1541 yılında Ankara’nın Çerveli Koçhisar semtinde doğmuş, 1628 yılında İstanbul Üsküdar’da vefat etmiştir. Türk evliyalarındandır. “Aziz” ve “Hadi” adları sonradan eklenmiştir. Çocukluğu Sivrihisar’da geçti. İlk eğitimini burada aldı. Sonra İstanbul’a gitti. Anadolu’da doğdu. Halvetiye Tarikatının bir kolu olan Celvetiye Tarikatının kurucusudur. O bir “usta” olan Kund el-Bağdadi’nin soyundan geliyor. Osmanlı Devleti’nin yükselişinden durgunluk dönemine kadar yaşadı. Eğitimine İstanbul’da Küçük Ayasofya Mektebi’nde devam etti. Aziz Mahmud Huday, manevi bir işaretle Trakya’ya gitmiş ve bir süre sonra eyhülislâm Hoca Sadetin Efendi aracılığıyla İstanbul’a dönerek Küçük Ayasofya Camii’nin pansiyonunda ders vermeye başlamıştır. Aziz Mahmud Hüda küçük yaşta tefsir, hadis, fıkıh ve çağdaş ilimlerde aldığı eğitimle büyük bir âlim oldu. Fatih Camii’nde öğrencilere tefsir, hadis ve fıkıh dersleri verdi. Hocası Nazirzad’ın yardımcısı oldu. Aziz Mahmud Hüdayi bir yandan hocası Ramazan Efendi’ye yardım ederken, diğer yandan Helvetik tarikat şeyhlerinden Musleheddin Efendi’nin hadislerine katılarak tasavvuf yolunda ilerlemeye çalıştı. Bu sırada hocası Nazirzade, Edirne’deki Sultan Selim Medresesi’ne tayin edildi. Aziz Mahmud Hadei yirmi sekiz yaşındayken hocasıyla birlikte Edirne’ye gitti. Ramazan Efendi’nin Edirne’de kısa bir süre müderrislik yapmasının ardından, Aziz Mahmud Haddi otuz üç yaşındayken hocası Nazirzadeh ile Bursa’ya geldi. Burada Muhammed Iftada’dan ilham aldı. Farhadi Mektebi’nde üç yıl profesör olarak çalıştı. Üç yıl sonra hocasının ölümüyle Bursa kadılığına getirildi. Şam ve Mısır’a yargıç olarak atandı. Öğrencisi Mahmud Hüday’ı da oraya götürdü. Mahmud Hadei, Mısır’da Halveti şeyhlerinden Kerimeddin’den ders alarak tasavvuf yolunda yetişmeye çalıştı. Zamanında birçok padişah görmüştür. Dönemin padişahları ona hürmet etmekten geri kalmamışlardır. Üçüncü. Murad Han III. Muhammed Han ve E. Ahmed Han II. Osman Han ve dördüncü. Murat Han’a öğüt ver. Sultan IV. Murad Han’ı kılıcıyla kuşattı. Sadrazam Halil Paşa, Dilafer Paşa, Şeh-ül-İslam Hoca Saadettin Efendi, Şeh-ül-İslam Hokazad Esad Efendi, Okzad Mehmet Efendi, İbrahim Efendi ve Nevizade Atay Efendi talebesi olmak istediler. O sıralarda Hüdayi Tekkesi, İstanbul’un en önemli kültür merkezi olmuş ve birçok âlim yetişmiştir. 1595 yılında Ferhat Paşa ile birlikte İranlılarla birlikte Tebriz seferine katıldı. Üsküdar’da Aziz Mahmud Hadi’nin Boğaziçi’nin “Dört Manevi Muhafızı”ndan biri olduğuna inanılıyor. Diğerleri Beykoz’da Nabi Yuşa, Sarıyer’de Tele Baba ve Beşiktaş’ta Yahya Efendi’dir. Aziz Mahmoud Haddi, vefatından önce öğrencileri ve tanıdıklarıyla vasiyetini yaptı. Son nefesinde şehadet sözü söyleyerek ruhunu teslim etti. Kabri İstanbul Üsküdar’da hanın yanındaki türbesindedir. Aziz Mahmud Hüda’nın birçok eseri bulunmaktadır. bunlar:
• Nafis Awal Melis,
• Görünüş ,
• Dîvân-ılâhiyât,
• Habbet-ül-Muhabbe,
El Jarooq Sendikası
• Tarikat adı,
• Tazâkir-i Hüdâyi,
• Ahwal-un-Nabaya- Al-Muhtar Alihi- Salfat Allah- Malik- Sabar,
• Faziletler Camii ve Cami Al-Razael,
Kapıyı ve yargı rafını açmak,
ilahi fetih,
• Hâşiyet-ül-Kühistani fî erh-il-Fıkıh-ı Keydanî,
• ül-Ervâh ve Necât-ül-Eşbâh’ın hayatı,
Muhammediye Yolu,
• Vâkıât,
• erhun allel- Kasîdet-il Vitriyye fî Medhi Hayr-il-Beriyye,
• Mansour Mafelid Al-Nabi
kaynak:
https://www.wikizero.pro/index.php?
yazar: havalı kadın
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]