Eşeyli üreme, özelleşmiş üreme hücrelerinin veya üreme organlarında mayozla oluşan gametlerin füzyonunu içerir. Hem erkekleri hem de dişileri içeren cinsel üreme, böcekler de dahil olmak üzere hayvanlar arasında en yaygın üreme şeklidir. Bazı böcek grupları başka bir üreme stratejisi geliştirmiştir. Bazı yaprak bitleri, karıncalar, asalak yaban arıları, arılar, tatarcıklar, çekirgeler ve çekirgeler, partenogenez adı verilen bir süreçle eşeysiz olarak üreyebilirler.
İçindekiler
Tamamen eşeysiz türler
Eşeysiz üreme, türün hayatta kalmasını sağlamak için gelişmiş bir evrimsel adaptasyonun sonucudur. Eşeysiz üremede, yavru oluşumu, gametlerin hiçbirinin katılımı olmadan gerçekleşir. Çok az tür tamamen erkeksi veya eşeysizdir. Bunun nedeni sadece eşeysiz üremenin riskli olmasıdır. Çevre değişirse ve türler için hayat artık o kadar kolay değilse, hepsi genetik olarak aynıysa, tüm bireyler ölecektir. Eşeysiz üreme, böcekler ve mikroplar gibi büyük popülasyon boyutlarına sahip türlerde daha yaygındır. Daha küçük popülasyonlara sahip türlerde daha az yaygındır. Bununla birlikte, bazı sürüngenlerde ve amfibilerde partenogenez belgelenmiştir. Bilim adamları, ortamda herhangi bir değişiklik olursa, bu türlerin değişime uyum sağlayamayacakları için çok savunmasız olacağına inanıyorlar. Partenogenetik hayvanlar, bu tahminlerin gelecekte doğru olup olmadığını görmek için incelenmeye devam edecek.
Eşeysiz üreme hızlı ve kolaydır
Parthenogenesis temelde hayvanların üremesi için hızlı ve kolay bir yoldur. Uygun bir eş bulmaya gerek yok, kendinizi klonlamak çok daha hızlı. Bu üreme biçiminde elbette tüm dişiler anneleri gibi olacaktır. Partenogenez geçirmiş birçok hayvan eşeysiz olarak üreyebilir. Bu, koşullar iyi olmadığında hızlı bir şekilde yeniden üretmenin ve genetik olarak farklı yavrular üretmenin iyi bir yoludur. Soya fasulyesinin yaşam döngüsü buna bir örnektir. Bir soya fasulyesi böceği, hem eşeyli hem de eşeysiz olarak üreyen karmaşık bir yaşam döngüsüne sahiptir. Sonbaharda soya fasulyesi böcekleri çiftleşir ve yumurta üretir. Yaprak bitleri bu şekilde DNA’larını bir sonraki nesle aktarabilir. Sadece bu da değil, yumurtalar hava koşullarına dayanıklıdır. Soya fasulyesinin yavruları, ilkbaharda yumurtadan çıktıktan sonra partenogeneze başlar. Dişi soya fasulyeleri daha fazla dişi üretmek için kendilerini ürerler. Bu, çok fazla yaprak biti alabileceği anlamına gelir. Soya fasulyesi böcekleri yaz sonuna kadar partenogeneze devam eder. Daha sonra tekrar erkek üretmeye başlar ve eşeyli üremeye geri döner.
çok membranlı kasa
Polyembriyoni, döllenmiş bir yumurtadan iki veya daha fazla embriyonun gelişmesi olgusudur. Döllenmeye rağmen yavrular eşeysiz olarak üretilir. Sadece birkaç Galler sineği türünde ve birkaç Chalcidoidea’da (Hymenoptera) görülür ve popülasyon patlaması bu şekilde gerçekleşir.
Esaret altında partenogenez
Parthenogenesis, böcekler erkeklerin varlığı olmadan esaret altında tutulduğunda keşfedildi. Bazı çubuk böcek türleri vahşi doğada çoğunlukla cinsel olarak ürerler, ancak esaret altında tutulduğunda eşeysiz olarak ürerler. Bu böcekler fakültatif eşeysiz üremeye sahiptir. Türün, bir dişi tesadüfen bir eş bulamayınca yavru üretmek için bu yöntemi mi geliştirdiği yoksa yalnızca esaret altındaki yapay koşullar altında mı kendini gösterdiği açık değildir. Bir tür doğada yalnızca eşeysiz olarak veya onlarca yıl esaret altında ürerse, eşeysiz eşeyli üremeyle üretilen yavrular, eşeyli olarak üretilenler kadar sağlıklı olacaktır.
partenogenez
Partenogenezde, döllenmemiş bir yumurtadan yeni bir birey oluşur, bu da dişilerin erkek sperminin yardımı olmadan bir embriyo oluşturabileceği anlamına gelir. Genel olarak partenogenez, aseksüel (eşeysiz) üreme stratejileri altında sınıflandırılır. Bununla birlikte, daha çok mayoz tarafından üretilen dişi gametlerin sürece katıldığı özel bir cinsel üreme türü gibidir.
Partenogenez üç durumda ortaya çıkabilir:
rastgele: Bazen döllenmemiş bir yumurta bir larva oluşturur; Örneğin Bombyx mori (ipekböceği güvesi).
isteğe bağlı (isteğe bağlı)Bazı yumurtalar döllenir ve bazıları değildir.
Zorunlu: Yumurtalar ancak döllenmezlerse gelişirler. Üreme ve üreme nesillerini değiştiren birçok türde görülür.
