Opera, oratoryo, kantat gibi eserlerinin sözlü metinlerine libretto denir. Sözcükler yarı şiirsel metin veya düz metin biçimlerinde olabilir. Operada icra edilen eserin metni libretto’da seyirciye libretto şeklinde verilmektedir: İtalyanca küçük kitap anlamına gelmektedir.
Opera eserlerinde belirli bir konuyu anlatan şiir, hikâye vb. durumlar kendi başına bir şeyle ilişkilendirilmeden kişisel olarak yazılmış librettolar olarak kullanılabilir. Genel olarak opera eserleri yazılı eserler üzerine müzik yazılarak oluşturulur. Bir tiyatro eseri alınarak oluşturulan librettolarda eserin özüne uygunluk zorunlu bir koşuldur. Bir oyunun tamamı bir libretto olarak kullanılabileceğinden, yalnızca bir bölüm veya tema temelinde yazılan metinler vardır.
Opera eserlerinde besteci ve yazarı birlikte anılır. Eserin müziği yanında yazılı metni de bu eserin güzelliğini yansıtan ana unsurdur. Örneğin, Da Ponte, Mozart, Boito ve Verdi.
Da Ponte ve Boito, müzik tarihindeki en önemli librettistler arasındadır. Kendi eserleri için metinler yazabilen besteciler var, en başta Wagner.
Mevcut librettolar üzerinde bolca müzik yapıldı, ancak müziğinin daha sonraki librettolar tarafından bestelendiği ve üzerine yazıldığı çok az eser var. örnek; Rus Beşlisi’nin bir üyesi olarak tanınan ünlü besteci Rimsky-Korsakov, daha sonra bestelediği küçük eserlerin üzerine de yazmıştır.
Yazılan metinlerde müziğe göre ufak tefek değişiklikler olabilir. Bu tür değişikliklere söz, ritim ve kafiyenin mevcut müziğe uyumu açısından başvurulabilir. Bunların dışında bazı operalar birden fazla metin içerebilir.
Ülkemizde de bestesini ve yazısını Ahmet Adnan Saygun’un yaptığı Yunus Emre Oratoryosu dünya çapında üne kavuşmuş olup, bestesini Fazıl Say’ın üstlendiği Nazem Hikmet’in Hatib’i Aytak Yalman’ın son yıllarda önemli gösterilebilecek yazılı metinlerindendir. .
katip: Ömer Hanut
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]