Dünyanın var oluşundan bu yana, Dünya üzerinde farklı fiziksel koşullara bağlı olarak çeşitli arazi şekilleri oluşmuştur. Bu oluşum süreci bazen yüzlerce hatta binlerce yıl sürerken bazen de çok kısa sürede gerçekleşir. Bu süre oluşan arazinin bileşimine göre değişir.
Jeomorfoloji de yeryüzü üzerindeki tüm coğrafi şekilleri inceler ve bu şekilleri tespit eder ve şekillere farklı isimler verir. Çalışma alanı itibariyle jeomorfoloji jeoloji ile pek çok ortak noktada birleşmiştir. Ancak coğrafya bilim dalına bağlı olan bu ilimlerin konuları birbirinden farklıdır. Jeomorfoloji, çalışma alanı göz önüne alındığında yüzey bilimi olarak da adlandırılır. Yüzey bilimi, Dünya’da var olan tüm yer şekillerini inceler. Bu analiz aynı zamanda karada ve denizlerin iç kısımlarında oluşan şekilleri de içermektedir. Bu açıdan bakıldığında yüzey biliminin çalışma alanının oldukça geniş bir alana yayıldığı söylenebilir. Yeryüzündeki şekilleri inceleyen bu bilim dalı, inceleme ve araştırmalarında çeşitli bilim dallarından da yararlanır. Jeomorfoloji, dünyadaki tüm yer şekillerini inceler. Bu derleme biraz daha daraltıldığında yer şekillerinin nasıl oluştuğu, yer şekillerinin sınıflara ayrılması, dünyanın hangi coğrafi bölgelerinde görüldüğü gibi konularda yüzeysel bilimsel araştırmalarla bu durumları açıklamaktadır.
Jeomorfoloji. Bazen bir bilim dalı olarak adlandırılırken, bazen de bilimin alt dallarından biri olarak tasnif edilir. Bu durum ülkelerin görüşlerine göre değişmektedir. Örneğin jeomorfoloji, Amerika Birleşik Devletleri’nde jeolojinin bir alt dalı olarak kabul edilirken, birçok Avrupa ülkesinde coğrafyanın bir alt dalı olarak görülmektedir. Bu ülkeler arasında Türkiye yer almaktadır. Jeomorfolojinin tam olarak sınıflandırılamamasının nedeni, oluşum sürecinde incelediği yer şekillerini etkileyen koşulların tipidir. Bu etkiler arazi tipine göre değişiklik gösterebilir. bu duruma sebep olarak; Organizmalar ve iklim koşulları görüntülenir.
Çalışılan konu açısından bakıldığında toprak bilimi, haritacılık, jeofizik, taş bilimi, fizik ve jeoloji gibi disiplinler jeomorfoloji ile etkileşim halinde olan disiplinlerden bazılarıdır. Bu bilim dallarının dışında yeryüzü şekillerinin özelliklerine bağlı olarak birçok bilim dalı yüzey bilimi ile etkileşim halindedir. Jeomorfolojinin bazı alt dalları da vardır. Bu alt dallar; Akışkan jeomorfolojisi, kıyı jeomorfolojisi, kireçtaşı jeomorfolojisi ve buzul jeomorfolojisi. Bu alt dalların oluşturulmasında dünyanın farklı yerlerinde tamamen farklı arazi şekilleri bulunur. Bu aynı zamanda belirli bir alanda uzmanlaşmayı da sağlar.
Yerkabuğu, dünyanın var oluşundan bu yana sürekli bir değişim içindedir. Evrim geçiren yeryüzü şekilleri, fiziksel şartlara ve bazı etkenlere bağlı olarak yok olabilir veya yeniden oluşabilir. Dünyanın oluşumundan bu yana var olan yer şekilleri, jeomorfoloji çalışmalarını geçmişte meydana gelen yer şekillerine yönlendirebilir. Yerkabuğunda sürekli meydana gelen değişimler, jeomorfoloji kadar jeoloji bilimlerinin de ilgisini çekmektedir. Bu nedenle bu iki bilim dalı birbiriyle sürekli temas halindedir.
katip:Erdoğan Gül
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]