Beynin beyaz maddesinin yüzeyi serebral korteks arasında veya gri maddenin altında yer alır. Beyaz cevher, gri cevher nöronlarının hücre gövdelerinden uzanan nöronların aksonlarından oluşur. Bu aksonal lifler, nöronlar arasında bağlantılar oluşturur. Beyaz cevher sinir lifleri serebrumu beynin ve omuriliğin farklı bölgelerine bağlar.
Beyaz madde, nöronlar olarak bilinen sinir dokusu hücreleriyle çevrili sinir liflerini içerir. Oligodendrositler olarak adlandırılan nöronlar, aksonları çevreleyen yalıtkan bir tabaka veya miyelin kılıfı oluşturur. Miyelin kılıfı, lipitlerden ve proteinlerden oluşur ve işlevi sinir uyarılarını hızlandırmaktır. Beynin beyaz maddesi miyelinli sinir liflerinin yüksek yapısından dolayı beyaz görünür. Bu dokunun gri görünmesine neden olan serebral korteksin sinir hücresi gövdelerindeki miyelin eksikliğidir.
Beynin subkortikal bölgesinin çoğu, dağınık gri madde kümeleri olan beyaz maddeden oluşur. Subkortikal gri madde yığınları arasında bazal ganglionlar, kranial sinir çekirdekleri ve kırmızı çekirdek ve substantia nigra gibi orta beyin yapıları bulunur.
İçindekiler
Beyindeki beyaz madde nedir?
Beynin beyaz maddesi, gri madde olarak da bilinen korteksin en dış tabakasının altında yer alır. Beynin büyük bir kısmı beyaz maddeden oluşur. Beynin beyaz maddesi, miyelinin beyaz maddenin aksonlarını sarması nedeniyle beyaz görünür. Miyelin, sinir uyarılarının iletilmesini kolaylaştırmaya yardımcı olur. Beyaz maddenin sinir lifleri omuriliğe ve beynin diğer bölümlerine bağlanır. Beyaz cevherin sinir liflerinin üç ana skar türü vardır: komissural lifler, iletken lifler ve çıkıntı yapan lifler. Komissural lifler, beynin sol ve sağ hemisferlerinin ilgili bölgelerini birbirine bağlar. İletken lifler beynin aynı yarım küredeki alanlarını birbirine bağlar. Projeksiyon lifleri serebral korteksi beyin sapına ve omuriliğe bağlar.
beyaz lif kanalları
Beyindeki beyaz maddenin ana işlevi, beynin farklı bölgelerini birbirine bağlamanın bir yolunu sağlamaktır. Bu beyin maddesi hasar görürse, beyin gri ve beyaz madde arasında yeni nöral bağlantılar oluşturarak yeniden bağlantı kurabilir. Beynin beyaz maddesinin akson demetleri üç ana nörofibriler yoldan oluşur: komissural lifler, komissural lifler ve projeksiyon lifleri.
komissural lifler
Komissural lifler, beynin sol ve sağ hemisferlerinin ilgili bölgelerini ve bileşenlerini aşağıdaki gibi bağlar:
• korpus kallozum: uzunlamasına medial fissürde yer alan kalın bir lif demeti (serebral hemisferleri birbirinden ayırır). Corpus callosum sağ ve sol frontal lobları, temporal lobu ve oksipital lobu birbirine bağlar.
• Anterior komissür: temporal lobu, koku ampullerini ve amigdalayı birbirine bağlayan küçük fibröz demetler. Ön komissür, üçüncü ventrikülün ön duvarını oluşturur ve ağrı duyumunda yer aldığı düşünülmektedir.
• [beyin3]Posterior komissür: serebral kanalın üst bölgesini kateden ve anterior rektus çekirdeklerini birbirine bağlayan beyaz cevher lifleri. Bu çekirdekler, gözbebeği fotorefleksine katılır ve ışıktaki yoğun değişikliklere tepki olarak göz bebeklerinin çapını kontrol eder.
• Fornix: Her bir serebral hemisferde hipokampusu birbirine bağlayan bir sinir lifleri kemeri. Forniks ayrıca hipokampusu hipotalamusun göğüs gövdesine bağlar ve talamusun ön çekirdeğine uzanır. Limbik sistemin bir yapısıdır ve serebral hemisferler arasında bilgi iletimi için önemlidir.
• Granüler komissür: Diensefalonda bulunan bir sinir lifleri bandıdır ve epifiz bezinin önüne yerleştirilmiştir ve her serebral hemisferin spiral çekirdeklerini birbirine bağlar. Halka şeklindeki çekirdekler, talamustaki nöronlardır ve limbik sistemin bir bileşenidir.
kesişme lifleri
İletken lifler, aynı yarımkürede korteksin bölgelerini birbirine bağlar. İki tür füzyon lifi vardır: kısa ve uzun lifler. Kısa bağlantı lifleri, korteksin hemen altında ve beyaz cevherin derinliklerinde bulunabilir. Bu lifler beynin gri alanı ile ilişkilidir. Uzun iletken lifler beynin loblarını beynin bölgelerine bağlar. Bileşenleri aşağıdaki gibidir:
• Cingulum: Singulat girus içinde singulat girus ile frontal lobu singulat girusa (parahipokampal girus olarak da adlandırılır) bağlayan bir lif bandı.
• Kavisli demet: konvolüsyonel frontal lobu temporal loba bağlayan uzun süreli lif izleri.
• Dorsal uzunlamasına fasya: Hipotalamusu orta beyin bölümlerine bağlayan ince liflerin bir izidir.
• Örtü: Fibröz yollar, orta beyin ve kraniyal sinirlerdeki iletişim alanlarında bulunur ve göz kaslarını (okülomotor sinirler ve aralıklı kraniyal boynuz) ve boyundaki omuriliğin çekirdeğini kontrol eder.
• Superior longitudinal fasya: Bunlar temporal, frontal ve oksipital lobları birbirine bağlayan uzunlamasına fibröz izlerdir.
• İnferior longitudinal fasya: Oksipital lob ile temporal lobu birbirine bağlayan liflerin uzun süreli kalıntısıdır.
• Oksipital-frontal bağ: oksipital lobu frontal loba bağlayan üst ve alt yollara dallanan lifler.
Uncinate Fasciculus: Korteksin frontal ve temporal loblarını birbirine bağlayan uzun lifler.
projeksiyon lifleri
Projeksiyon lifleri serebral korteksi beyin sapına ve omuriliğe bağlar. Bu lifli yollar, merkezi sinir sistemi ile periferik sinir sistemi arasında motor ve duyusal sinyallerin iletilmesine yardımcı olur.
Beyaz madde bozuklukları
Beynin beyaz cevherindeki bozukluklar genellikle miyelin kılıfındaki anormalliklerden kaynaklanır. Miyelin eksikliği veya kaybı sinir iletimini bozar ve nörolojik sorunlara neden olur. Multipl skleroz, demans ve lökodistrofi (beyaz cevherin anormal gelişimine veya yıkımına neden olan genetik bozukluklar) dahil olmak üzere bir dizi hastalık beyaz cevheri etkileyebilir. Miyelin yıkımı veya demiyelinizasyonu ayrıca inflamasyon, kan damarı sorunları, bağışıklık bozuklukları, beslenme yetersizlikleri, inme, toksinler ve bazı ilaçlardan da kaynaklanabilir.
kaynak:
https://www.verywellhealth.com/what-is-white-matter-in-the-brain-98119
https://medlineplus.gov/ency/article/002344.htm
yazar: Özlem Güvenç Ağaoğlu
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]