Özellikle son yıllarda artan nüfus oranı ile birlikte gıda ihtiyacı önem kazanmıştır. Bu gereksinimle birlikte tarım sektöründe de birçok gelişme yaşanmıştır. Birçok tarım tekniği ile birlikte çiftçilik faaliyetleri de hız kazanmıştır.
Yetiştiriciliği yaparken çiftçilerin başına bazı olumsuzluklar gelmektedir. Bu dezavantajlardan biri, toprakta olması gerekenden daha fazla su toplanmasıdır. Tarımsal faaliyetlerin yapılabilmesi için toprakta biriken fazla suyun drene edilmesi gerekmektedir. Bunun için zemine tüneller kazılır veya borular döşenir. Bu tünel ve tüplere “sızıntı” adı verilir.
Drenajlar yardımıyla topraktaki fazla suyu boşaltma işlemine ‘drenaj’ denir. Boşaltma eylemi daha çok toplulukta boşaltma olarak bilinir. Daha fazla drenaj için tüneller insan gücüyle açılır. Bunun dışında drenaj yapmak için doğal drenler de bulunmaktadır. Bu tür drenajların en iyi örnekleri nehirlerdir. Bir bölgedeki yağmur ve kar suları bir akarsu tarafından toplanarak büyük akarsulara ve denizlere boşaltılır. Bu akarsular doğal drenaj türleri arasında karşımıza çıkmaktadır. Drenaj akarsuları suyu bir havzada topluyorsa, o havzaya drenaj havzası denir.
Toprakta biriken fazla su, drenaj yöntemiyle aktarılmaz veya boşaltılmazsa o toprağın bulunduğu alan bataklığa dönüşür. Bataklık alanlarda tarımsal faaliyetlerin yapılması mümkün değildir. Bu nedenle toprağın bataklaşmaması için drenaj çalışmaları yapılmaktadır. Aynı zamanda bir alan bataklığa dönüşürse bu alanlarda drenaj çalışmaları yapılarak bu araziler tarımsal hizmete kazandırılabilir. Bunun bir örneği dünya çapında geniş çaplı araştırmalarda mevcuttur. Örneğin İtalya’da İngiltere’nin doğusundaki Po vadilerinde, Mısır’da Nil Vadisi’nde ve Amerika Birleşik Devletleri’nde Atlantik kıyılarında su basmış arazilerde restorasyon çalışmaları yapılmış ve bu araziler tarım alanına dönüştürülmüştür.
Toprak drenaj işleminde düz toprakta drenaj eğimli toprakta olduğundan daha zordur. Eğimli arazilerde açılan kanalların amacı suyun bir dereye veya denize ulaşmasını sağlamaktır. Toprak eğimli bir yerde bulunduğu için drenaja uğramamış sular da açık kanallara ulaşabilir. Bu, toprağın doğal eğiminden kaynaklanır. Düz topraklarda toprak yapısı büyük önem taşımaktadır. Örneğin kumlu topraklarda su derinlere iner ve yer altı sularına karışır. Yani yüzeyde su birikmez. Killi topraklarda durum biraz farklıdır. Killi toprak ovaları geçirimsiz bir yapı ile karakterize edilir. Bu tür yerlerde su derinlere nüfuz etmez ve yüzeyde kalır. Bu suyu topraktan uzaklaştırmak için konulan drenlerin balıksırtı şeklinde olması gerekir. Yere döşenen boruların etrafına çakıl dökülür. Bu tüplerin kendine has bir özelliği vardır. Bu özellik tüplerin gözenekli yapısıdır. Böylece borulardan akan su sızdırıyor. Drenaj için döşenen borular toprağın en az 45 cm altına gömülmelidir. Bunun nedeni ise toprağı sürerken boruların zarar görmemiş olmasıdır.
Drenaj için drenlere belirli bir eğim verilmelidir. Eğim kazanılmazsa, düzgün su akışı oluşmayacaktır. Bu düz araziler için geçerlidir. Düz arazilerde bu sorunu aşmak için zaman zaman kazılarla drenlerin derinleştirilmesi gerekmektedir. Böylece akımın gerekli eğimi sağlanır. Plantasyonun düzenli çalışması için drenaj çok önemlidir. Aksi halde toprak bataklık olabilir. Günümüzde temizlik işleri makineler tarafından yapılmaktadır.
katip:Erdoğan Gül
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]