Şerif Dugan, tarihteki ilk hatıra örneklerinin antik Yunan ve Roma dönemlerine kadar dayandığını söylüyor. Yazara göre Antik Yunan’daki bazı takvimler yılın belirli zamanlarında meydana gelen gök hareketlerini günlük hayata aktarmıştır. Hallmann’a göre günlük daha önce sadece günlük işler için tutuluyordu. Öncelikle günlükleri kullanan Romalıların “commentarii” adını verdikleri belgeler, yapılan işlerin unutulmaması için şahıslar ya da kamu kurumları tarafından tutulan notlardan oluşuyordu. Hatıracılar tabiatlarına göre iki gruba ayrılabilir: psikologlar ve şakacılar. Masallar her olayı ironi ve soğukkanlılıkla anlatır.
15. yüzyılda yazarı bilinmeyen Parisli bir asilzadenin günlüğü, 16. yüzyılda İtalyan hümanisti olan Martin Sanudo’nun anıları, 17. yüzyılda İngiltere’de yazılan ilk İngiliz günlüklerinin sahibi Samuel Pepys’in anıları. Charles döneminin tarihi ve günlük olaylarını anlattığı, Victor Hugo’nun “Gördüğü Şeyler”, Fransa’daki Goncourt kardeşler, Herder’in Almanya’daki “Özel Seyahat Notları” ve büyük Alman yazarın biyografisi Notlardan ve gezi notlarından bestelediği Goethe de bu koleksiyonda sayılabilir. Psikologlar ise gözlerini kendilerine çevirirler. Bu cinsin Fransa’daki kurucusu Maine de Biran’dır. Ustası Swiss Amiel’dir.
Ondokuzuncu yüzyılın ortalarına doğru Romantik akımın yoğunlaştığı dönemle birlikte edebi değer ve içerik açısından çoğalmaya ve yaygınlaşmaya başlayan günlükler, yazarlarının iç dünyasını yoğun duygularla yansıtırlar. Şerif Dugan’ın deyimiyle 19. yüzyılda Fransa ve Almanya’da görülen ilk örnekleriyle modern bir edebiyat dergisi doğdu. Ancak günlük, özel seyahat notları özelliğinden ayrılmıştır. En önemlisi, Fransız Henri Frederick Amiel’in 1882’deki çok özel günlüğü, Alman Friedrich Hebel’in 1885/87’deki kalbimin defteri ve dünya, hayat ve kitaplar ama en çok da kendim üzerine düşünceler. Rus ressam Marie Pankitsev’in günlükleri, Bittikten 50 yıl sonra Andre Gide’nin günlükleri, 1920’de Ernst Junger ve Hans Carosa’nın Roma günlükleri, 1950’de Anne Frank’ın günlükleri, 1954’te Virginia Woolf’un eşi Yazarın günlükleri yayımladığı notalar önemli örneklerdendir.
Yirminci yüzyılda diğer edebî türlerde olduğu gibi günlük de geleneksel bakış açısının dışına çıkmakta ve böylece edebî günlüğün gelişme şansı bulmaktadır. Max Frisch, Franz Kafka, Thomas Mann ve Brecht bu dönemin önemli anı örneklerini sunar.
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]