Türkçede kelime düzeyinde aktarım olarak bilinen terminolojik aktarımlar can sıkıcı bir konudur. Ancak testlerde Kelimelerde Anlam başlığı altındaki soruların birçoğunda bu konuyla ilgili kavram ve terimleri görmek mümkündür. Aslında kelimelerin anlamlarından bile ne demek istediklerini anlamak mümkün; Ama yine de aralarındaki nüansları detaylı olarak anlatmak isteriz.
Devir devirleri altı ana başlık altında incelenebilir. Bu adresler aşağıda kısa bir açıklama ile listelenmiştir. Detaylı bilgi ve konu örnekleri için konu başlıklarına tıklayabilirsiniz.
1) İnsandan doğaya geçiş: İnsana ait bir özelliğin doğadaki bir varlığa geçmesidir. Bu tür kullanımın en yaygın örneklerini, insanın baş, burun, göz gibi organlarının doğadaki belirli varlık ve kavramlara karşılık gelecek şekilde kullanılmasında görmek mümkündür. Sadece insan tabiatında görülen “neşe, sevinç, keder, yorgunluk, tevazu, düşünce” gibi hallerin tabiattaki diğer varlıklara da bahşedilmiş olması bu aktarımın somut örneğidir.
Örnek: – Bahçemizdeki kavakların neşeli sesiyle uyandık.
– Güneş bugün çok düşünceli görünüyor.
– Bir kaya uzun süredir bizi izliyor.
2) Tabiattan insana geçiş: Tabiattan insana bir sıfat, isim veya sıfatın kullanılmasına tabiattan insana geçiş denir. İnsandan doğaya geçişin antitezi olarak görülebilir. Bunda tabiatın bir özelliğinin insana devri söz konusudur. Bu alıntı genellikle övmek veya alay etmek için kullanılır.
Örnek: – Zayıf insanlarla sohbet etmeyi sevmem.
– Benim önümde böyle kibirli hareketler yapmanı istemiyorum.
Sıcak ilgisi sayesinde anında kaynaştık.
3) Doğadan doğaya geçiş: Adından da anlaşılacağı gibi doğadaki nesnelerin özellikleri arasında gerçekleşen aktarımdır. Bunun bir örneği, bir aslan kükremesinin dalga sesine çevrilmesidir.
Örnek: – Rüzgar sabaha kadar penceremin önünde uludu.
– Yıkılan dağların ardından güneş doğar.
Not: insan ve doğa arasındaki geçişler; Edebî sanatlardan kişileştirme, teşbih ve istiareye çok benzemekte ve bir edebî sanat olarak bu şekilde ifade edilmektedir.
4) Duyusal aktarım: Beş duyu organından birine ait bir kelimenin diğerinin anlamını ifade etmek için kullanılması olayıdır. Örneğin ağrı, ‘tat’ anlamına gelen bir kelime iken, ‘acı verici ağlama’ ifadesinde bu kelime artık ‘işitme’ anlamına ait olarak kullanılmaktadır. Bu fenomene duyular arası iletim denir.
“Detaylı bilgi…”
Örnek: – Çiziminizde sıcak renkler kullanmanız hoşuma gitti.
Tatlı konuşması herkesi güldürdü.
5) Soyutlama: Soyut bir kavram veya duruma zıtlık oluşturmak için somut bir anlamı olan bir kelimenin kullanılmasıdır. Sıyırma şeklinde de kullanılır. Bu en çok deyimlerde görülür. Çünkü deyimlerde soyut mesajlar somut olaylar üzerinden verilmeye çalışılır. “Detaylı bilgi…”
Örnek: – Buradan gitmek istiyorum.
“Gözünün önünde kırılacağımı mı sandın?”
– Ayağını yorgana göre çek, gözüne gir, başına kaynar su dök…
6) Kişileştirme: Somut bir kavramı veya durumu karşılamak için soyut bir kelimenin kullanılmasıdır. Soyutlamanın tersidir. Ayrıca beton şeklinde de kullanılmaktadır. “Detaylı bilgi…”
Örnek: – Şafakta güzellik beni etkiledi.
– Çantasına koyduğu parçalardan bazıları mutlu bir şekilde yola çıktı.
Bu fikirler zamanla çürüyecektir.
Uyarı: İfadenin yer değiştirmesi, ismin yer değiştirmesi ile karıştırılmamalıdır. Aktarma terimlerinde, kelimeler arasında benzerlik dışında anlamsal bir ilişki kurulur. Öte yandan, bir kelimenin genelleştirilmesi olan bir ismin, o kelimenin kapsayıcı bir kavramını karşılaması konusunda bir benzerlik vardır. İsim transferi hakkında detaylı bilgi için sayfamızı inceleyebilirsiniz.
YerelHaberler
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]