Helikopterler, havada asılı kalmanın yanı sıra dikey olarak kalkış ve iniş yapabilen döner kanatlı hava araçlarıdır. İlk kez 1907’de Fransız Paul Curnot tarafından uçuruldu. Helikopterlerin ve uçakların uçuş ilkeleri temelde aynıdır. Uçağın tutma gücünü elde etmek için uçak havada hareket ettirilir. Ancak kanat gövdeye bağlı olduğu için sabit bir yapıdadır. Ama helikopterlerde kanat sabit değil hareketlidir. Yani helikopterlerde kaldırma kuvveti elde etmek için döner kanat yani pervane kullanılmaktadır.
nasıl çalışıyor?
Dairesel hareket, sürekli hareket yaratmanın en kolay yoludur. Döner pervane sistemini günümüzde pek çok uygulamada helikopterlerde görmekteyiz. Basitçe söylemek gerekirse, fan aynı mantıkla çalışır. Aldığı havayı fana impuls vererek bir taraftan diğer tarafa daha hızlı hareket ettirir (üfler). Bir helikopterin pervanesi, bir uçak kanadı gibi kavislidir, ancak çok daha incedir. Çünkü yüksek hızda dönebilmek için hava sürtünmesini mümkün olduğu kadar azaltmak gerekir. Ana motordan alınan dönme kuvveti, dönen şaft tarafından pervaneye iletilir. Pervane aktarma sistemi ile yavaş hareket etmeye başlar ve daha sonra optimum hızına ulaşır. Bu dönme kuvvetinin sürekliliği hayati önem taşır. Helikopter yerden kalktıktan ve havalandıktan sonra motor stop ederse, helikopterin tüm gövdesi pervanenin aksi istikametinde dönmek isteyecektir. Bu da aracın irtifa kaybetmesine ve düşmesine neden olur. Bu nedenle motora sabit tork sağlamak gerekir.
Normalde helikopter havada pervanenin aksi yönünde dönmelidir. Bunu engelleyen kuyruk pervanesidir. Fan gücünü ana mil motorundan alır. Helikopterin havadayken dönmesini önlemek için stabilizasyon işlevine sahiptir.
Helikopter uçuşunda sadece bu iki pervane çalışır ve başka bir itme elemanı yoktur. Pervane kollarına pals denir. Paller açılı ve bir uçak kanadı gibi görünüyor. Helikopter kanadı iki kanattan oluşur. Birbirlerine zıt yönlerde çapraz olarak yerleştirilirler. Kalkışta, pilot kanatları ters yönde ve aşırı bir açıyla yatırır. Bu sayede zemindeki en yüksek hava basıncı uygulanmış olur. Motor devri arttıkça helikopter havalanmaya başlar. Helikopter sağa sola dönerek ileri ve geri hareketler yaparken pervanenin alt kısmında bulunan mekanizma sayesinde pervane tamamen yana yatmaktadır. Yani örneğin ileri hareket durumunda pervane mile bağlandığı yerden hafifçe öne doğru eğilir ve böylece pervane ileri doğru hareket eder. Aynı mekanizma diğer yönler için de geçerlidir. Kısacası helikopterin irtifası artıyorsa veya alçalacaksa kanatların açısı artar veya azalır. Açı küçültüldüğünde daha az kaldırma kuvveti uygulanacaktır. Helikopterin yön değiştirmesi ve ileri-geri hareketi için pervanenin ileri ve geri eğimi ana motordan gelen kardan miline bağlı bir kontrol mekanizması ile ayarlanmaktadır. Pervane öne eğildiğinde gövdeyi ileri doğru çekecektir, böylece helikopter ileri doğru hareket edecektir. Pervane geriye doğru eğildiğinde önce fren yapacak ve ardından pervane geriye doğru hareket edecektir. Aynı şekilde helikopterin sağa ve sola dönüşlerinin pervanenin tam eğimi sonucu meydana geldiğini de hatırlatalım.
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]