Amur veya Uzak Doğu kaplanı (Panthera pardus orientalis), leoparların sekiz alt türünden biridir. Yalnızca uzak doğu Rusya ve kuzeydoğu Çin’de bulunan, 2017’deki son nüfus sayımına göre şu anda yaklaşık 100 kaplan olduğu biliniyor. Dünyadaki en popüler büyük kediler nesli tükenmekte olan türler ve bu nedenle IUCN ve CITES Ek I tarafından kritik tehlike altındakiler listesine dahil edilmiştir.
Açıklama: Amur kaplanı kışın 7,5 cm’ye kadar kalın kürkü ile soğuk iklime uyum sağlamıştır. Kürkleri, karda kamuflaj sağlamak için diğer leopar türlerinden daha soluktur. Amur kaplanının rozetleri, diğer leoparlarınkinden daha geniş ve daha büyüktür.
Ağırlık: Erkekler genellikle 32-48 kg ağırlığındadır, ancak 75 kg’a kadar çıkabilirler. Dişiler erkeklerden daha küçüktür ve 25-43 kg ağırlığındadır.
Üreme: Dişiler ilk kez 3-4 yaşlarında ürerler. Gebelik süresi yaklaşık 12 haftadır. Yavrular, tamamen bağımsız hale gelmeden önce annelerinin yanında iki yıla kadar kalırlar. Hayvanat bahçelerindeki Amur kaplanları, ilkbahar sonu / yaz başında doruğa çıkan yavrularla birlikte mevsimsel üremeye dair bazı kanıtlar gösteriyor.
Uzun Ömür: Vahşi doğada kaplanlar 10 ila 15 yıl yaşar ve esaret altında 20 yıla ulaşabilir.
Av: Amur kaplanları, karaca, sika geyiği, porsuk ve tavşan gibi çeşitli hayvanları avlar.
Avlanma alışkanlıkları: Amur kaplanları genellikle geceleri avlanır ve av rekabetinden kaçınmak için geniş alanlara ihtiyaç duyar. Avlarını sessizce takip ederler ve saatte 35 mile varan bir enerji patlaması kullanarak onları pusuya düşürürler. Daha sonra, diğer avcılar tarafından alınmamak için tamamlanmamış avları taşır ve bazen ağaçlarda saklarlar.
Amur kaplanının hayatta kalmasına yönelik ana tehditler şunlardır:
Kaçak avlanma: Hem çitaların hem de avın kaçak avlanması ciddi bir tehdittir. Güneybatı Primorye ormanlarına nispeten erişilebilir, bölge Rusya’nın Uzak Doğu’sunun çoğundan daha yoğun nüfuslu ve Rusya’da hem spor hem de yemek için bir av kültürü var. Primorsky Krai’nin iki büyük şehri – Vladivostok ve Ussuriysk – arabayla sadece iki veya üç saat uzaklıktadır, bu nedenle kaplan aralığı, kasaba halkı için en popüler avlanma alanlarından bazılarına sahiptir.
Orman yangınları: Hayvanlar, leoparların kaçınmayı tercih ettiği otlaklara girerek doğal orman yaşam alanlarını azaltırken, Amur kaplanları için doğrudan bir tehdit.
Yetiştirme: Nüfusun sadece birkaç on yıl önce 35 kişiye düştüğü göz önüne alındığında, bu, tutsak Amur kaplanlarını kullanarak üremek için uluslararası onay alan tek büyük kedidir.
Hastalık: Köpek türü virüsü (CDV) gibi hastalıklar, Amur kaplanının izole edilmiş ve savunmasız popülasyonlarını tehdit ediyor.
Habitat: Amur kaplanları uzak doğu Rusya’nın ılıman ormanlarında yaşarlar ve ayrıca sert kışlar ve aşırı soğuk ve derin kar yağışlı sıcak yazlar yaşarlar. Amur kaplanı, tüm kaplan alt türlerinin en kuzeyidir. Tarihsel menzili, kuzeydoğu Çin’e (“Mançurya”), Rusya’daki Primorsky Krai’nin güney kısmına ve Kore Yarımadası’na kadar uzanıyordu. Bu aralık, 20. yüzyılda, esas olarak habitat kaybı ve avlanma nedeniyle önemli ölçüde küçüldü.
Amur kaplanının nesli muhtemelen 1960’ların sonlarında Güney Kore’de vahşi doğada tükendi, ancak yakın tarihli bazı doğrulanmamış raporlar, Kuzey ve Güney Kore arasındaki Askerden Arındırılmış Bölge içinde ve çevresinde birçok kaplanın kalabileceğini gösteriyor. Kuzey Kore’nin Çin sınırına yakın engebeli kuzey bölgesinde leoparların hâlâ var olması mümkündür ve ayrıca Rusya’nın güneybatısındaki Primorye’den gelen hayvanların bazen sınırı geçerek Kuzey Kore’ye geçmesi de mümkündür, ancak güvenilir bilgi mevcut değildir.
