Etrafımıza baktığımızda yol kenarlarında ve ormanlarda binbir çeşit canlıyla karşılaşıyoruz. Bunların içinde en şaşırtıcı ve düşündürücü olanlardan biri de şüphesiz ağaçlardır. Ağaçlar gezegenimizin görkemli sakinlerinden biridir ve farklı özelliklere sahiptirler. Nasıl bu kadar farklı renklerde oluyorlar? Ya da nasıl bu kadar uzun olabiliyorlar? Bunlar her zaman merak ettiğimiz konular olmuştur ve bunun gibi çok daha fazlası, bazıları hala araştırılmakta olan ve hala bir gizemdir.
Ömürleri boyunca sürekli büyüyen bu ağaçlar su ulaşımını nasıl sağlıyor? Böylesine devasa bir yapı nasıl olur da tonlarca ağırlığı kaldırıp bu işlemi gerçekleştirebilir?
Beğendiyseniz, aşağıdaki bilgileri vererek sizi daha da şaşırtalım. Yeryüzündeki en büyük ağaç Hyperion adlı ağaçtır. 1963’te Kaliforniya’nın sekoya ormanında keşfedildi. Bu ağaç 115 metre yüksekliğinde ve yaklaşık 1.500 yaşında olduğu tahmin ediliyor. Resimde gösterilen Özgürlük Anıtı ve Beyaz Saray’ın boyutlarını hayal gücünüze ve değerlendirmenize esas alabilirsiniz. Bir başka büyük ağaç türü de sekoyalardır. Boyları 70-80 metreye ulaşan bu ağaçları gördüğümüzde hayrete düşüyoruz. Sular nasıl yükselmiş olabilir diye düşünmeden edemiyoruz.
Bu su transferine bir nebze “kapiler konveksiyon” ile cevap verebiliriz. Yani bunu, mükemmel bir düzen içinde küçük borulardan geçen suyun yukarı doğru hareketi ile açıklayabiliriz. Ve bu su nasıl bu kadar hızlı yükseliyor, 0,5 m/s’den 10 m/s’ye? Bu su kendi kendine yükselir mi? tabiki hayır. Ağacın günde yaklaşık 200 litre suya ihtiyacı vardır. Ve bu işlem için ağaçta “ahşap borular” bulunur. Bu su her gün köklerden emilmelidir. Çünkü aynı şekilde yapraklardan da terleme meydana gelir. Yani suyu yerine geri döndürmek gerekir. Kökler tarafından emilen su, çekme etkisine sahiptir. Buna “emme kuvveti” de denir. Damarlaşma ise yerçekimine karşı bir kuvvet oluşturarak yükselen suyun yukarı doğru çekilmesini sağlar. Kohezyon dediğimiz moleküller arasındaki çekim kuvveti, tamamlayıcı bir faktör görevi görür ve suyun taşınmasını sağlar. Şu anda araştırmalar sonucunda keşfedilen bilgiler bu yönde.
Kaynak:
Zafer Dergisi
https://roadtrippers.com/
katip:Rahman Burak Barın
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]