1927 doğumlu ükran Kurdakul, şiirleri ve yazılarıyla Türk edebiyatının en önemli isimlerinden biri haline gelmiştir. İstanbul doğumlu Şükran Kordakul, lise öğrenimi sırasında komünizm propagandası yapmaktan Türk Ceza Kanunu’nun 142. maddesine göre bir süre cezaevinde kaldı. Bu dönemde yetkililer, öğrenci olduğu İzmir Karşıyaka Lisesi’nde eğitimini tamamladı.
Shekiran Kardakul, 1953 yılında banka memuru olarak görevini ifa ederken, 142. madde tekrar tutuklanmasına yol açtı. Bir süre tutuklu kalan Kardakul, bu iki tutuklamayla birlikte olayla ilgili tutuklanan yazar ve şairler listesinde yerini aldı. Şükran Kordakul, cezaevinde yazdığı şiirlerin bir kısmını 1956 yılında “Gedrayak” adlı kitabında yayımladı. Kordakul cezaevinden sonra bir süre Yeni Gazete, Tan Gazetesi ve Varlık Yayınları’nda redaktörlük yaptı.
1958 yılına kadar Yelken adlı bir dergiyi de yöneten Kordakul, Saldırı Yayınevi’ni kurdu. Siyasi bir duruş sergileyen Kordakul, 1964 yılında Türkiye İşçi Partisi’ne üye oldu. Tepe’de belirli görevlerde bulundu ve aynı yıl Türk Edebiyatı Federasyonu genel sekreterliğine seçilerek teşkilat literatürüne olan inancını kanıtladı. 1976’dan sonra Kordakul, “Türkiye Yazarlar Birliği” başkan yardımcılığı görevini yürüttü. 12 Eylül 1980 darbesi gerçekleştiğinde ülkenin kaderini değiştiren Kurdakul, 141. maddeden tutuklandı. Kurdakul, 1988 yılında “Kitab al-Qalam” derneğini kurdu ve söz konusu dernekte çeşitli görevlerde bulundu. Hayatı boyunca küratöryel literatüre destek veren Kordakul, bir süre Nazem Hikmat Kültür Sanat Vakfı’nın yöneticiliğini yaptı. Son olarak 1995’ten sonra Şükran Kurdakul, ‘Bağımsız Sanatlar Konseyi’ ve ‘Ulusal Sanat Konseyi’ gibi iki önemli örgütün kurucusu ve ilk başkanı oldu. Şükran Kardakul 15 Aralık 2004 tarihinde vefat etmiştir.
Kişisel şair Şükran Kardakul
Kardakul, şiirleri ve araştırmalarıyla ünlüdür. Ancak henüz 15 yaşında iken şiir yazmaya başladı. Kordakul’un şiiri 15 yaşında Faruk Naviz Çamlıbel’in yönettiği “Yedigün” dergisinde yayımlandı ve edebiyat dünyasında çok önemli bir yere sahip. Bu yıllarda “Yarım Ay” ve “Fikirler” dergilerinde ükran Kurdakul’un şiirleri yer almaktadır. Şiir hayatına ideal olarak bu şekilde başlayan Kordakul, ortaokul çağında “Tomorkok” adlı bir şiir kitabı yayımlar. Şiirlerinde hapishane ve Nazım Hikmet etkisini bulmak mümkündür. Kordakul, şiirlerinde özgürlük konusuna vurguyu abartmıştır. Ayrıca şiirlerinde aşk, dostluk ve doğa unsurlarına sıkça rastlar. Şiirle çok erken tanışmasına rağmen Kardakul, 1942-1952 yılları arasındaki dönemin şiir eğitimi aldığı dönem olduğunu belirtti. 1970’ten sonra Kordakul’un şiiri zirveye ulaştı.
