fütürizm Yirminci yüzyılda İtalya’da ortaya çıktı. Filippo Tommaso Marinetti Fütürizmin öncülüğünü yaptı ve hareketinin ilkelerini 1909’da Le Figaro’da yayımladı. Marinetti’nin Paris’te yayımladığı ilkeler bir Manifesto gibidir.
Gelecek olarak da adlandırılan gelecek, yaşamdaki sürekli değişimden bahseder. Fütüristlere göre bu değişim sanatta da kendini göstermelidir. Evrenin değişimle var olduğuna inanan Fütüristler, geçmişe dayalı tüm akımları ve sanat teorilerini bir kenara atarak tamamen yeni bir fikir yaratmak istediler. Fütüristlere göre sanatta var olan değişim farklı biçim ve biçimlerde anlatılmalıdır.
Fütüristler, şiirdeki tüm geleneksel kuralları göz ardı ederek bir akım yarattılar. Fütüristler şiir geleneğinde vezin, kafiye ve tüm gramer kurallarını göz ardı etmişlerdir.
Makineyi geleceğin en önemli simgesi olarak gören Fütüristler, zamanla kendilerini faşizmle özdeşleştirmiş ve farklı bir sıfata dönüşmüştür. O yıllarda geleceğin sanatçıları dünyanın kültürel mirasını yok etmeye çalışmış, savaşı yücelten açıklamalarda bulunmuşlardır. İtalya’daki Fütüristler böylesine faşist bir duruşu benimseseler de Rusya’da farklı bir durum var. Hareketin Rusya’daki temsilcileri savaş karşıtı bir tavır aldılar ve makine ve hız kavramlarını ekonomik bir fikir olarak gördüler. Rusya’nın en önemli sanatçılarından biri olan Mayakovsky, Fütürizm’in en güçlü isimlerinden biridir. Mayakovski, şiirleri ve resimleriyle Fütürizm’i ülkesine tanıttı. Türkiye’de Nazım Hikmet makineye olan hayranlığını bazı şiirlerinde dile getirmiş ve Fütürizm üzerindeki etkisini göstermiştir.
makineler
trrr
trrr
trrr
Tiki Tok’u takip edin! Ben bir makine olmak istiyorum!
Aklımdan, bedenimden, iskeletimden geliyor!
Tüm dinamoları altıma almak için deliriyorum!
Tükürük dilim bakır teli yalıyor ve damarlarımda kovalıyor
Otomatik demiryolu lokomotifleri…
Nazım Hikmet’in “Sanayileşme” şiiri, fütürizmin birçok unsurunu içerir. Söz konusu şiirde, geleceğin tüm dilbilgisini göz ardı ettiği açıktır. Ayrıca Fütüristlerin çalgılara olan hayranlıkları Nazım Hikmet’in mısralarında da kendini göstermiştir.
Kaynak:
Çiçli, İsmail, Batı Edebiyatında Edebi Akımlar, Akshak Yayınları, 2011
katip:Kanan Yıldırım
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]