Adından da anlaşılacağı gibi, şapka dokuları bitki gövdesini dışarıdan koruyan bir örtü oluşturur. Genç bitkilerin kök ve gövdelerindeki ana örtücü doku epidermistir. Epidermis aynı zamanda tüm yaprakların koruyucu dokusudur. Epidermis çoğunlukla tek sıra hücrelerden oluşur. Ancak su kaybından korunmanın önemli olduğu çok kurak ortamlarda yetişen bazı bitkilerde daha kalın olabilir.
Çoğu epidermal hücre, çok büyük bir vakuol ve ince bir sitoplazma tabakası içerir. Epidermal hücrelerin dış ve yan duvarları genellikle bitkinin iç duvarından daha kalındır. Bitkinin hava kısımlarındaki epidermal hücreler, dış yüzeylerinde mumsu, çoğunlukla suya dayanıklı bir kütikül salgılar. Kalın dış hücre duvarı ile birlikte su kaybına, mekanik hasara ve parazitik mantar saldırılarına karşı korunmaya yardımcı olur.
Yer üstü kısımlardaki epidermisin dokularından, çoğunlukla tek hücreli veya çok hücreli kıllar, dikenler ve glandüler kıllar oluşur. Bazı epidermal hücreler, özellikle yapraklardakiler, koruyucu hücreler olarak uzmanlaşmıştır. Bunlar, gazların yaprağa girip çıkabileceği epidermisteki küçük deliklerin (açıklıkların) boyutunu düzenler. Bölüm 26’da göreceğimiz gibi, su emme işlevini yerine getiren epidermal kök hücrelerin epidermisi yoktur. Genel olarak, dış duvarları, toplam adsorpsiyon yüzey alanını büyük ölçüde artıran uzun lifler oluşturur.
Bitkilerde fonksiyonel yanal yapılara sahip gövde ve köklerin çapları arttıkça epidermis yerini yavaş yavaş periderm adı verilen başka bir örtücü dokuya bırakır. Bu doku, yaşlı ağaçlar için çok tipik olan mantar benzeri dış kabuğu oluşturur. Aslında, fonksiyonel korteksin hücreleri ölüdür. Su geçirmez hücre duvarları, bitki için koruyucu bir dış kaplama görevi görür.
kaynak:
Biyolojik Bilimler – James L. Gould, William T. keton
yazar: bronzlaştırıcı tonik
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]