Şükran Kordakul, şiirsel kişiliğinin yanı sıra edebî kroniği ve hikâyeciliğiyle de dikkat çekiyor. Kardakul, öykü ve nesirleriyle edebiyat dünyasına önemli eserler kazandırmıştır. Onir Yağcı, Şükran Kordakul’un bu önemli edebiyat tarihini bir yazısında şöyle ifade etmiştir.: Şair ve yazarlarımızın bir nevi soy kütüğü olan (ilk baskıda 767 şair ve yazar yer almıştır) eserin “cehaletine cehaletle tepkisi” ile hazırladığı son baskısında bu sayı 1318’e ulaşmıştır. Tarihsel Gerçekler.” Kitapta Cumhuriyet döneminde yayımlanan 136 fikir ve sanat dergisi hakkında da tanıtıcı bilgiler yer almaktadır.
Şair ve yazarların sözlüğü ile. Edebiyat tarihçiliğimizin önemli bir evresini oluşturan Çağdaş Türk Edebiyatı adlı dört ciltlik eseriyle, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemi başta olmak üzere “resmi ideolojinin belirlediği ilkelere bakma alışkanlığına tepkisiyle” kaleme aldığı gizli ve gerçeği görmezden geldi. Aydınlanmamızın ve şerefimizin büyük üstadı Nazım Hikmet’in Bursa hapishanesinde geçirdiği beş yıla, “haklı savaşa inancı, direnişi, kendisi gibi ele geçirilemeyecek Türk gücünün güzelliği”ne bir edebiyat tarihçisinin gözünden şahitlik ederek, Kordakul’un kendisine yazdığı dokuz mektuptaki yorum ve açıklamalarıyla okuduğumuz Nazım’ın isimsiz mektuplarıyla 1945-50 yılları arasında Nazım Hikmet’in “Adalet Simkoz”u; “Her şey her türlü esaretin bitmesiyle başlar” düşüncesiyle, özgürlüğe giden yolda, yüzyıllardan beri edebiyatın ve kültürümüzün sorunları üzerine yazdığı bazı yazıları (36 makale) içeren düşünen bir şairle. altmışlar; Namık Kemal ve Şair Zindandaki adlı tekli oyun kitaplarıyla özgürlük mücadelesi ilminde önemli bir halka ve Kordakul’un çok sevdiği Namık Kemal’in hayat hikayesinin analizi; Bir düşünür olarak kültür ve sanatın sorunlarını irdelediği Al-Jumhuriya gazetesinde “Bu aşamada” köşesiyle devam ediyor.
Şükran Kurdakul’un “Zindandaki Şair” adlı oyunu da vardır.
o çalışıyor
1. Şiirleri
– tomurcuk
– Zevk ve rüya şiirleri
– ayak sesleri
– birçok endişeden sonra
– İzmir’de bir Amerikan askeri
Halk orduları
Ağrı dönemi
Kalpten hayata
– Auxcleren semtinde
ölümsüzlerle
– eski yüzyıla
2. Hikayeler
– bildiğin biri
Beyaz renkler
– Düzenledikten sonra
– onların çoçukları
Şükran Kardakul’un “Eski Bir Yüzyıl”: Ülkesi Ajedestan adlı kitabından bir şiir.
ülke Agedestan
Her gece uykuya dalıyorum
Şüphe, gerçekliğimin doğasına girdi.
Ya gözlerindeki ışık sönerse,
Ya damarlarımdaki kan donarsa?
Ya da bir yangından sonra bir orman
Eskiden olduğu gibi ıssız ve hüzünlü…
Renklendirecek sözler arıyorsa şimdi öl
Ülkesi Ağedistan olmuş bir şair
Cordacol’a teşekkürler
Kaynak:
Yağcı, Öner Şükran Kurdakul: Yaşam Sanatı, Çınar Yayınları, 1994
Kordaçul, Şükran Günü, Eski Yüzyıl, Ümit Yayınları, 1997, Ankara
katip:Kanan Yıldırım
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]