Eşeysiz üreme, bir organizma döllenmeden çoğaldığında ortaya çıkar. Bazı özelliklerini sıralayalım:
1. Eşeysiz üreme sonucu oluşan yavrular genetik olarak birbirleriyle ve atalarıyla aynıdır. Yani eşeysiz üremede genetik bir fark yoktur.
2. Eşeysiz üremede üreme mitozla gerçekleşir.
3. Eşeysiz üreme yoluyla elde edilen özellikler nesilden nesile değişmeden aktarılır. Bununla birlikte, eşeysiz üreyen organizmaların değişen çevre koşullarına karşı çok az direnci, yani uyum sağlama yetenekleri vardır.
4. Eşeysiz üreme yaşayan organizmaların çoğunda zaman zaman eşeyli üreme görülebilir. (Bakteri ve paramiyum örnekleri verebiliriz.
5. Eşeysiz üremede üreme hızı da çok hızlıdır.
eşeysiz üreme türleri
1 – Şube tarafından üreme: Bu tip bölünme tek hücreli, tek hücreli tüm canlılarda ve bakterilerde görülür. Bölünme, mitoz veya amitoz ile enine veya boyuna gerçekleşir.
2. Tomurcuklanma ile Üreme: Bir organizma üzerinde oluşan tümseğin gelişmesi, ana organizmaya benzer bir yavru olarak adlandırılır. Bira mayası, hidra, medusa ve mercanlarda bulunur. Gözyaşı bitkisinin ciğerotu ve tohumlarının yaprak çoğaltmasında tomurcuklanma örneği olduğunu söyleyebiliriz. Sürgünler ana organizmadan ayrılarak bağımsız yaşayabilecekleri gibi ana organizma ile birlikte de yaşayabilirler. Eğer bu şekilde yaşıyorsan kolonizasyon denir.
3. Spor üremesi: Plasmodium, mantarlar ve tüm çiçeksiz bitkilerde görülür. Sporlar döllenme olmadan yeni organizmalar oluşturma yeteneğine sahiptir. Üreme sporların bölünmesi ile sağlanır.
Spor üremesinin tipik özellikleri, sıtma parazitlerinin ve eğrelti otlarının yaşam döngülerinde belirgindir ve spor üremesine sporogano denir. Tek başına sporlanma ile üreme aşaması yoktur. Bazı alg sporlarına zoospor, mantar sporlarına ise ekzospor adı verilir.
4. Bitkisel Yayılım: Genellikle yüksek çiçekli bitkilerde görülen eşeysiz üreme şeklidir. Vejetatif çoğaltma çeşitleri kullanılarak, ata ile aynı genetik özelliklere sahip bireyler elde edilebilir. tohum üretememek; Muz, çekirdeksiz üzüm ve kavak gibi bazı bitler vejetatif çoğalma ile çoğalırlar. Vejetatif çoğaltma 4 çeşittir.
a. çarmıha germe: : Ağaç dallarından alınan kamışların nemli toprakta veya özel bileşimli suda köklendirilmesiyle tek bir bitkiden çok sayıda yeni bitki gelişir.
B. Yumru ile yayılma: Birçok bitkide gövde yumruları ile üreme görülür. Bunun en güzel örneği patateste görülmektedir. Patates gibi bitkiler yumrulu, yer altı saplarından üretilir. Bu bitkiler yumru gövdesinden göz bölgelerini büyüterek çoğalırlar.
c. Sürünen vücut tarafından üreme: Bu üremenin en açık örneği çilek bitkisidir. Sürünen bir gövde ile üreyen bu bitkilerde, ebeveyn bitkiden oluşan bazı yapılar görevi devralır. Gövde görevi gören bu yapılar, yerin üstünde veya altında sürünerek yeni bir bitki oluştururlar.
Dr.. Soğan yayılımı: Soğan, zambak ve lale gibi bitkilerde görülür. Gövdenin alt ucundan gelişmeye başlayan kökler, toprak altında büyümeye devam ederek uygun çevre koşullarında yeni bir bitki oluşturur. Aynı şey muz bitkisi için de söylenebilir.
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]