Rekabet: Rusya’da durumun böyle olmadığı kanıtlanmıştır, ancak diğer bölgelerde leoparlar, kaplanlarla topraklarını paylaştıkları alanlarda pek başarılı görünmüyorlar. Çalışmalar, Primorye’nin güneybatı bölgesindeki kaplan sayısındaki artışın kaplan sayılarını olumsuz etkilemediğini göstermiştir.
Diyet Gereksinimleri: Bazı etobur türleri diyetlerine kabul edilir. Et, meyve, tohum ve karışık diyetle hayatta kalabilir.
İçindekiler
Amur Leoparı – Biyoloji
Açıklama: Amur kaplanı soğuk iklime uyum sağlamıştır. Kışın 7,5 cm uzunluğa ulaşan kalın kürkü vardır. Karda kamufle olurlar, kürkleri diğer kaplanlardan daha solgundur. Amur kaplanının rozetleri geniş aralıklıdır ve diğer leoparlardan daha büyük bir görünüme sahiptir. Dilleri genç eti sıyırmak için kullanılacak şekilde birleştirilirler.
Çitaların vücut ölçüleri ve renk desenleri coğrafi olarak farklılık gösterir ve muhtemelen belirli habitatlara olan adaptasyonları yansıtır. Çitaların uzun vücutlarına göre kısa bacakları vardır. Güçlü çene kaslarına izin veren geniş bir kafaları ve büyük kafatası vardır. Kaplanın omzu, tırmanma kasları için özel bağlantı alanlarına sahiptir. Küçük, yuvarlak kulakları, üst dudaklarındaki koyu noktalardan çıkan uzun bıyıkları ve yoğun bitki örtüsü içinde hareket ederken gözlerini koruyan kaşlarındaki uzun bıyıkları vardır. Tüyleri, sıcak, kuru habitatlarda sarımsı veya açık sarıdan yoğun ormanlarda kırmızımsı-turuncuya kadar değişir. Alt türün benzersiz tüy özellikleri vardır. Gövdeleri siyah rozetlerle kaplıdır. Yavruların dumanlı gri tüyleri vardır ve rozetleri henüz işaretlenmemiştir. Her bireyin, tanımlama için kullanılabilecek benzersiz bir ceketi vardır. Savannah ve orman kaplanları nispeten büyük olma eğilimindeyken, dağ ve çöl kaplanları nispeten küçük olma eğilimindedir. Çitalar cinsel olarak dimorfiktir ve erkekler dişilerden daha büyük olma eğilimindedir.
Çitalarda çiftleşme rastgeledir, çünkü hem erkekler hem de dişiler birden fazla çifte sahiptir. Dişiler, idrarlarında feromonlar salarak potansiyel eşleri çekerler. Dişi, erkeğin önünde ileri geri yürüyerek ve kuyruğuyla ona sürtünerek veya vurarak çiftleşmeye başlar. Erkek daha sonra dişinin üzerine biner ve genellikle boynunu ısırır. Çiftleşme, her çiftleşme arasında altı dakikalık aralarla ortalama üç saniye sürer. Bir çift, birkaç gün boyunca günde 100 defaya kadar çiftleşebilir ve bu süre zarfında yiyecek kaynaklarını paylaşırlar. Üreme mevsimi yıl boyunca sürer, ancak Mayıs ayındaki yağışlı mevsimde zirveye ulaşır. Çin ve güney Sibirya’da çitalar çoğunlukla Ocak-Şubat aylarında ürerler. Dişiler 7 gün sıcakta kalır ve 46 günlük bir döngüye sahiptir. Gebelik 96 gün sürer ve dişiler genellikle her 15 ila 24 ayda bir doğum yapar. Genellikle dişiler yaklaşık 8,5 yaşında üremeyi bırakır.
Kaplan yavruları doğumda 1 kg’dan daha hafiftir ve ilk hafta gözleri kapalı kalır. Anneler avlanırken ve beslenirken yavrularını 36 saate kadar çalılıkların, kaya yarıklarının veya içi boş kütüklerin koruması altında bırakır. Genellikle önbellekleri taşırlar, bu da yavruların diğer avcıların avı olmasını önlemeye yardımcı olur. Yavru kediler iki haftalıkken yürümeyi öğrenirler ve 6 ila 8 haftalıkken düzenli olarak yuvadan ayrılırlar ve bu süre zarfında katı yiyecekler yemeye başlarlar. Anneler yavrularıyla yediklerinin üçte birinden daha azını paylaşırlar. Yavrular 3 aylıkken tamamen sütten kesilir ve 20 aylıkken bağımsızdır. Kardeşler, bağımsızlığın ilk yıllarında sık sık iletişim kurarlar. Bölgeler esnektir ve küçükler doğdukları bölgelerde kalabilirler.
kaynak:
BBC
yazar: Tuncay Bayraktar
Diğer gönderilerimize göz at
[wpcin-random-posts]