Yumurtanın kromozom sayısına bağlı olarak, partenogenez iki şekilde olabilir:
Haploid (n) veya arrhenotoky: Döllenmemiş bir yumurta “n” kromozomlu erkekler üretir ve döllenmiş bir yumurta “2n” kromozomlu dişiler üretir. Arılarda ve diğer Hymenoptera’da, bazı Coleoptera’da ve Zygentoma’da bulunurlar ve her zaman fakültatiftirler.
Diploid (2n) veya thelytoky: Döllenmemiş bir yumurta (2n) her zaman aynı genetik sayıya sahip bir progenitör dişi (klonlar) üretir. Yaprak bitlerinde (Aphididae, Hemiptera), hamamböceklerinde, kabuk bitlerinde (Coccoidea, Hemiptera) ve bazı corcoleonid böceklerde görülür. Zorunlu partenogenez olma eğilimindedir. Bu tür partenogenez, kısa sürede yüzlerce soy üretme potansiyeline sahiptir. Bazen partenogenez olgunlaşmamış aşamalarda (larva veya pupa) meydana gelir. Pedogensis veya paedogensis’te, olgunlaşmamış formlar partenogenez yoluyla yavru üretebilir.
Bazı böcekler eşeysiz ürerler
Yaprak bitleri: Yaprak bitleri, bilinen 4.000’den fazla türün özsuyuyla beslenen küçük böceklerdir. Bazı yaprak biti türleri, ilkbaharda genellikle cinsel ilişki ve partenogenez yoluyla eşeysiz olarak üreyebilir. Eşeysiz üreyen dişilere partenogenetik veya partenogenetik denir ve genellikle kanatsızdır. Yavruları genellikle birbirine çok benzer, ancak kanatları da gelişebilir.
Tatarlar: Diptera takımından bu tür küçük böcekler eşeysiz olarak üreyebilir. Paratanytarsus grimmii gibi Chironomidae ailesinin üyeleri genellikle su kaynaklarının yakınında bulunur ve eşeysiz olarak hızla ürerler. Transgenik tatarcık sineklerini kontrol etmek zordur çünkü bazı türler yetişkinliğe ulaşmadan önce bile yavru üretebilir.
Arılar, karıncalar ve yaban arıları: Bazı yaban arıları çiftleşmeden yavru üretebilir. Bu türler genellikle cinsel üreme ve partenogenezi içeren karmaşık yaşam döngülerine sahiptir. Ara sıra, işçi bal arıları yumurtalıklar geliştirebilir ve erkeklere dönüşen yumurtalar bırakabilir, ancak Cape bal arıları (Apis mellifera capensis) dişilere dönüşen yumurtalar bırakabilir ve bu da partenogenez yoluyla diğer dişileri üretir. Pristomyrmex punktatus karıncaları, eşeysiz olarak üreyebilen başka bir böcek türüdür.
Çekirgeler ve çubuk çekirgeler (alt takım böcekleri): Avustralya’ya özgü kanatsız bir çekirge olan waramapa bakire çekirge, yalnızca eşeysiz olarak üreyebilir ve her zaman dişi üretir. Bazı dal böceği türleri partenogenez ile çoğalabilir. Biyoloji laboratuvarlarında yaygın olarak bulunan Hint sopa (dal) böceği Carausius morosus da eşeysiz üreyebilen bir diğer türdür. Çubuk (çubuk) böcek türlerinin partenogenez ile çoğaltılması oldukça basittir: sadece partenojenik türlerin dişilerini sağlıklı tutmak gerekir. İyi beslenirler ve yeterli alan ve nem verilirse, sağlıklı yetişkinler haline gelirler.
Türlere bağlı olarak, partenogenez yoluyla erkek veya dişi üreme mümkündür. Ancak erkekleri olmayan bazı böcek türleri vardır. Bazı çubuk böcek türlerinin dişilere kıyasla çok az erkeği olduğu görülmektedir. Çubuk böceklerde, partenogenez ile sadece dişiler üretilir.
anne klonu
Çoğu durumda, genç çubuk böcekleri annenin bir klonudur, ancak her zaman değil. Yumurtanın nasıl oluştuğuna bağlıdır ve türüne bağlıdır. Bazı türler, normal (somatik) bir annenin hücreleriyle genetik olarak aynı olan yumurtalar bırakır. Bu hücreler mayoz geçirmemiş, sadece mitoz oluşmuştur. Bu partenogenez formuna partenogenez denir. Bu hücreler bölünmeye başlayacak ve annenin birebir kopyası olacak şekilde gelişmeye başlayacak. Ancak yavruda bir mutasyon meydana gelirse genetik ve muhtemelen fenotipik olarak anneden farklı olacaktır.
Başka bir partenogenez yöntemine spontan partenogenez denir ve farklı yolları vardır. Bu durumda dişi mayoz yoluyla normal bir haploid yumurta üretir, ancak diploid çeşitli şekillerde geri yüklenir. Bu, örneğin kromozomların ikiye katlanması veya iki haploid hücrenin füzyonu yoluyla olabilir. Rekombinasyon meydana gelebilir ve yavru anneden ve diğer yavrulardan farklı olabilir çünkü iki haploid hücredeki genler farklı olabilir. Bu böcekler annelerinin veya birbirlerinin klonları değildir. Bununla birlikte, bir tür erkek olmadan yüzlerce nesil boyunca esaret altında yetiştirildiğinde, genetik çeşitlilik o kadar düşük olur ki, spontan partenogenezde bile, yavru ve anne genetik olarak tamamen aynıdır.
kaynak:
https://bilimler.com
https://www.keeperinsects.com
https://epistemturkiye.org
yazar: Özdaş süpervizörü
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]