçlendirilmesi,
-öğrenci ve öğretim üyelerinin ulaşımı,
Avrupa yükseköğretim alanını çekici kılmak ve Avrupa dışı ülkelerle işbirliğini sağlamak ve güçlendirmek.
Bu iki yılda bir rapor hazırlandı. Ekspertiz raporu adı verilen rapor, bir ekspertize dayalıdır. Bu değerlendirme başlıkları şu şekildedir:
1) Avrupa Kalite Güvence Derneği (ENQA) tarafından geliştirilen Avrupa Yükseköğretim Alanındaki Yükseköğretim Kurumları için “Kalite Güvence Standartları ve Uygulama İlkeleri”nin Üye Devletlerdeki Uygulamaları,
2-) Ulusal Yeterlilikler Çerçevesi uygulamaları.
3) Doktora programları da dahil olmak üzere ortak yüksek öğretim programları.
4) Yüksek öğretimde esnek öğrenme yolları oluşturmak.
Genel olarak yıllara göre Bologna Sürecine üye devletlerin sayısı şu şekildedir:
1999: 29 ülke.
2001: 32 ülke.
2003: 40 ülke.
2005: 45 ülke.
2007-2013: 47 ülke.
katip:Gürkan Haddad
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]